«Πονοκέφαλος» στην κυβέρνηση από την ουκρανική κρίση

Έναν ακόμη πονοκέφαλο στον πρωθυπουργό προσθέτει η κρίση στην Ουκρανία, ειδικά αν υπάρξει κλιμάκωση και η ΕΕ πάρει θέση εναντίον της Μόσχας.

Την Πέμπτη το πρωί ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου θα συνεδριάσουν εκτάκτως οι αργηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, προκειμένου να εξετάσουν από κοινού την κατάσταση και να συζητήσουν το ενδεχόμενο λήψης δικπλωματικών και οικονομικών μέτρων. 

Άλλωστε, η κρίση στην Ουκρανία ξεκίνησε μετά την άρνηση του πρώην προέδρου της, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, υπό την πίεση της Μόσχας να υπογράψει την συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ.

Τα πράγματα περιπλέκονται, καθώς παρότι η βασική αντιπαράθεση είναι μεταξύ ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και Μόσχας, παρενέβη η Γερμανία που, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, βρήκε χώρο για να ασκήσει τη δική της εξωτερική πολιτική.

Είναι ενδεικτικό ότι πριν το ξέσπασμα των επεισοδίων υπήρξε επίσκεψη του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας Βεστερβέλε στο Κίεβο, όπου είχε συναντήσεις με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης, υποθάλποντας τις αντιδράσεις στο καθεστώς Γιανουκόβιτς.

Αλλά και την προηγούμενη εβδομάδα ο νυν υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Σταινμάγερ βρέθηκε στο Κίεβο μαζί με τους υπουργούς της Γαλλίας και της Πολωνίας. Η Γερμανία ενήργησε με τον γνωστό άκομψο τρόπο της, καθώς στην κυβέρνηση επικράτησαν οι σκληροί που θεωρούν ότι δεν μπορεί η χώρα τους να είναι οικονομική υπερδύναμη χωρίς γεωπολιτική παρουσία. Υπέρ της τάσης αυτής είναι ο πρόεδρος της Γερμανίας, ο υπουργός Εξωτερικών και η υπουργός Άμυνας.

Η ελληνική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να κινηθεί στο ευρωατλαντικό πλαίσιο. Από την άλλη, δεν θέλει να διακινδυνεύσει την σχέση της με τη Μόσχα, η οποία τον τελευταίο καιρό έχει βελτιωθεί αισθητά. Παρά το γεγονός ότι η αντιπολίτευση επέκρινε τον υπουργό των Εξωτερικών πως δήθεν βιάστηκε να επισκεφθεί το Κίεβο για συνομιλίες με την ηγεσία της μεταβατικής κυβέρνησης, είναι γεγονός ότι προτού μεταβεί στην Ουκρανία ο κ. Βενιζέλος είχε έλθει σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά. Ενδεικτικό του γεγονότος ότι η ελληνική διπλωματία διατηρεί διαύλους επικοινωνίας και με την Μόσχα είναι το γεγονός ότι ο κ. Βενιζέλος είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ λίγο πριν ην έναρξη του εκτάκτου συμβουλίου των ΥΠΕΞ της ΕΕ το οποίο συγκλήθηκε την προηγούμενη Δευτέρα, μετά δηλαδή την επιστροφή του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών από το Κίεβο. Ο πρωθυπουργός έχει δώσει οδηγία στον κ. Βενιζέλο να ακολουθηθεί προσεκτική στάση και θέλει να μείνει ένα βήμα πίσω ακόμη και από τους Ευρωπαίους εταίρους, χωρίς να τεθεί εν αμφιβόλω ο δίαυλος επικοινωνίας της Αθήνας τόσο με την Μόσχα όσο και με την Ουάσιγκτον.

Οι ελληνορωσικές σχέσεις έφθασαν στο ναδίρ με τη ματαίωση της εξαγοράς της ΔΕΠΑ και άρχισαν να βελτιώνονται με τη μείωση της τιμής του φυσικού αερίου. Υπάρχει πάντα το ενδιαφέρον ρωσικών συμφερόντων για αποκρατικοποιήσεις, ενώ οι Ρώσοι τουρίστες δίνουν ανάσα σε πολλές επιχειρήσεις στη βόρεια Ελλάδα και στα νησιά.

Η ελληνική κυβέρνηση προβάλλει έναν ακόμη λόγο, για τον οποίο απαιτούνται προσεκτικοί χειρισμοί: είναι το ομογενειακό στοιχείο, που αριθμεί περισσότερους από 50.000 ανθρώπους, που κατοικούν κυρίως στις ανατολικές περιοχές της Ουκρανίας που ελέγχονται από τη Μόσχα.  

Φυσικά, θα υπάρχουν πολύ πιο σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή και ελληνική πραγματικότητα, αν ξεσπάσει οικονομικός πόλεμος μεταξύ των δύο βασικών αντιμαχόμενων. Ωστόσο, εκφράζεται η εκτίμηση ότι ΗΠΑ και Ρωσία είναι προσεκτικοί ακόμη και στη ρητορική τους.

Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική κυβέρνηση είναι υπέρ της αποκλιμάκωσης της κρίσης και της εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης, που διατηρεί τις ισορροπίες και να ικανοποιεί και τα αιτήματα του ουκρανικού λαού.