Η επόμενη μέρα στα ελληνοτουρκικά: Τα δύο κρίσιμα τεστ και το τετ α τετ Γεραπετρίτη με τον Φιντάν

Η Νέα Υόρκη τελείωσε, τα δύσκολα όμως στα ελληνοτουρκικά είναι ήδη σημειωμένα στο ημερολόγιο της Αθήνας. Η ελληνική πλευρά κρατά ως θετικό στοιχείο τον πιο ήπιο τόνο της ομιλίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, χωρίς όμως να θεωρεί ότι οι εστίες έντασης έχουν εξαφανιστεί.

Αντίθετα, η αποτίμηση που γίνεται είναι ότι «πράγματι έχει παραχθεί ένταση παραπάνω από εκείνη που είχαμε γνωρίσει». Η Αθήνα έχει ήδη μπροστά της δύο συγκεκριμένα τεστ: την έρευνα και την πόντιση της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο και το τουρκικό νομοσχέδιο που φέρεται να οδηγείται προς κύρωση στη Βουλή.

Η συνάντηση

Παράλληλα, όμως, κανείς δεν κατεβάζει τον διακόπτη του διαλόγου. Οι δίαυλοι παραμένουν ανοιχτοί, ΜΟΕ, πολιτικός διάλογος και θετική ατζέντα συνεχίζουν να προγραμματίζονται, ενώ στη Νέα Υόρκη καταγράφηκε και ένα τυχαίο τετ-α-τετ Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν, με τους δύο υπουργούς να συμφωνούν ότι θα βρεθούν ξανά το επόμενο διάστημα.

Η συνάντηση Γεραπετρίτη–Φιντάν δεν ήταν προγραμματισμένη. Οι δύο υπουργοί συναντήθηκαν τυχαία, είχαν σύντομη μη πολιτική συνομιλία και συμφώνησαν να υπάρξει νέα επαφή, χωρίς ακόμη να έχει κλειδώσει συγκεκριμένη ημερομηνία. Το σημαντικότερο, πάντως, είναι ότι σύμφωνα με την ανώτατη διπλωματική πηγή «ουδέποτε έπαυσαν οι δίαυλοι επικοινωνίας», ακόμη και την περίοδο που ανέβηκε η ένταση.

«Θα πρέπει ο διάλογος οπωσδήποτε να συνεχιστεί και να προσπαθούμε να απαλύνουμε τις εντάσεις αυτές», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά. Στο ίδιο πλαίσιο συνεχίζουν να προγραμματίζονται τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ο πολιτικός διάλογος και η θετική ατζέντα. «Δεν έχει εκλείψει ο δομημένος διάλογος», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Τα crash test

Η πιο ενδιαφέρουσα αποτίμηση αφορά όσα έρχονται. «Έχουμε μπροστά μας αρκετές προκλήσεις για ένταση», ανέφερε η ανώτατη διπλωματική πηγή, βάζοντας ευθέως στο κάδρο δύο ζητήματα. Το πρώτο είναι η έρευνα και η πόντιση της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο. Το δεύτερο είναι το τουρκικό νομοσχέδιο που φέρεται να οδηγείται προς κύρωση στη Βουλή.

«Περιμένουμε αυτά τα ορόσημα», ήταν η φράση που χρησιμοποίησε η ίδια πηγή. Για το καλώδιο, μάλιστα, η απάντηση στο ερώτημα εάν η αλλαγή στη ρητορική Ερντογάν μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό ήταν μονολεκτική: «Όχι». Κατά την ίδια ενημέρωση, η εταιρεία βρίσκεται «στο τελικό στάδιο» και όταν υποβάλει το σχετικό αίτημα η ελληνική πλευρά θα το αξιολογήσει, θα δώσει την άδεια και θα προχωρήσει στην έκδοση NAVTEX.

Κυπριακό: Χαμηλά ο πήχης

Στο Κυπριακό καταγράφεται κίνηση, όχι όμως και αισιοδοξία για άμεση ανατροπή των δεδομένων. «Υπάρχει κινητικότητα. Μεγάλη κινητικότητα υπάρχει», ανέφερε η ανώτατη διπλωματική πηγή, διευκρινίζοντας ότι τα σημερινά δεδομένα δεν επιτρέπουν αισιοδοξία για breakthrough μέχρι τη λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η Αθήνα θέλει μέχρι τότε να έχει δημιουργηθεί ένα καλύτερο momentum, το οποίο θα παραλάβει ο επόμενος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. «Πρέπει να γίνει το βήμα για να μπούμε στην ουσία της συζήτησης», σημειώθηκε, με την επισήμανση ότι θα ήταν θετικό αυτό να συμβεί πριν ολοκληρωθεί η θητεία Γκουτέρες.

Η συμφωνία της Μέκκας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ανάγνωση της Αθήνας για τη συμφωνία της Μέκκας και τις νέες αμυντικές ισορροπίες στην περιοχή. Η ανώτατη διπλωματική πηγή δεν υιοθέτησε την εκτίμηση ότι η συμφωνία αποτελεί απάντηση στη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ.

Την ενέταξε περισσότερο σε μία ευρύτερη προσπάθεια των χωρών της περιοχής για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και μικρότερη αμυντική εξάρτηση από τη Δύση.

«Άλλο έχει στο μυαλό του το Πακιστάν για την αμυντική συμφωνία, άλλο έχει η Σαουδική Αραβία, άλλο η Τουρκία», ανέφερε. Και πρόσθεσε τη φράση που συμπυκνώνει την ελληνική ανάγνωση: «Στρατηγικό σύμμαχο έχεις έναν ανά περιοχή».

Ιράν και ενέργεια

Για το Ιράν, η Αθήνα διατηρεί σταθερό δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη, χωρίς όμως μεγάλη αισιοδοξία για άμεση ειρήνευση. «Οι Ιρανοί δεν είναι αυτή τη στιγμή σε διάθεση να κάνουν μεγάλες παραχωρήσεις», ανέφερε η ανώτατη διπλωματική πηγή.

Τα αιτήματα για κατάπαυση των εχθροπραξιών, άρση των κυρώσεων και ξεπάγωμα δεσμευμένων κεφαλαίων καθιστούν, σύμφωνα με την ίδια πηγή, «πάρα πολύ δύσκολη την οποιαδήποτε διαπραγμάτευση».

Στο ενεργειακό μέτωπο, η εικόνα για την Ελλάδα είναι καθησυχαστική σε ό,τι αφορά την επάρκεια για τον χειμώνα. «Ναι, βέβαια. Δεν έχουμε θέματα», ήταν η απάντηση της ανώτατης διπλωματικής πηγής. Το βάρος πέφτει, όμως, στις τιμές.

«Το ένα ζήτημα είναι η επάρκεια, το άλλο είναι οι τιμές. Διότι το να έχεις επάρκεια και να μην υπάρχει προσφορά, τι να το κάνεις;» Και εκεί η πίεση μεταφέρεται πλέον στις Βρυξέλλες.

«Όσο τα πράγματα παραμένουν στην κατάσταση που είναι σήμερα, θα καθίσταται προφανής η αναγκαιότητα συλλογικής δράσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ανέφερε η ίδια πηγή. Για να προσθέσει: «Δεν μπορώ να δω με ποιον τρόπο η Ευρώπη θα εθελοτυφλεί απέναντι στην πιθανότητα να έχουμε ενεργειακή ασφυξία».