Εγκαινιάστηκε μνημείο για τους πρόσφυγες του 1922 στο ΑΠΘ: Η ιστορική μνήμη δεν πρέπει να περιορίζεται στα βιβλία, λέει ο πρύτανης

Ένας κυκλικός κήπος, τόπος μνήμης για τους ανθρώπους που ξεριζώθηκαν το 1922, αποκαλύφθηκε σήμερα, σε επίσημη τελετή, στην πανεπιστημιούπολη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Στο μνημείο, δημιουργία του αναπληρωτή καθηγητή και προέδρου του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, Άρη Κατσιλάκη, ο επισκέπτης μπορεί να μπει στον χώρο του και να περιηγηθεί. Στο κέντρο, βρίσκεται μια ελιά, με τις ρίζες της να συμβολίζουν τους δεσμούς με τις πατρίδες που χάθηκαν. Γύρω της αναπτύσσονται 12 λίθινοι τομείς με αναφορές, μεταξύ άλλων, στον Πόντο, την Τραπεζούντα, τη Σμύρνη, την Ιωνία και την Καππαδοκία.

Ακολούθησε εκδήλωση στην Αίθουσα Τελετών με ομιλίες για την προσφορά των προσφύγων και, στη συνέχεια, με ανοιχτή συναυλία των αδελφών Κωνσταντίνου και Ματθαίου Τσαχουρίδη. Για μια μέρα με ξεχωριστό συμβολισμό που τιμάται ένα καθοριστικό κεφάλαιο της ιστορίας του νεότερου Ελληνισμού, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη Θεσσαλονίκη και με τη διαδρομή του Αριστοτελείου έκανε λόγο στην ομιλία του ο πρύτανης Κυριάκος Αναστασιάδης. Αναφερόμενος στο μνημείο που είναι αφιερωμένο στους πρόσφυγες του 1922, σημείωσε ότι πρόκειται για ένα μνημείο που αναγνωρίζει την ιστορική τους διαδρομή, τιμά την προσφορά τους στην πατρίδα και διατηρεί ζωντανή την παρακαταθήκη τους για τις επόμενες γενιές.

«Επιλέξαμε να βρίσκεται μέσα στην καθημερινότητα του Πανεπιστημίου. Ανάμεσα στις φοιτήτριες και στους φοιτητές μας, στους ανθρώπους που υπηρετούν καθημερινά τη γνώση και την επιστήμη. Γιατί η ιστορική μνήμη δεν πρέπει να περιορίζεται στα βιβλία, στα μουσεία και στις επετείους. Πρέπει να είναι παρούσα στον δημόσιο χώρο, να γίνεται μέρος της παιδείας μας και να συνομιλεί με τους νέους ανθρώπους» είπε ο κ.Αναστασιάδης.

«Σήμερα», συμπλήρωσε, «δεν εγκαινιάσαμε απλώς ένα μνημείο, δημιουργήσαμε έναν μόνιμο τόπο συνάντησης της ιστορικής μνήμης με τις γενιές του μέλλοντος».

Στον χαιρετισμό του ο αντιπρύτανης του ΑΠΘ Ιάκωβος Μιχαηλίδης μίλησε για ανθρώπους οι οποίοι έφτασαν στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική καταστροφή και έφεραν ολόκληρους κόσμους, γλώσσες, μουσικές, θρησκευτικές παραδόσεις, επαγγελματικές γνώσεις και οικογενειακές μνήμες. Πρόσθεσε μάλιστα ότι πρόκληση δεν είναι μόνο να θυμόμαστε αλλά να το κάνουμε με κριτικό τρόπο και να προστατεύουμε την ιστορική γνώση από την απλούστευση.

Στην κεντρική του ομιλία του με θέμα «Η ενσωμάτωση και η προσφορά των προσφύγων του 1922», ο ομότιμος καθηγητής του ΕΣΠΑ Θάνος Βερέμης τόνισε ότι οι πρόσφυγες ήρθαν ηττημένοι ως Ελληνες από μια χώρα που τους έδιωξε, σε μια χώρα που δεν γνώριζαν.

«Κι όμως, μας προσέφεραν ό,τι καλύτερο μπορούσαμε να ελπίζουμε» συμπλήρωσε, αναφερόμενος και στη γνωριμία του με τον ποιητή Γιώργο Σεφέρη ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σμύρνη και όπως τον χαρακτήρισε, «ήταν ο άνθρωπος που πενθούσε μια χαμένη πατρίδα». Στον κ.Βερέμη απονεμήθηκε τιμητική διάκριση από τον πρύτανη του ΑΠΘ, Κυριάκο Αναστασιάδη.

Ακολούθησε η μουσική παράσταση «Η καθ' ημάς Ανατολή», με το σχήμα «Ψυχή και Σώμα» και τους αδελφούς Τσαχουρίδη, απόγονοι προσφύγων τέταρτης γενιάς και διδάκτορες του Πανεπιστημίου του Λονδίνου