Εφη Σκλαβενίτη: Η κληρονομιά της αρχιτεκτονικής ευδαιμονίας

Η μίνιμαλ αισθητική αποδείχθηκε κάτι περισσότερο από ζήτημα στυλ: ένας τρόπος να ζει κανείς καλύτερα. Η αρχιτέκτονας Eφη Σκλαβενίτη, που εκπροσωπεί σήμερα τη δεύτερη γενιά της οικογενειακής κατασκευαστικής Sklavenitis S.A., περιγράφει τη φιλοσοφία πίσω από το αξιόλογο έργο τους: «Η πιο ενδιαφέρουσα πολυτέλεια σε ένα σπίτι είναι συχνά εκείνη που αισθάνεσαι πριν την παρατηρήσεις. Η ισορροπία των αναλογιών, ο τρόπος που το φως διασχίζει ένα δωμάτιο, η φυσική συνέχεια προς τον κήπο. Για την εταιρεία μας, αυτή η αντίληψη αποτελεί τον πυρήνα μιας αρχιτεκτονικής με διάρκεια».

Η διαδρομή της Sklavenitis S.A. ξεκινά το 1958 στο Σίδνεϊ με τον πολιτικό μηχανικό Δημήτρη Σκλαβενίτη και συνεχίζεται από το 1973 στην Ελλάδα. Σήμερα, η δεύτερη γενιά συνδέει την εμπειρία της κατασκευής με τη σύγχρονη ματιά: η αρχιτέκτονας Εφη Σκλαβενίτη και ο πολιτικός μηχανικός Σπύρος Σκλαβενίτης συναντιούνται στη δημιουργία κατοικιών με σαφή σχεδιαστική ταυτότητα. Η μίνιμαλ αρχιτεκτονική διατρέχει αυτή την πορεία ως συνειδητή επιλογή.

Η εμβληματική Villa Glyfada, ήδη από το 2002, αποτυπώνει μια αισθητική που εξακολουθεί να μοιάζει επίκαιρη. Καθαρές γεωμετρίες, γενναιόδωρα ανοίγματα και οργανωμένοι υπαίθριοι χώροι συνθέτουν ένα λεξιλόγιο που εξελίσσεται από έργο σε έργο, διατηρώντας την αναγνωρίσιμη υπογραφή του γραφείου. Από τις ιδιωτικές βίλες έως τις αστικές πολυκατοικίες, τα πέντε πρωτοποριακά έργα που παρουσιάζονται εδώ υπηρετούν μια κοινή επιδίωξη: προσφέρουν χώρο στη ζωή και αποκτούν αξία μέσα στον χρόνο.

Η καθαρότητα της γραμμής: Στη συμβολή των οδών Τσιτσάνη και Βάου στη Γλυφάδα, η πολυκατοικία της Sklavenitis S.A. στήνει μια όψη συμμετρικής ισορροπίας. Δύο σειρές εξώστες πλαισιώνουν τον κατακόρυφο άξονα του κτιρίου, ενώ οι λευκές οριζόντιες επιφάνειες ξεχωρίζουν στο σκούρο φόντο.

Η διαδοχή των προβόλων γεννά έντονες σκιές και δίνει βάθος στη σύνθεση. Στη στάθμη του δρόμου η πλαισιωμένη είσοδος, οι οριζόντιες λωρίδες της περίφραξης και η χαμηλή φύτευση οργανώνουν την πρώτη επαφή με το σπίτι. Ενα έργο που αποδεικνύει ότι λίγα, σωστά μετρημένα στοιχεία αρκούν για να αποκτήσει μια κατοικία αναγνωρίσιμη παρουσία μέσα στην πόλη.

Ο ρυθμός της όψης: Στην οδό Πρίγκιπος Πέτρου στη Βούλα, η όψη κινείται με τον ρυθμό μιας καλά οργανωμένης μουσικής φράσης. Οι οριζόντιες προεκτάσεις των εξωστών εναλλάσσονται με ανοίγματα και υποχωρήσεις, ενώ τα διαφανή στηθαία αφήνουν τη γεωμετρία να διαβάζεται καθαρά.

Στο κεντρικό τμήμα οι διαδοχικές γραμμές των στοιχείων σκίασης προσθέτουν έναν δεύτερο, πιο λεπτό ρυθμό. Εδώ ο εξώστης δεν είναι προσθήκη, αλλά πρωταγωνιστής: φέρνει τη ζωή στο ύπαιθρο και γίνεται σημείο επαφής ανάμεσα στο σπίτι και την πόλη. Η ισορροπία ανάμεσα στο συμπαγές και το διάφανο, στην προβολή και την εσοχή δίνει στην πολυκατοικία πρόσωπο και χαρακτήρα.

Λευκό μέσα στο πράσινο: Στη Villa Vouliagmeni, το λευκό περίγραμμα της κατοικίας συναντά το πράσινο του κήπου και του λόφου στο φόντο. Κατασκευασμένη το 2010, σε αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της Εφης Σκλαβενίτη, η μονοκατοικία με πισίνα αναπτύσσεται σε δύο ορόφους και δύο υπόγεια.

Οι σκούρες οριζόντιες περσίδες δίνουν ένταση στη λιτή σύνθεση, ενώ οι υπαίθριες επιφάνειες δημιουργούν επίπεδα θέασης. Δίπλα στην πισίνα, το νερό συγκεντρώνει το χρώμα του ουρανού και μαλακώνει την αυστηρή γεωμετρία. Η γοητεία της κρύβεται στις μικρές αντιθέσεις: στη σκιά μιας περσίδας, στην αντανάκλαση του νερού, στα φυτά μπροστά σε έναν λευκό τοίχο που υποδέχεται το φως.

Κατοικία με διάρκεια: Μια βραδινή εικόνα αρκεί για να φανεί ο χαρακτήρας της Villa Glyfada: το φωτισμένο εσωτερικό πίσω από τα υαλοστάσια, η πισίνα που αντανακλά την κατοικία, το σκούρο σκίαστρο που ορίζει τη μετάβαση προς τον κήπο. Η διώροφη μονοκατοικία, με δύο υπόγεια, σοφίτα και πισίνα, κατασκευάστηκε το 2002. Πάνω από είκοσι χρόνια μετά, μοιάζει ακόμη σύγχρονη και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τη συνέπεια μιας αρχιτεκτονικής γλώσσας.

Η ισορροπία των όγκων: Στη Γλυφάδα ξανά, στην πολυκατοικία της Μιαούλη, η σύνθεση εξελίσσεται ως διάλογος ανάμεσα σε δύο πλευρές. Τα οριζόντια περιγράμματα των εξωστών πλαισιώνουν τις όψεις, ενώ μια κατακόρυφη επιφάνεια με γραμμώσεις τονίζει το κεντρικό τμήμα.

Πίσω από τις βεράντες, οι εσοχές και οι εναλλαγές φωτεινών και σκούρων ζωνών δίνουν στο κτίριο βάθος, με τα διαφανή στηθαία να αφήνουν ορατά τα ανοίγματα. Στα ανώτερα επίπεδα, οι υποχωρήσεις και η φύτευση μαλακώνουν τη σιλουέτα απέναντι στον ουρανό, ενώ χαμηλότερα η κεντρική είσοδος οργανώνει την άφιξη.