Μπούμερανγκ για Λιβύη και Τουρκία το παράνομο μνημόνιο: Έφερε Ελλάδα κι Αίγυπτο πιο κοντά, βγαίνει από τον «πάγο» η συμφωνία του 2020

Δυσάρεστες εκπλήξεις επεφύλασσε τελικά για την τη Λιβύη και την Άγκυρα η πρωτοβουλία για κύρωση του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου, καθώς, μετά τη μαζική καταδίκη από χώρες της περιοχής και την Ε.Ε., η Αίγυπτος αποφασίζει να σπάσει ένα «ταμπού», ξεκινώντας και πάλι συνομιλίες για την επέκταση, ουσιαστικά, της μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα.

Η είδηση ήρθε μετά την τηλεφωνική επικοινωνία των ΥΠΕΞ Γιώργου Γεραπετρίτη και Μπαντρ Αμπντελάτι, οι οποίοι, αφού καταδίκασαν εκ νέου την κύρωση του Μνημονίου, εκφράζοντας τη στήριξή τους στον σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας, ανακοίνωσαν την απόφασή τους να συνεχιστούν οι συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, στη βάση του Δικαίου της Θάλασσας.

Αυτό σημαίνει συζήτηση για επέκταση της συμφωνίας ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, εκεί όπου είχε σταματήσει η συμφωνία του 2020, λόγω της απροθυμίας της Αιγύπτου να εισέλθει σε συζητήσεις με την Ελλάδα για θαλάσσιες ζώνες στις οποίες η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις, μηδενίζοντας την επήρεια του Καστελόριζου.

Στο παρελθόν, επί προεδρίας Μουμπάρακ, η Αίγυπτος άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο συνομιλιών με την Τουρκία, οι οποίες, εκ των πραγμάτων, θα αφορούσαν τον σφετερισμό της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Από τότε, όμως, που ανέλαβε την εξουσία ο πρόεδρος Σίσι, παρά τις πιέσεις που υπήρξαν από μερίδα της γραφειοκρατίας του αιγυπτιακού ΥΠΕΞ, αλλά και από την ίδια την Τουρκία, από τότε που άρχισε η αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ Καΐρου και Άγκυρας, δεν υπήρξαν τέτοιες συνομιλίες.

Ακόμη και πρόσφατα, η Άγκυρα επιχείρησε να δελεάσει την Αίγυπτο με το επιχείρημα ότι, εάν αποδεχόταν τη δική της θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», θα «κέρδιζε» μια σημαντική έκταση θαλάσσιων περιοχών, οι οποίες, φυσικά, θα προέκυπταν από τον «διαμοιρασμό» ξένης υφαλοκρηπίδας, της ελληνικής.

Αντιθέτως, η Αίγυπτος έσπευσε το 2020 να συμφωνήσει με την Ελλάδα για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ, η οποία αποτέλεσε την πρώτη σημαντική έμπρακτη αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού Μνημονίου. Συμφωνία που επιτεύχθηκε, βεβαίως, με αντάλλαγμα παραχωρήσεις από την ελληνική πλευρά σε ό,τι αφορά την αρχή της πλήρους επήρειας των νησιών.

Η συμφωνία για επανάληψη των συνομιλιών Ελλάδας - Αιγύπτου, η οποία σημαίνει ότι σύντομα θα συσταθούν και τεχνικές επιτροπές, έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς, ανεξαρτήτως της κατάληξής τους, δεσμεύει την αιγυπτιακή πλευρά και περιορίζει πλέον τα περιθώρια κάθε προσπάθειας της Τουρκίας να προσεταιριστεί την Αίγυπτο εις βάρος των συμφερόντων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Η τελευταία εξέλιξη ενισχύει και δίνει ακόμη μεγαλύτερο βάθος στη στρατηγική σχέση της Ελλάδας με την Αίγυπτο, σε μια περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων στην ευρύτερη περιοχή.

Η Αίγυπτος δεν έχει κρύψει την οργή της από την πρώτη στιγμή που έγινε γνωστή η είδηση της κύρωσης του Μνημονίου. Όχι μόνο επειδή αυτό παραβιάζει τις δικές της θαλάσσιες ζώνες, αλλά και επειδή η κύρωσή του αποτελεί αποτέλεσμα της προσπάθειας της Τουρκίας να διεισδύσει ακόμη περισσότερο στη Λιβύη και να αναδειχθεί σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων στη χώρα, σε μια κρίσιμη καμπή της πολιτικής διαδικασίας. Μάλιστα, η Άγκυρα επιχειρεί πλέον να αποκτήσει επιρροή και στην Ανατολική Λιβύη, η οποία μέχρι τώρα αποτελούσε το προγεφύρωμα της Αιγύπτου.

Και οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν, πάντως, ότι, παρά τα βήματα επαναπροσέγγισης Τουρκίας - Αιγύπτου, η καχυποψία και ο περιφερειακός ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν. Το Κάιρο δεν πρόκειται να δεχθεί την προσπάθεια της Τουρκίας να ηγεμονεύσει όχι μόνο στην ευρύτερη περιοχή, αλλά ακόμη και στον αραβικό κόσμο.