Paper island, το νησί του σκανδιναβικού ντιζάιν

Με ποιον τρόπο μπορεί ένα τεχνητό νησί που χτίστηκε το 1696 στο λιμάνι της Κοπεγχάγης να γίνει κοιτίδα του σύγχρονου σκανδιναβικού ντιζάιν; Το Paper Island, που οφείλει το όνομά του στις παλιές αποθήκες χαρτιού, αποτελεί ένα πρωτοποριακό πρότζεκτ αστικής ανάπλασης. Το αρχιτεκτονικό γραφείο COBE, που ανέλαβε το έργο μετά από διαγωνισμό του Δήμου της Κοπεγχάγης το 2018, έθεσε ως στόχο να προστατεύσει το βιομηχανικό παρελθόν του νησιού και να το μετατρέψει σε μια νέα, ζωντανή γειτονιά, με τη μνήμη της αποθήκης να παραμένει ζωντανή μέσα από τον σχεδιασμό και τα υλικά. Οι αρχιτέκτονες θέλησαν τα νέα κτίρια να θυμίζουν την απλότητα των παλιών. Eτσι, το ντιζάιν βασίστηκε σε μια σειρά από χαμηλές τραπεζοειδείς στέγες, εμπνευσμένες από τις στέγες των βιομηχανικών χώρων που προϋπήρχαν. Οι όγκοι επενδύθηκαν με κεραμικά τούβλα και γυαλί ώστε να συνδυάζουν τη θερμή, γήινη αίσθηση της παλιάς Κοπεγχάγης με τη διαφάνεια και τη ρευστότητα που απαιτεί μια παραθαλάσσια περιοχή.

Παρότι πρόκειται για ένα μεγάλο συγκρότημα που περιλαμβάνει κατοικίες, ξενοδοχείο και μουσείο, το σχέδιο βασίστηκε στην ιδέα ότι «το νησί πρέπει να περπατιέται». Γι’ αυτό, αντί για έναν συμπαγή όγκο κτιρίων, επινοήθηκε ένα σύνολο μικρών οικοδομικών τετραγώνων με περάσματα, πλατείες και προαύλια που επιτρέπουν την κίνηση και τη συνάντηση. Η αίσθηση που δίνει θυμίζει μικρό χωριό που ξεδιπλώνεται πάνω στο νερό. Το νέο masterplan του COBE δημιούργησε μια ανοιχτή προκυμαία 300 μέτρων με χώρους για μπάνιο, περίπατο, υπαίθριες αγορές και εκδηλώσεις. Η πρόθεση ήταν να αποκτήσει το νησί την αίσθηση της κοινότητας. «Θέλαμε να κρατήσουμε το λαϊκό πνεύμα των αποθηκών. Οχι τα ίδια τα κτίρια, αλλά την ελευθερία, τη ζεστασιά και την προοπτική της συνάντησης που υπήρχε στο παρελθόν», λέει ο Νταν Στούμπεργκααρντ, ιδρυτής του COBE. Τα δομικά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν είναι φυσικά, όπως τούβλα, ξύλο βελανιδιάς και μέταλλο, και έχουν επιλεγεί έτσι ώστε να φθείρονται όμορφα στο πέρασμα του χρόνου. Ολα τα κτίρια διαθέτουν «πράσινες» στέγες για θερμομόνωση και συλλογή ομβρίων υδάτων.

Κυρίαρχη θέση στην προκυμαία αλλά και στην ιστορία του σκανδιναβικού ντιζάιν έχει το ξενοδοχείο του τεχνητού νησιού, το «25 Hours Hotel Paper Island». Ως τμήμα του masterplan, αποτελεί έργο του αρχιτεκτονικού γραφείου COBE και, όπως όλα τα κτίρια στο νησί, ο σχεδιασμός του διέπεται από τη χαρακτηριστική δανέζικη ιδέα της «ανθρώπινης κλίμακας»: τίποτα δεν είναι υπερβολικό, όλα είναι ζυγισμένα για να νιώθεις οικεία και όχι μικρός απέναντι στο οικοδόμημα. Το εσωτερικό ακολουθεί την ίδια φιλοσοφία. Ξύλο, πέτρα, φυσικά υφάσματα και απαλές αποχρώσεις συνθέτουν μια αισθητική «Nordic Serenity». Οι χώροι υποδοχής θυμίζουν περισσότερο γκαλερί παρά lobby, με χειροποίητα φωτιστικά, σκανδιναβικά έπιπλα και λεπτές αναφορές στην ιαπωνική φιλοσοφία shibui της διακριτικής ομορφιάς.

Η θέα προς το νερό κάνει τα μεγάλα παράθυρα να λειτουργούν σαν κινηματογραφικές οθόνες, καθώς ο καιρός της Βαλτικής αλλάζει χρώματα και διαθέσεις μέσα στη μέρα.Το design του ξενοδοχείου αποτυπώνει τη βαθύτερη φιλοσοφία της δανέζικης αρχιτεκτονικής σήμερα: τη σύζευξη βιωσιμότητας και αισθητικής. Τα 128 δωμάτια έχουν σχεδιαστεί σαν σκανδιναβικές εξοχικές κατοικίες, ενώ το κτίριο τηρεί τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, χρησιμοποιώντας τοπικά υλικά, ενεργειακή αυτονομία και έξυπνα συστήματα φυσικού φωτισμού και αερισμού. Οι στέγες είναι φυτεμένες με πράσινα βρύα και χαμηλή βλάστηση ώστε να απορροφούν το νερό της βροχής και να λειτουργούν ως φυσική μόνωση. Ακόμη και τα χρώματα που επιλέχθηκαν ακολουθούν μια φιλοσοφία ήπιας ένταξης στο τοπίο. Το «Sky Bar» στον τελευταίο όροφο έχει την ωραιότερη θέα στο λιμάνι και την πόλη.

Η αισθητική του «Hotel Paper Island» συνομιλεί με τη φιλοσοφία του νησιού στο σύνολό του. Δίπλα του απλώνεται το μουσείο σύγχρονης τέχνης Copenhagen Contemporary, και λίγο πιο πέρα χτίζεται το Water Culture Centre του αρχιτέκτονα Κένγκο Κούμα, ένας ιαπωνικής έμπνευσης ναός νερού και ευεξίας. Θα περιλαμβάνει εσωτερικά και εξωτερικά λουτρά με θαλασσινό νερό, θερμαινόμενες πισίνες, χώρους σάουνας, ατμόλουτρα και πλωτές δεξαμενές χαλάρωσης πάνω στο νερό. Επίσης, εστιατόριο, αίθουσες εκδηλώσεων και εξέδρες.

Η φιλοσοφία του αρχιτέκτονα είναι να δημιουργήσει έναν χώρο που «ενώνεται» με το νερό, όχι ένα κτίριο που στέκεται πάνω του. «Το κέντρο θα δημιουργεί μία εμπειρία ρευστότητας όπου το νερό, το φως και το ξύλο αναπνέουν μαζί με τον άνθρωπο», λέει ο ίδιος.