Εκδόθηκε η ελληνική αντι-NAVTEX για το καλώδιο Κρήτης - Κύπρου, άκυρη η τουρκική αναγγελία με παράθεση των αδειών για τις έρευνες

Άκυρη και ανίσχυρη χαρακτηρίζει η Αθήνα την τουρκική NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo» στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης - Κύπρου, παραθέτοντας στην ελληνική αντι-NAVTEX τους συγκεκριμένους αριθμούς των αποφάσεων αδειοδότησης των εργασιών. Πρόκειται για τις άδειες που εκδόθηκαν από τις ελληνικές Αρχές κατόπιν των σχετικών αιτημάτων της εταιρείας, με πλέον πρόσφατη την 65808/06.11.2026, της 6ης Νοεμβρίου. Παράλληλα, η ελληνική αναγγελία επαναβεβαιώνει ότι σημαντικό μέρος των ερευνών πραγματοποιείται εντός ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και ότι ο σταθμός Ηρακλείου έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX στη συγκεκριμένη περιοχή.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ίδια η εταιρεία, με ανακοίνωσή της, επιβεβαιώνει πως οι έρευνες του γαλλικού πλοίου πραγματοποιούνται βάσει των NAVTEX που έχουν εκδώσει οι αρμόδιες Αρχές της Ελλάδας και της Κύπρου. Η αναφορά αυτή ενισχύει τη θέση που είχαν διατυπώσει το βράδυ της Τρίτης (10/11) διπλωματικές πηγές του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με τις οποίες Ελλάδα και Κύπρος ήταν οι μόνες χώρες που έλαβαν αιτήματα για την αδειοδότηση των εργασιών, ενώ κανένα αντίστοιχο αίτημα δεν είχε υποβληθεί στην Τουρκία.

Η ελληνική αντι-NAVTEX, με αριθμό 1441/26, αποτελεί την επίσημη απάντηση στην τουρκική FA76-1127/26. Στο κείμενό της καταγράφονται ρητά οι τρεις ελληνικές αποφάσεις αδειοδότησης, 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026, ενώ επισημαίνεται ότι η ελληνική NAVTEX HA15-1411/26 παραμένει σε πλήρη ισχύ. Όπως είχαν ξεκαθαρίσει νωρίτερα διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα και η Κύπρος ήταν οι μόνες χώρες που έλαβαν αιτήματα αδειοδότησης από την εταιρεία, σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία επικαλέστηκε συγκατάθεση χωρίς να της έχει ζητηθεί σχετική άδεια.

Τι αναφέρει η ελληνική αντι-NAVTEX

Στη νέα αναγγελία, η οποία φέρει χρονική σήμανση 10 Νοεμβρίου 2026, 22:05 UTC (00:05 της 11ης Νοεμβρίου, ώρα Ελλάδας), ο σταθμός Ηρακλείου αναφέρει ότι μη εξουσιοδοτημένος σταθμός εξέπεμψε NAVTEX σχετικά με τις έρευνες για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI).

Το έργο έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος και οι σχετικές εργασίες θα πραγματοποιηθούν από το γαλλικής σημαίας «VB Abeille Marengo», με αριθμό MMSI 228505700 και IMO 9388613.

Η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των γραμμών έρευνας που περιλαμβάνονται στην τουρκική αναγγελία βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο και τον νόμο 4001/2011, τον οποίο επικαλείται ως πλήρως εναρμονισμένο με το διεθνές νομικό πλαίσιο.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι οι δραστηριότητες θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τους όρους των ελληνικών αδειών 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026.

Η αναγγελία περιλαμβάνει δύο σειρές από 11 γεωγραφικά σημεία η καθεμία, που προσδιορίζουν τις θαλάσσιες γραμμές των ερευνών, από την περιοχή ανατολικά της Κρήτης προς την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, οι συγκεκριμένες γραμμές εμπίπτουν στη ζώνη αρμοδιότητας του ελληνικού συστήματος NAVTEX.

Καταλήγοντας, ο σταθμός Ηρακλείου κηρύσσει άκυρη και ανίσχυρη την τουρκική NAVTEX FA76-1127/26 και επιβεβαιώνει την ισχύ της ελληνικής HA15-1411/26. Η ακύρωση της νέας αναγγελίας έχει προγραμματιστεί για τις 20 Μαρτίου 2027, στις 00:01 UTC.

ΥΠΕΞ: Μόνο Ελλάδα και Κύπρος έλαβαν αίτημα για άδεια

Η έκδοση της ελληνικής αντι-NAVTEX ακολουθεί την απάντηση που έδωσαν το βράδυ της Τρίτης ανώτερες διπλωματικές πηγές στην τουρκική κίνηση, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μοναδικές χώρες στις οποίες υποβλήθηκαν αιτήματα για την αδειοδότηση των εργασιών και οι οποίες εξέδωσαν τις σχετικές άδειες.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η τουρκική NAVTEX δεν έχει ουσιαστική σημασία, καθώς εκδόθηκε αφότου είχε ήδη ξεκινήσει η κίνηση του ερευνητικού πλοίου, με βάση στοιχεία της διαδρομής του που είχαν δημοσιοποιηθεί μέσω της ελληνικής NAVTEX.

Όπως επισήμαναν, η ακριβής πορεία του «Abeille Marengo» είχε γίνει γνωστή αμέσως μετά την έκδοση και τη δημοσιοποίηση της ελληνικής αναγγελίας, ενώ το πλοίο κινήθηκε αποκλειστικά με βάση αυτήν.

Οι διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν επίσης ότι η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρει πουθενά πως η Τουρκία εξέδωσε άδεια για τις εργασίες, καθώς δεν είχε υποβληθεί σχετικό αίτημα προς την Άγκυρα.

Η Αθήνα είχε προαναγγείλει ότι θα ακολουθούσε η ενδεδειγμένη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ελληνική αντίδραση, η οποία πλέον αποτυπώνεται στην επίσημη αντι-NAVTEX.

Τι υποστήριξε η Τουρκία με τη NAVTEX της Αττάλειας

Η τουρκική NAVTEX 1127/26, που εκδόθηκε από τον σταθμό της Αττάλειας, αφορά τις έρευνες του γαλλικού πλοίου για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Με την αναγγελία αυτή, η Άγκυρα υποστήριξε ότι οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται με τη συναίνεση των τουρκικών Αρχών και σε περιοχή που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτει στη δική της αρμοδιότητα και υφαλοκρηπίδα.

Η Τουρκία επικαλέστηκε, μάλιστα, τις θαλάσσιες διεκδικήσεις που είχε γνωστοποιήσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών το 2020, στο πλαίσιο των θέσεών της για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνική πλευρά απορρίπτει αυτές τις αιτιάσεις και θεωρεί την τουρκική αναγγελία παράνομη και παράτυπη, υποστηρίζοντας ότι επιχειρεί να εμφανίσει την Άγκυρα ως αρμόδια για την αδειοδότηση των ερευνών, χωρίς να της έχει υποβληθεί κανένα σχετικό αίτημα.

Επιπλέον, οι συντεταγμένες που περιλαμβάνονται στην τουρκική NAVTEX παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες με εκείνες της ελληνικής αναγγελίας που είχε εκδοθεί την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου.

Παπασταύρου: Η Τουρκία έδωσε συγκατάθεση χωρίς να της ζητηθεί

Στο ίδιο ζήτημα αναφέρθηκε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, απαντώντας στη Βουλή στους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους των κομμάτων της αντιπολίτευσης, οι οποίοι ζήτησαν ενημέρωση για την τουρκική NAVTEX.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Άγκυρα εμφανίστηκε να παρέχει συγκατάθεση για μια δραστηριότητα για την οποία δεν είχε προηγηθεί αίτημα από τη γαλλική εταιρεία.

Κάλεσε την αντιπολίτευση να εξετάσει προσεκτικά το περιεχόμενο της τουρκικής αναγγελίας, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει καμία αναφορά σε αίτηση αδειοδότησης προς την Τουρκία.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, η γαλλική εταιρεία υπέβαλε τα αιτήματά της αποκλειστικά προς την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ το πλοίο απέπλευσε για τη διενέργεια των βυθομετρικών ερευνών βάσει της ελληνικής NAVTEX.

Ο υπουργός εξήγησε ότι οι συντεταγμένες της πορείας του πλοίου είχαν ήδη δημοσιοποιηθεί με την ελληνική αναγγελία, επομένως η Τουρκία γνώριζε εκ των υστέρων τη διαδρομή που επρόκειτο να ακολουθηθεί.

Επανέλαβε ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε όχληση της γαλλικής εταιρείας προς τις τουρκικές Αρχές και ότι καμία άλλη NAVTEX, πέραν εκείνων των αρμόδιων ελληνικών και κυπριακών Αρχών, δεν εκδόθηκε κατόπιν του σχετικού αιτήματος της εταιρείας.

Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης

Η τουρκική NAVTEX προκάλεσε αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία ζήτησαν εξηγήσεις από την κυβέρνηση για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο υπεύθυνος Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής, Δημήτρης Μάντζος, κάλεσε την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στην έκδοση αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική αναγγελία, λίγες ώρες μετά τον απόπλου του γαλλικού πλοίου από το Ηράκλειο, δημιουργεί κίνδυνο νέας έντασης.

Κατά τον κ. Μάντζο, η αναφορά σε συγκατάθεση των τουρκικών Αρχών εγείρει ερωτήματα για τις έως τώρα κυβερνητικές διαβεβαιώσεις σχετικά με τον ρόλο της Τουρκίας στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε την τουρκική κίνηση με τους χάρτες που η Άγκυρα κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020, σε συνέχεια του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο και άκυρο.

Παράλληλα, ζήτησε από την κυβέρνηση επίσημες διευκρινίσεις για το περιεχόμενο και τις διατυπώσεις της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία, ζήτημα που είχε ήδη θέσει το ΠΑΣΟΚ.

Από την πλευρά της, η ΕΛ.Α.Σ., μέσω του Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής της, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική NAVTEX συνιστά ακόμη μία αρνητική εξέλιξη στους χειρισμούς για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Στην ανακοίνωσή της ανέφερε ότι η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τμήματα της ελληνικής και της κυπριακής υφαλοκρηπίδας ως δικά της, ενώ επικαλείται συγκατάθεση για επιστημονικές έρευνες που δεν της ζητήθηκε να εγκρίνει.

Κατά την ίδια ανακοίνωση, η τουρκική ενέργεια παραβιάζει τους κανόνες του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) και το δίκαιο της θάλασσας.

Η ΕΛ.Α.Σ. υποστήριξε επίσης ότι είχε προειδοποιήσει την κυβέρνηση για το ενδεχόμενο η Τουρκία να αξιοποιήσει την ενημέρωση που έλαβε ώστε να την παρουσιάσει ως αίτημα άδειας, προωθώντας τις διεκδικήσεις της στην περιοχή.

Παράλληλα, επέκρινε την απάντηση της κυβέρνησης στην κριτική του Αλέξη Τσίπρα και της ίδιας, καθώς και τους παραλληλισμούς που είχαν γίνει με ειδοποιητήρια της ΔΕΗ και της ΕΥΔΑΠ για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση. Καταλόγισε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη αποτυχία στη διαχείριση του ζητήματος και συνέδεσε την πολιτική της κριτική με τις επόμενες εκλογές.

Την ανάγκη ενημέρωσης της Βουλής έθεσε και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, ζητώντας από την κυβέρνηση να εξηγήσει το περιεχόμενο της τουρκικής NAVTEX και ειδικότερα τον ισχυρισμό ότι οι έρευνες του πλοίου θα πραγματοποιηθούν σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και τουρκικά θαλάσσια ύδατα.

Ο απόπλους του «Abeille Marengo» και τα επόμενα στάδια των ερευνών

Το γαλλικής σημαίας «Abeille Marengo» απέπλευσε από το λιμάνι του Ηρακλείου λίγο μετά τις 18:00 την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, με προορισμό τα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου, προκειμένου να ξεκινήσει τις προγραμματισμένες δραστηριότητες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Κύπρου.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Great Sea Interconnector Α.Ε. και του ΑΔΜΗΕ, το πλοίο θα πραγματοποιήσει αρχικά εργασίες ελέγχου και βαθμονόμησης του εξοπλισμού του και στη συνέχεια θα προχωρήσει στις προβλεπόμενες έρευνες, σύμφωνα με τις NAVTEX που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές Αρχές.

Το ερευνητικό πλοίο της Nexans κατευθύνεται προς τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου, όπου οι έρευνες είχαν διακοπεί το καλοκαίρι του 2024.

Βασικός στόχος των εργασιών είναι η συνέχιση της χαρτογράφησης του βυθού κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Αμέσως μετά τον απόπλου, προβλέπεται η πραγματοποίηση δοκιμών βαθμονόμησης (calibration tests), προκειμένου να ελεγχθούν οι αισθητήρες και τα συστήματα μετρήσεων του πλοίου.

Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου 24 ώρες, πριν από τη μετάβαση του «Abeille Marengo» στην περιοχή διεξαγωγής των ερευνών.

Η έκδοση της ελληνικής αντι-NAVTEX έρχεται, επομένως, ενώ το πλοίο έχει ήδη ξεκινήσει την αποστολή του και η Αθήνα επαναβεβαιώνει ότι οι σχετικές εργασίες πραγματοποιούνται βάσει των αδειών των αρμόδιων ελληνικών και κυπριακών Αρχών.