Πανελλαδικές εξετάσεις: 3.666 επιτυχόντες δεν εγγράφηκαν στα πανεπιστήμια φέτος

Από τους φετινούς επιτυχόντες των Πανελλαδικών εξετάσεων 2026, οι 3.666 δεν προχώρησαν τελικά στην εγγραφή τους σε τμήμα ΑΕΙ, αριθμός που αντιστοιχεί στο 5,89% των 62.243 επιτυχόντων συνολικά.

Είναι η πρώτη φορά, που δίνεται μία σαφής πανελλαδική εικόνα, για ένα ζήτημα που τις τελευταίες ημέρες βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης για το κόστος των σπουδών, τη φοιτητική στέγη καθώς και το μέλλον των περιφερειακών πανεπιστημίων. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τα στοιχεία των ίδιων των πανεπιστημίων, η εθνική εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη.

Ενδεικτικά, στην Πάτρα η μη εγγραφή φτάνει περίπου το 7,6%, στα Ιωάννινα το 5,54%, στη Δυτική Μακεδονία το 6%. Αντίθετα, στην Κρήτη η αντίστοιχη διαφορά περιορίζεται στο 2,55%, ενώ στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου στο 2,63%.

Επομένως, πίσω από τον πανελλαδικό αριθμό των 3.666 κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα. Άλλα πανεπιστήμια χάνουν αναλογικά περισσότερους πρωτοετείς και άλλα διατηρούν σχεδόν το σύνολο των επιτυχόντων τους. Το ζήτημα, που τίθεται, είναι εάν τελικά οι επιτυχόντες δεν εγγράφονται, επειδή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις σπουδές τους ή επειδή τελικά δεν επιθυμούν να φοιτήσουν στο συγκεκριμένο τμήμα.

Τι αποκαλύπτει ο πανελλαδικός αριθμός των μη εγγεγραμμένων

Σύμφωνα με τα στοιχεία, που δημοσιοποίησε στις 2 Οκτωβρίου ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, 62.243 ήταν οι επιτυχόντες που περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη πανελλαδική καταγραφή. Οι 58.577 ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους και οι 3.666 δεν εγγράφηκαν, επομένως το ποσοστό μη εγγραφής των επιτυχόντων ανήλθε σε 5,89%.

Η σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς το 2025 είχαν καταγραφεί 62.568 επιτυχόντες συνολικά, εκ των οποίων πραγματοποιήθηκαν 58.588 εγγραφές και 3.980 μη εγγραφές, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 6,36%. Με άλλα λόγια, το 2026 οι μη εγγραφές ήταν 314 λιγότερες από το 2025 και το ποσοστό υποχώρησε κατά 0,47 ποσοστιαίες μονάδες.

Όπως υποστήριξε ο υπουργός Επικρατείας επικαλούμενος σειρά στοιχείων από το 2016 έως το 2026, το ποσοστό μη εγγραφής κινείται διαχρονικά περίπου στο 6%, με ετήσιες διακυμάνσεις από 5,47% έως 7,11%.

Η Πάτρα χτυπά το μεγαλύτερο «καμπανάκι»

Το Πανεπιστήμιο Πατρών είναι μέχρι στιγμής το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα: από περίπου 4.880 επιτυχόντες, 372 δεν ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους, ποσοστό περίπου 7,6%. Το θέμα ανέδειξε ο ίδιος ο Πρύτανης, Καθηγητής Χρήστος Μπούρας ενώ το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, είναι ότι οι απώλειες δεν περιορίζονται σε τμήματα που βρίσκονται χαμηλά στις προτιμήσεις των υποψηφίων. Ειδικότερα, στην Ιατρική δεν εγγράφηκαν 9 από τους 175 επιτυχόντες.

Στη Φαρμακευτική δεν εγγράφηκαν 11 από τους 174. Στους Ηλεκτρολόγους Μηχανικούς και Τεχνολογία Υπολογιστών η διαφορά ήταν 22 από τους 332, ενώ στους Μηχανολόγους δεν εγγράφηκαν 15 και στους Πολιτικούς Μηχανικούς 4.

Τα στοιχεία αυτά είναι αξιοπρόσεκτα, αφού δεν πρόκειται μόνο για υποψηφίους που μπορεί να πέτυχαν σε ένα τμήμα, το οποίο είχαν δηλώσει από ανάγκη ή χαμηλά στο μηχανογραφικό τους. Μη εγγραφές εμφανίζονται ακόμη και σε σχολές που αποτελούν παραδοσιακά κορυφαίες επιλογές. Ο Πρύτανης, μιλώντας στο protothema.gr, συνέδεσε την εικόνα με ένα σύνολο παραγόντων:
υψηλά ενοίκια, κόστος μετακίνησης, συνολικό κόστος διαβίωσης καθώς και οικονομικές δυσκολίες των οικογενειών.

Ιωάννινα: 190 επιτυχόντες δεν προχώρησαν σε εγγραφή

Στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, από 3.432 επιτυχόντες, είχαν υποβάλει αίτηση εγγραφής 3.242, αφήνοντας διαφορά 190 φοιτητών, δηλαδή 5,54%. Και εδώ, το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τμήματα χαμηλής ζήτησης. Η Πρύτανις, Καθηγήτρια Άννα Μπατιστάτου έχει αναφερθεί και στην Ιατρική, όπου από τους 143 επιτυχόντες οι 133 είχαν εγγραφεί, με αποτέλεσμα 10 μη εγγραφές.

Ωστόσο, αναφορικά με το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, γίνεται γνωστό ότι η διαδικασία εγγραφής δεν είχε ολοκληρωθεί με τον ίδιο τρόπο για όλους τους υποψηφίους. Υπήρχαν περιπτώσεις επιτυχόντων που εμφανίζονταν στο σύστημα του υπουργείου αλλά δεν είχαν ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία στο πανεπιστήμιο. Επομένως, ο αριθμός 190 αντιστοιχεί στην εικόνα, που είχε διαμορφωθεί κατά την καταγραφή των στοιχείων και όχι ως οριστικός αριθμός, αφού υπάρχει το ενδεχόμενο να μεταβληθεί.

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας: γιατί δεν προχώρησαν σε εγγραφή 192 επιτυχόντες

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο έρχεται από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Το Ίδρυμα είχε 3.198 επιτυχόντες και μέχρι την καταγραφή των στοιχείων είχαν ολοκληρώσει την εγγραφή τους 3.006, δηλαδή 192 δεν είχαν εγγραφεί, ποσοστό περίπου 6%.

Όπως σημειώνει ο Πρύτανης, Καθηγητής Θεόδωρος Θεοδουλίδης η μη εγγραφή δεν φαίνεται να συνδέεται κυρίως με το κόστος στέγασης και διαβίωσης. Οι πόλεις, στις οποίες λειτουργεί το πανεπιστήμιο προσφέρουν, σύμφωνα με τον ίδιο, συγκριτικά προσιτό κόστος ζωής. Αντίθετα, αποδίδει τη διαφορά κυρίως σε ακαδημαϊκούς επαναπροσδιορισμούς των υποψηφίων: νέες επιλογές, αλλαγή προσανατολισμού ή το γεγονός ότι κάποιοι δεν επιθυμούσαν τελικά να φοιτήσουν στο συγκεκριμένο τμήμα ή σε περιφερειακό ΑΕΙ.

Μάλιστα, το 6% κατανέμεται σε όλες τις πέντε πόλεις του Ιδρύματος και εμφανίζεται ακόμη και σε τμήματα υψηλής ζήτησης, όπως οι Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί και Μηχανικοί Υπολογιστών στην Κοζάνη.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο, αποτελεί το ότι οι επιτυχόντες του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας αυξήθηκαν το 2026 κατά πάνω από 10% σε σχέση με το 2025, σύμφωνα με τον Πρύτανη, γεγονός που λειτουργεί ως ‘αντίβαρο’ στην ερμηνεία ότι η μη εγγραφή είναι κατ' ανάγκη αποτέλεσμα της στεγαστικής κρίσης.

Πανεπιστήμιο Κρήτης: 53 οι μη εγγραφές και βελτιωμένη εικόνα από πέρυσι

Σύμφωνα με τα στοιχεία, που έδωσε ο Πρύτανης, Καθηγητής Γιώργος Κοντάκης, το 2026 πέτυχαν την εισαγωγή τους μέσω Πανελλαδικών 2.074 υποψήφιοι και είχαν εγγραφεί 2.021, δηλαδή 53 δεν είχαν εγγραφεί, ποσοστό περίπου 2,55%.

Η σύγκριση με το 2025 είναι εντυπωσιακή, αφού σε σύνολο 2.181 επιτυχόντων, είχαν εγγραφεί οι 2.064, με 115 να μην προχωρούν τελικά στην εγγραφή τους. Δηλαδή, μέσα σε έναν χρόνο, οι μη εγγραφές υποχώρησαν από 115 σε 53. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελεί η Ιατρική Κρήτης : από 132 επιτυχόντες το 2025 είχαν εγγραφεί 122, δηλαδή 10 λιγότεροι.

Σημειώνεται, ωστόσο, ότι όπως έχει επισημάνει η Πρυτανική αρχή, μέρος της διαφοράς μπορεί να αφορά φοιτητές, που είτε θα ολοκληρώσουν την εγγραφή τους αργότερα είτε τελικά δεν προτίθενται να εγγραφούν, αφού ο αριθμός των 53 επιτυχόντων που δεν ενεγράφησαν, προκύπτει από τα διαθέσιμα ως εκείνη τη στιγμή, στοιχεία και όχι απαραίτητα ο τελικός αριθμός μετά το τέλος όλων των εκπρόθεσμων διαδικασιών.

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: εγγράφηκε το 97,37%

Στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, από 2.893 εισαχθέντες, μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου είχαν ολοκληρώσει την εγγραφή τους 2.817. Αυτό σημαίνει, ότι 76 δεν είχαν εγγραφεί, ενώ το ποσοστό εγγραφής έφτανε το 97,37%. Το ποσοστό μη εγγραφής, επομένως, διαμορφώνεται περίπου στο 2,63%, λιγότερο από το μισό του πανελλαδικού 5,89%.

Η Πρύτανις, Καθηγήτρια Σοφία Ζυγά, επισημαίνει ότι οι λόγοι, για τους οποίους κάποιοι τελικά δεν ολοκληρώνουν την εγγραφή μπορεί να είναι διαφορετικοί: αλλαγή επαγγελματικού προσανατολισμού, οικονομικοί λόγοι, επιλογή σπουδών στο εξωτερικό ή αλλαγή του οικογενειακού προγραμματισμού. Επομένως, δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι ένα περιφερειακό πανεπιστήμιο ευθύνεται κατ' ανάγκη για τον υψηλό αριθμό μη εγγραφών, λόγω της γεωγραφικής του θέσης μόνο.

Ιόνιο Πανεπιστήμιο: Όταν οι κενές θέσεις δεν είναι το ίδιο με τις μη εγγραφές

Από τον Πρύτανη του Ιονίου Πανεπιστημίου, Καθηγητή Αντώνη Φλώρο, αναδεικνύεται μία κρίσιμη διάκριση αναφορικά με τους επιτυχόντες, που τελικά δεν ξεκινούν τις σπουδές τους: «άλλο είναι οι θέσεις που δεν καλύπτονται εξαρχής από επιτυχόντες λόγω Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, και άλλο οι επιτυχόντες που, ενώ έχουν εισαχθεί, δεν ολοκληρώνουν την εγγραφή τους».

Σύμφωνα με τα στοιχεία, που παρουσιάζει ο Πρύτανης, οι απώλειες θέσεων εισακτέων στο Ίδρυμα έφταναν το 22,5% το 2022, για να μειωθούν σταδιακά και να περιοριστούν στο 13% το 2026. Οι κενές θέσεις, μάλιστα, αποτελούν κατά κανόνα μεγαλύτερο ποσοστό από τη «διαρροή» των ήδη επιτυχόντων που δεν εγγράφονται και, σύμφωνα με την ανάλυση του, στα περιφερειακά ΑΕΙ μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να προσεγγίζουν ακόμη και το 30%.

Το φαινόμενο των κενών θέσεων συνδέεται, σύμφωνα με τον ίδιο, με ένα ευρύτερο πλέγμα παραγόντων: τη δημογραφική συρρίκνωση, τη μετακίνηση πληθυσμού προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, τις οικονομικές δυνατότητες των οικογενειών, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και, ιδιαίτερα στα νησιά, τη δυσκολία εξεύρεσης οικονομικά προσιτής φοιτητικής κατοικίας. Η περιορισμένη προσφορά κατοικιών, σε συνδυασμό με την έντονη τουριστική ζήτηση, πιέζει περαιτέρω τα ενοίκια.

Η δεύτερη εικόνα είναι διαφορετική: το 2026, 1.322 υποψήφιοι πέτυχαν την εισαγωγή τους στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, αλλά ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους οι 1.138. Έτσι, 184 επιτυχόντες, δηλαδή ποσοστό 13,9%, δεν ενεγράφησαν. Το ποσοστό είναι αισθητά χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2025, όταν από 1.279 επιτυχόντες εγγράφηκαν 993 και οι απώλειες εγγραφών ανήλθαν σε 22,3%. Η βελτίωση μέσα σε έναν χρόνο φτάνει τις 8,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι εμφανίζονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά νησί, όπου αναπτύσσεται το πανεπιστήμιο. Στην Κέρκυρα το ποσοστό εγγραφής ανήλθε σε 88,6%, στην Κεφαλονιά σε 83,1% και στη Ζάκυνθο σε 79,4%. Σε επίπεδο Τμημάτων, τα χαμηλότερα ποσοστά εγγραφής καταγράφονται στο Τμήμα Επιστήμης της Πληροφορίας (77,9%), στο Τμήμα Περιβάλλοντος (79,4%) και στο Τμήμα Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας (80,9%). Αντίθετα, στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών η εγγραφή φτάνει το 95,2%, ενώ στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων στο Αργοστόλι το 92,4%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σειρά προτίμησης. Στα Τμήματα που εμφανίζουν τις μεγαλύτερες απώλειες εγγραφών παρατηρούνται περισσότεροι επιτυχόντες οι οποίοι είχαν δηλώσει το Τμήμα ως 7η ή ακόμη χαμηλότερη επιλογή. Το 2025 συνολικά 292 επιτυχόντες του Ιονίου Πανεπιστημίου είχαν δηλώσει το Τμήμα στο οποίο τελικά εισήχθησαν ως 7η ή μεταγενέστερη επιλογή. Αντίστροφα, το 48% των επιτυχόντων το 2025 και το 46% το 2026 είχαν δηλώσει το Τμήμα εισαγωγής τους ως πρώτη ή δεύτερη επιλογή.

Αν και το στοιχείο αυτό δεν αποδεικνύει ότι η μη εγγραφή οφείλεται στη χαμηλή προτίμηση, δείχνει ότι η ακαδημαϊκή στόχευση αποτελεί παράγοντα που αξίζει να εξεταστεί μαζί με την οικονομική και γεωγραφική διάσταση. Ο Πρύτανης επισημαίνει, ότι η χαμηλή σειρά προτίμησης δεν μπορεί να ταυτιστεί με χαμηλή ποιότητα σπουδών, καθώς αρκετά Τμήματα διαθέτουν υψηλές επιδόσεις στις διαδικασίες πιστοποίησης ποιότητας.

Η στέγαση ως κρίσιμος παράγοντας

Παράλληλα, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της στέγασης. Στην Κέρκυρα λειτουργεί φοιτητική εστία 150 κλινών, ενώ τα δύο τελευταία χρόνια καλύπτεται το 100% των αιτήσεων για δωρεάν διαμονή.

Παράλληλα, το Πανεπιστήμιο διαθέτει περίπου 15% της τακτικής ετήσιας επιχορήγησής του για τη μίσθωση αντίστοιχου αριθμού κλινών σε ξενοδοχεία της Κέρκυρας. Την ίδια στιγμή, έχει ξεκινήσει η ανάπτυξη φοιτητικών κατοικιών μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), με πρώτο σταθμό την Κεφαλονιά, όπου προβλέπονται 150 διαμερίσματα, ενώ σχεδιασμός υπάρχει και για Ζάκυνθο, Λευκάδα και Κέρκυρα. Στόχος που θέτει το Ιόνιο Πανεπιστήμιο είναι να καταστεί δυνατό να σπουδάζει ένας νέος στα νησιά με κόστος διαβίωσης και στέγασης της τάξης των 3.000 ευρώ ετησίως.

Τι συμβαίνει στα μεγάλα πανεπιστήμια Αθήνας και Θεσσαλονίκης;

Για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, αν και έχουν δημοσιευθεί οι διαδικασίες εγγραφής και ταυτοποίησης των πρωτοετών, δεν έχει γίνει ακόμη γνωστός ο αντίστοιχος συγκεντρωτικός αριθμός μη εγγραφών, ώστε να μπορεί να συγκριθεί με την Πάτρα, τα Ιωάννινα, την Κρήτη ή τη Δυτική Μακεδονία. Όπως γίνεται γνωστό, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ), από τους 1539 επιτυχόντες, ενεγράφησαν οι 1484, δηλαδή 96%.

Το κενό είναι ιδιαίτερα εμφανές στη Θεσσαλονίκη. Μάλιστα, έχει ήδη κατατεθεί κοινοβουλευτική ερώτηση προς το Υπουργείο Παιδείας από τον Καθηγητή Μιχάλη Χουρδάκη, Βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, με αίτημα να δοθούν συγκριτικά στοιχεία ανά τμήμα για τα έτη 2023-2026 για το ΑΠΘ, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, όπως και τα τμήματα του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, που εδρεύουν στη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι μη εγγραφές του 2026 αποτελούν ασυνήθιστη μεταβολή ή κινούνται στα επίπεδα προηγούμενων ετών.

Το στεγαστικό παραμένει στο επίκεντρο

Το κόστος σπουδών παραμένει ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα. Για έναν φοιτητή που πρέπει να μετακινηθεί από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη ή άλλη πόλη προς την Πάτρα, τα Ιωάννινα, την Κρήτη ή άλλη περιφέρεια, το κόστος δεν είναι μόνο το ενοίκιο αλλά σε αυτό προστίθενται οι μηνιαίοι λογαριασμοί, η διατροφή και το κόστος διαβίωσης γενικά, οι μετακινήσεις, τα ταξίδια προς την οικογενειακή κατοικία . Αν μάλιστα, πρόκειται για οικογένειες με περισσότερα από ένα παιδιά που σπουδάζουν, το οικονομικό βάρος είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Η Πολιτεία έχει ήδη ανακοινώσει παρεμβάσεις στο φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, μεταξύ των οποίων επιστροφή ενοικίου έως 800 ευρώ ετησίως, καθώς και πρόγραμμα δημιουργίας περίπου 8.600 νέων φοιτητικών κλινών, συνολικού ύψους 735,7 εκατ. ευρώ. Για την Κρήτη, ειδικότερα, έχει ανακοινωθεί σύμβαση για 4.846 νέες κλίνες σε Ηράκλειο και Ρέθυμνο, ενώ προβλέπονται και παρεμβάσεις αναβάθμισης φοιτητικών εστιών σε όλη τη χώρα.

Ο ρόλος του δημογραφικού

Πέρα από το άμεσο ζήτημα των εγγραφών, υπάρχει ένα δεύτερο, βαθύτερο πρόβλημα: εκείνο του δημογραφικού, αφού ο αριθμός των νέων στην Ελλάδα μειώνεται χρόνο με το χρόνο. Για τα περιφερειακά πανεπιστήμια, αυτό σημαίνει, ότι ο ανταγωνισμός για τους νέους φοιτητές αναμένεται να ενταθεί.

Η Πάτρα έχει ήδη θέσει δημοσίως το ζήτημα της μελλοντικής συρρίκνωσης του φοιτητικού πληθυσμού, με τον Πρύτανη Χρήστο Μπούρα να εκτιμά, ότι οι νέοι φοιτητές θα μπορούσαν να περιοριστούν δραστικά έως το 2040. Το ζήτημα συνδέεται πλέον με τη συζήτηση για τον ακαδημαϊκό χάρτη, τη βιωσιμότητα τμημάτων και την ανάγκη προσέλκυσης φοιτητών από το εξωτερικό μέσω ενίσχυσης της στρατηγικής διεθνοποίησης της χώρας.

«Δεν εγγράφηκε» δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι «εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο»

Αξίζει να σημειωθεί, ότι ένας επιτυχών, που δεν ολοκλήρωσε την αρχική ηλεκτρονική εγγραφή, δεν είναι κατ' ανάγκη κάποιος, που εγκατέλειψε την ανώτατη εκπαίδευση.

Μπορεί να επέλεξε μία διαφορετική εκπαιδευτική διαδρομή, να επιδιώκει σπουδές στο εξωτερικό, να άλλαξε επαγγελματικό προσανατολισμό, να περιμένει ή να ακολουθεί διαδικασία μετεγγραφής, να μην ολοκλήρωσε εγκαίρως τη διοικητική διαδικασία ή να αντιμετωπίζει οικονομικό ή οικογενειακό πρόβλημα. Μάλιστα, επισημαίνεται, ότι το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει δυνατότητα εκπρόθεσμης εγγραφής, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, έως τις 19 Οκτωβρίου 2026.