Ο Δούκας σε εκδήλωση του Κώστα Αρβανίτη: Παρουσίες, πηγαδάκια και η «Δημοκρατία της Καθημερινότητας»

Σε αυτό που αποκάλεσε ως τάση για «Δημοκρατία της Καθημερινότητας», αναφέρθηκε στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του στην εκδήλωση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστα Αρβανίτη, το βράδυ της Πέμπτης, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας.

Σύμφωνα με τον ίδιο αυτή η «τάση» που περιέγραψε «κερδίζει μάχες και έδαφος από την Αμερική μέχρι την Βρετανία και από την Βαρκελώνη μέχρι το Παρίσι», κάνοντας αναφορά, μεταξύ άλλων, και στον δήμαρχο της Νέας Υόρκη, Ζόραν Μαμντάνι.

Κατά τον δήμαρχο Αθηναίων «οι προοδευτικοί αιρετοί στις πόλεις οφείλουμε να κινητοποιούμε μέσα από την ελπίδα, την ασφάλεια και την αίσθηση της κοινότητας. Όχι με αφηρημένα λόγια, αλλά με πολιτικές που κάνουν τον πολίτη να αισθάνεται ότι τον φροντίζουν, αφουγκράζονται τα προβλήματά του και δρομολογούν λύσεις», κάνοντας λόγο για «δυναμική αυτών των πολιτικών που δεν προκύπτει από κάποια ξαφνική στροφή των Αμερικανών προς τον σοσιαλισμό. Τροφοδοτείται από τη διάχυτη αίσθηση ότι το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της καθημερινότητας».

Μιλώντας, επίσης, για πρόσωπα στα οποία «αντανακλά η βαθιά κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο», ο Χάρης Δούκας εκτίμησε ότι «πολλοί ψηφοφόροι θεωρούν ότι τα παραδοσιακά κόμματα αναγνωρίζουν τα προβλήματα αλλά αδυνατούν να δώσουν πειστικές λύσεις. Έτσι, πρόσωπα που εμφανίζονται ως "εκτός συστήματος" κερδίζουν πολιτικό έδαφος».

«Είναι βέβαιο ότι αυτή η νέα εποχή που έρχεται, θα αναδιανείμει ρόλους και θα αναδείξει νέα πρόσωπα. Σε αυτή τη νέα εποχή οι πόλεις γίνονται το πεδίο, που με έργα αποδεικνύουν ότι υπάρχει ένας διαφορετικός τρόπος διακυβέρνησης, πιο ανθρώπινος, πιο συμμετοχικός, πιο αποτελεσματικός» συνέχισε στο ίδιο πλαίσιο κ. Δούκας.

Λέγοντας, δε, πως «όταν κερδίσουμε αυτή τη μάχη σε τοπικό επίπεδο, τότε μπορούμε να κερδίσουμε και σε εθνικό» κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «θέλει να εξουδετερώσει αυτά τα χαρακτηριστικά μας»

Στην εκδήλωση έδωσαν το παρών μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, ο Αλέξης Χαρίτσης, ο Νίκος Φίλης, η Όλγα Γεροβασίλη, η Λούκα Κατσέλη, ο Δημήτρης Χατζησωκράτης, ο τέως πρόεδρος της ΑΔΑΕ Χρήστος Ράμμος και η πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ξένη Δημητρίου.

Όλη η ομιλία του Χάρη Δούκα

Καλησπέρα σας,

Ακούσαμε και είμαι σίγουρος ότι θα ακούσουμε και στη συνέχεια ενδιαφέρουσες και χρήσιμες τοποθετήσεις για το κράτος δικαίου στη χώρα μας.

Εγώ θα ήθελα να καταθέσω την εμπειρία μου από τη διαδρομή μου σε μια μεγάλη πόλη, όπως η Αθήνα, όπου οι ανισότητες διευρύνονται, τα προβλήματα γίνονται πιο πιεστικά και οι λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας όλο και πιο πολύπλοκες.

Ίσως έχετε παρακολουθήσει τις τελευταίες μέρες τη δημόσια συζήτηση και τις σοβαρές εντάσεις που έχουν προκληθεί με αφορμή το σχέδιο ανάπλασης των προσφυγικών πολυκατοικιών στη λεωφόρο Αλεξάνδρας. Χθες το απόγευμα φτάσαμε κοντά στο σημείο μηδέν. Από τη μία πλευρά, ένας άνθρωπος, απεργός πείνας 140 μέρες, κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του. Από την άλλη πλευρά, ένα κράτος σχεδόν ανάλγητο, οχυρωμένο πίσω από μια σωστή, κατά βάση, απόφαση να αξιοποιήσει τα ιστορικά κτίρια της Αλεξάνδρας για κοινωνικό σκοπό, αρνιόταν να δει τη μεγάλη απειλή: να χαθεί μια ζωή και να πυροδοτήσει απρόβλεπτες εντάσεις.

Σε αυτό το επικίνδυνο αδιέξοδο, νομίζω ότι η πόλη έπαιξε τον ρόλο της. Η δημοτική αρχή της Αθήνας, ούσα σε εγγύτητα με τους πολίτες της, πήρε μια πρωτοβουλία. Χθες το απόγευμα στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, υιοθετήσαμε ένα ψήφισμα, με το οποίο ζητούσαμε απ’ όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να κάνουν ένα βήμα πίσω και να αναζητήσουν μέσα από τον διάλογο και τη σύνθεση, λύσεις σε ένα υπαρκτό, σύνθετο πρόβλημα. Καταφέραμε το πρώτο βήμα. Ο Αρίστος Χαντζής διέκοψε την απεργία πείνας. Αυτή την στιγμή είναι στην ΜΕΘ και συνεχίζει να δίνει μια κρίσιμη μάχη για την ζωή του. Αισιοδοξούμε ότι θα τα καταφέρει και ότι θα προχωρήσουμε και στα επόμενα βήματα.

Όμως, οφείλω να στηλιτεύσω τις σημερινές δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου που, σε πλήρη αντίθεση με μια αναγκαία συναινετική λογική, καλλιεργεί τον κοινωνικό αυτοματισμό κατά των κατοίκων των Προσφυγικών και προετοιμάζει το έδαφος για βίαιη παρέμβαση στον χώρο. Μια τέτοια κίνηση, που θα υπονομεύσει την κοινωνική ειρήνη στην πόλη μας, θα μας βρει απέναντι.

Οι λύσεις δίνονται με κοινωνικές συναινέσεις.

Αυτή είναι η ανθρώπινη διάσταση ενός εξαιρετικά σημαντικού ρόλου που καλούνται να παίξουν οι πόλεις και οι προοδευτικές τους αρχές.

Εμείς οι αιρετοί στις πόλεις καλούμαστε να αποδείξουμε ότι η δημοκρατία μπορεί να είναι αποτελεσματική, όχι μόνο θεσμικά αλλά και στην καθημερινή ζωή. Η «εναλλακτική» στην επέλαση του αυταρχισμού και του λαϊκισμού, δεν είναι, αόριστα, η υπεράσπιση των αξιών της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης. Είναι η υπεράσπισή τους με την υλοποίηση πολιτικών που βελτιώνουν απτά τη ζωή των ανθρώπων. Αυτό σημαίνει κοινωνική δικαιοσύνη, προσιτή στέγαση, πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, μείωση των ανισοτήτων. Σημαίνει διαφάνεια, συμμετοχή και λογοδοσία στη λειτουργία μας.

Αυτή είναι η Δημοκρατία της Καθημερινότητας, που έχει πολύπλοκες και απαιτητικές διαδρομές. Από την πολυκατοικία στο σχολείο, από τη λέσχη φιλίας στο πάρκο, από το λεωφορείο στο δημοτικό ιατρείο, από τη γειτονιά στο δημαρχείο. Εκεί που ο πολίτης συναλλάσσεται όχι με ένα απρόσωπο κράτος, αλλά με τον αιρετό της πόλης του, που δεν περιγράφει προβλήματα αλλά βρίσκει λύσεις, τις εφαρμόζει και λογοδοτεί για την πορεία τους.
Σε αυτές τις διαδρομές κρίνεται και η μάχη της δημοκρατίας της καθημερινότητας και η μάχη του κράτους δικαίου. Οι προοδευτικοί αιρετοί στις πόλεις οφείλουμε να κινητοποιούμε μέσα από την ελπίδα, την ασφάλεια και την αίσθηση της κοινότητας. Όχι με αφηρημένα λόγια, αλλά με πολιτικές που κάνουν τον πολίτη να αισθάνεται ότι τον φροντίζουν, αφουγκράζονται τα προβλήματά του και δρομολογούν λύσεις.
Αυτό που περιγράφω ως Δημοκρατία της Καθημερινότητας, είναι μια τάση που κερδίζει μάχες και έδαφος από την Αμερική μέχρι την Βρετανία και από την Βαρκελώνη μέχρι το Παρίσι.
Στις ΗΠΑ μια νέα γενιά πολιτικών, όπως ο Ζόραν Μαμντάνι, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, η Κέιτι Γουίλσον στο Σιάτλ και η υποψήφια δήμαρχος Τζανίζ Λιούις Τζορτζ στην Ουάσιγκτον, αποκτούν μια εντυπωσιακή δυναμική, ακόμη και όταν έχουν απέναντί τους τους σκληρούς μηχανισμούς του Δημοκρατικού Κόμματος. Οι προτάσεις και η δράση τους έχουν κοινό παρονομαστή την ενίσχυση του δημόσιου ρόλου σε τομείς όπως η προσιτή κατοικία, οι παιδικοί σταθμοί, οι μεταφορές και γενικότερα οι υπηρεσίες που θεωρούνται βασικές για την κοινωνική ευημερία, έχουν κοινό παρονομαστή τη φορολόγηση του υπερπλούτου.
Η δυναμική αυτών των πολιτικών δεν προκύπτει από κάποια ξαφνική στροφή των Αμερικανών προς τον σοσιαλισμό. Τροφοδοτείται από τη διάχυτη αίσθηση ότι το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της καθημερινότητας. Η εκτίναξη των ενοικίων, το υψηλό κόστος υγείας, η δυσκολία απόκτησης κατοικίας και η πίεση στα οικογενειακά εισοδήματα δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι υποσχέσεις για περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες ακούγονται όλο και πιο ελκυστικές.
Υπάρχει και κάτι άλλο. Η ισχυροποίηση αυτών των προσώπων αντανακλά και τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο. Πολλοί ψηφοφόροι θεωρούν ότι τα παραδοσιακά κόμματα αναγνωρίζουν τα προβλήματα αλλά αδυνατούν να δώσουν πειστικές λύσεις. Έτσι, πρόσωπα που εμφανίζονται ως «εκτός συστήματος» κερδίζουν πολιτικό έδαφος.
Όλοι έχουμε την αίσθηση, ότι ζούμε σε μια μεταβατική περίοδο και όχι μόνο εξαιτίας των μεγάλων αλλαγών που συντελούνται λόγω του AI. Παραδοσιακά πολιτικά σχήματα χάνουν τη δύναμή τους, νέα – όχι πάντα ελπιδοφόρα – εμφανίζονται, βασικοί θεσμοί φαίνονται ανίσχυροι να επιβιώσουν με την σημερινή τους μορφή, μπρος στην επέλαση της ψηφιακής εποχής.
Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία. Είναι η αξιοποίησή της από την ολιγαρχία του χρήματος, αντί να αξιοποιηθεί για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Ήμουν στο Λονδίνο σε μια συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, και με Δημάρχους μεγάλων πόλεων από όλο τον κόσμο. Ο Γκουτέρες, που εδώ και δέκα χρόνια (δυστυχώς λήγει η θητεία του) παλεύει για την κλιματική και κοινωνική δικαιοσύνη, επεσήμανε ιδιαίτερα την αξιοποίηση της τεχνητής δικαιοσύνης, όχι μόνο με κοινωνική δικαιοσύνη αλλά και με ρόλους βιωσιμότητας. Είπε συγκεκριμένα πως τα data centers που τροφοδοτούν με δεδομένα την τεχνητή νοημοσύνη και τους αλγορίθμους, διψούν για ενέργεια, νερό και γη.
Πώς θα αντιμετωπιστεί η κατάσταση αυτή;
Ποιος θα βάλει φρένο στην απληστία των ολιγαρχών που τα ελέγχουν;
Για αυτό, μαζί με άλλες 40 πόλεις υπογράψαμε Σύμφωνο που ζητά να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε τέτοια επένδυση σε τεχνολογίες του μέλλοντος θα σέβεται σήμερα τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες.
Είναι βέβαιο ότι αυτή η νέα εποχή που έρχεται, θα αναδιανείμει ρόλους και θα αναδείξει νέα πρόσωπα. Σε αυτή τη νέα εποχή οι πόλεις γίνονται το πεδίο, που με έργα αποδεικνύουν ότι υπάρχει ένας διαφορετικός τρόπος διακυβέρνησης, πιο ανθρώπινος, πιο συμμετοχικός, πιο αποτελεσματικός.
Το κάνει ο Collboni, ο δήμαρχος της Βαρκελώνης, με τις δράσεις του για την κατοικία, η δήμαρχος του Τορόντο Olivia Chow, που πρωτοπορεί με δράσεις για την προστασία των πιο ευάλωτων, ο Roberto Gualtieri στη Ρώμη, που αξιοποίησε υποδειγματικά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για τον εκσυγχρονισμό της πόλης, ο Emmanuel Grégoire στο Παρίσι με την επέκταση της κοινωνικής κατοικίας, τον έλεγχο των ενοικίων, τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Το κάνουμε και εμέις στην Αθήνα. Προσανατολίζουμε τις επενδύσεις μας όχι σε έργα βιτρίνας, αλλά σε μεγάλης κλίμακας προγράμματα βελτίωσης των σχολείων μας, σε δράσεις ανάκτησης και αξιοποίησης του δημόσιου χώρου για πράσινο, πολιτισμό και μαζικό αθλητισμό (αθλητισμός για όλους), σε παρεμβάσεις για τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση (μηδενικά δημοτικά τέλη για τους ενεργειακά φτωχούς, δωρεάν ρεύμα σε φτωχές οικογένειες), στη δωρεάν δημοτική συγκοινωνία, στον εκσυγχρονισμό και τη λειτουργικότητα της πόλης.

Με αυτό τον τρόπο οι πόλεις δίνουν την πιο σημαντική μάχη, αυτήν της Δημοκρατίας της Καθημερινότητας. Όταν κερδίσουμε αυτή τη μάχη σε τοπικό επίπεδο, τότε μπορούμε να κερδίσουμε και σε εθνικό.

Αυτά τα χαρακτηριστικά μας θέλει η κυβέρνηση να εξουδετερώσει.

Αυτό φοβούνται από τις πόλεις και τις τοπικές αρχές. Για αυτό και σήμερα ψηφίζουν έναν Κώδικα Αυτοδιοίκησης που κρατά την αυτοδιοίκηση σε ομηρία, απαξιώνοντάς την.

Για αυτό και ένας από τους κεντρικούς στόχους μιας προοδευτικής κυβέρνησης χρειάζεται να είναι μια γενναία και καινοτόμα ενδυνάμωση της θέσης και του ρόλου της αυτοδιοίκησης.
Θέλουμε μια δημοκρατία που να επιτρέπει σε όλους να ευημερούν και όχι απλώς να επιβιώνουν. Μια Δημοκρατία που απαντά στα θεμελιώδη ερωτήματα της ζωής μας με τη συμμετοχή όλων και καθοδηγείται από τους απλούς ανθρώπους. Η άρχουσα τάξη μας λέει ότι δεν έχουμε δύναμη. Αλλά μαζί μπορούμε να ανακτήσουμε τον έλεγχο.
Αυτός είναι ο δρόμος που έχουμε μπροστά μας.