Τι αγοράζουμε πραγματικά όταν αγοράζουμε μουσική

Sponsored Content

Μια μηνιαία συνδρομή σε μουσική πλατφόρμα. Δύο εισιτήρια για μια συναυλία που κράτησε δύο ώρες. Ένα βινύλιο που ακούσαμε ολόκληρο ίσως μία φορά. Ένα συλλεκτικό μπλουζάκι που σπάνια θα φορεθεί εκτός σπιτιού.

Σε καμία από αυτές τις συναλλαγές δεν αποκτήσαμε κάτι που αυξάνει την αξία του, που χρησιμεύει σε κάτι πρακτικό ή που θα μπορούσαμε να μεταπωλήσουμε με κέρδος. Και τις επαναλαμβάνουμε με μια συνέπεια που λίγα άλλα έξοδα διαθέτουν.
Η ψυχολογία έχει μια πειστική απάντηση: όταν αγοράζουμε μουσική, αγοράζουμε κυρίως κάτι που θα συμβεί μέσα μας, συχνά πολύ αργότερα από τη στιγμή της πληρωμής.

Εμπειρίες και πράγματα. Ποια η διαφορά;

Το 2003 οι ψυχολόγοι Leaf Van Boven και Thomas Gilovich δημοσίευσαν στο Journal of Personality and Social Psychology μια έρευνα που έθεσε το ερώτημα κατά πόσο μας κάνουν πιο ευτυχισμένους τα χρήματα που ξοδεύουμε σε εμπειρίες ή αυτά που ξοδεύουμε σε αντικείμενα. Μέσα από δημοσκοπήσεις και πειράματα, η απάντηση έγειρε σταθερά προς τις εμπειρίες. Οι συμμετέχοντες ανακαλούσαν με περισσότερη ικανοποίηση τις εμπειρίες που είχαν πληρώσει σε σχέση με αντικείμενα παρόμοιου κόστους, και μάλιστα τις θεωρούσαν καλύτερη επένδυση των χρημάτων τους.

Οι ερευνητές πρότειναν τρεις εξηγήσεις που ισχύουν σχεδόν αυτούσιες για τη μουσική. Πρώτον, οι εμπειρίες βελτιώνονται στη μνήμη. Μια συναυλία με βροχή και καθυστέρηση γίνεται με τα χρόνια η βραδιά που αξίζει να διηγούμαστε. Ένα αντικείμενο, στο ίδιο διάστημα, φθείρεται και παύουμε να το προσέχουμε.

Δεύτερον, οι εμπειρίες γίνονται κομμάτι της ταυτότητάς μας. Το ποιους είδαμε ζωντανά, ποιο τραγούδι ακούσαμε πρώτη φορά και πού, λένε κάτι για το ποιοι είμαστε. Τρίτον, οι εμπειρίες είναι κοινωνικές. Μιλάμε για αυτές πιο εύκολα και πιο ευχάριστα, και όσοι τις μοιράζονται δένονται μεταξύ τους.

Το 2014 οι Amit Kumar, Matthew Killingsworth και Thomas Gilovich πρόσθεσαν στο Psychological Science ένα ακόμη εύρημα. Η διαφορά ανάμεσα σε αντικείμενο και εμπειρία ξεκινά πολύ πριν από την ανάμνηση. Όσοι περίμεναν μια εμπειρία, όπως ένα εισιτήριο συναυλίας, δήλωναν πιο ευτυχισμένοι από όσους περίμεναν ένα αντικείμενο. Η αναμονή μιας εμπειρίας είναι από μόνη της ευχάριστη, κάτι που εξηγεί γιατί αγοράζουμε εισιτήρια μήνες πριν και γιατί η αντίστροφη μέτρηση είναι μέρος της απόλαυσης.


Τι αγοράζει ένας fan

Με αυτό το πλαίσιο, το εισιτήριο μοιάζει πολύ πιο λογική αγορά. Όποιος πληρώνει για μια συναυλία αγοράζει πολύ περισσότερα από δύο ώρες ήχου. Αγοράζει την προσμονή από τη στιγμή της κράτησης, τη στιγμή που σβήνουν τα φώτα και αυξάνεται ο θόρυβος της αίθουσας, και κυρίως την ανάμνηση που θα επιστρέφει για χρόνια. Αγοράζει, επίσης, το δικαίωμα να πει ότι ήταν εκεί, ανάμεσα σε ανθρώπους που ξέρουν ακριβώς τι σημαίνει αυτό.

Αντίστοιχα, σε μια εποχή που όλη η μουσική του κόσμου χωρά σε μια συνδρομή, η αγορά ενός βινυλίου είναι μια τελετουργία. Η βελόνα που κατεβαίνει, το εξώφυλλο στα χέρια, είκοσι λεπτά προσοχής που δεν τα διακόπτει καμία ειδοποίηση στο κινητό. Το μπλουζάκι της περιοδείας αγοράζεται ως απόδειξη και ως σήμα αναγνώρισης, μιας και όποιος το φορά δηλώνει κάτι σε όσους καταλαβαίνουν τον κώδικα. Η κοινότητα γύρω από μια μπάντα ή έναν καλλιτέχνη είναι από τις πιο ανθεκτικές που διαθέτει η εποχή μας. Ακόμη και η συνδρομή streaming, η πιο άυλη από όλες τις αγορές, πληρώνει στην ουσία την ελευθερία να διαλέγουμε εμείς τι θα ακουστεί στη ζωή μας. Σε όλα αυτά, η αξία βρίσκεται στον χρόνο πριν, στη στιγμή και στα χρόνια μετά.


Ένας τρόπος να διαβάσουμε το δικό μας πορτοφόλι

Αν η θεωρία ισχύει, τότε οι αποδείξεις αγορών λένε κάτι για εμάς. Όποιος ξοδεύει σταθερά σε συναυλίες και ταξίδια για μουσική επενδύει σε κάτι που αποδίδει αργά και για πολύ καιρό. Μια πρακτική συνέπεια είναι ότι η ερώτηση πριν από κάθε αγορά μπορεί να αλλάξει: αν θα το θυμόμαστε και αν θα το μοιραστούμε. Οι αγορές που περνούν αυτό το τεστ είναι εκείνες που συνεχίζουν να μας ανταμείβουν όταν τα υπόλοιπα έχουν ξεχαστεί.

Και υπάρχει μια κατηγορία μουσικής εμπειρίας που περνά το ίδιο τεστ με διαφορά: η βραδιά που συμβαίνει μία φορά τον χρόνο, σε μια πόλη έντεκα ώρες πτήσης μακριά, μπροστά στους ανθρώπους που έγραψαν τα τραγούδια της χρονιάς.

Όταν οι καθημερινές αγορές οδηγούν σε μια τέτοια βραδιά

Τα Grammy Awards 2027 θα απονεμηθούν στις 7 Φεβρουαρίου στο Crypto.com Arena του Λος Άντζελες, και φέτος ο δρόμος προς εκείνη την αίθουσα περνά από τις πιο συνηθισμένες αγορές μας. Από τις 20 Οκτωβρίου έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, κάθε αγορά αξίας 50€ και άνω με πιστωτική κάρτα Eurobank Mastercard, σε φυσικά καταστήματα ή online, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, αντιστοιχεί σε μία συμμετοχή στην κλήρωση για 3 ταξίδια 2 ατόμων στο Λος Άντζελες, για να παρακολουθήσουν από κοντά τα Grammy Awards 2027. Όσο περισσότερες αγορές γίνονται στη διάρκεια της περιόδου, τόσο περισσότερες συμμετοχές συγκεντρώνονται.

Στην ενέργεια συμμετέχουν τόσο όσοι έχουν ήδη πιστωτική κάρτα Eurobank Mastercard όσο και όσοι αποκτήσουν νέα μέσα στην περίοδο. Για όσους θέλουν να ξεκινήσουν αμέσως, η άυλη πιστωτική κάρτα Virtual Credit Eurobank Mastercard εκδίδεται online και χρησιμοποιείται από την πρώτη στιγμή, χωρίς αναμονή για φυσική κάρτα.

Αν οι εμπειρίες είναι όντως οι αγορές που αξίζουν περισσότερο με τον καιρό, λίγες θα αξίζουν όσο αυτή.