Το μέλλον της μόδας

Sponsored Content

Η μόδα όπως τη γνωρίζουμε σήμερα στηρίζεται σε ένα σύστημα που δημιουργήθηκε για να κινείται γρήγορα: νέες συλλογές, συνεχής ανανέωση, μεγάλες ποσότητες παραγωγής και μια παγκόσμια αλυσίδα που μεταφέρει πρώτες ύλες, υφάσματα και έτοιμα ρούχα από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη. Για δεκαετίες, η ανάπτυξη της βιομηχανίας συνδέθηκε με το περισσότερο και το καινούργιο. Το μοντέλο αυτό βρίσκεται ήδη σε μετάβαση. Νέοι κανονισμοί, τεχνολογικές εξελίξεις, διαφορετικές πρώτες ύλες και η άνοδος της επισκευής, της μεταπώλησης και της κυκλικής παραγωγής μετακινούν σταδιακά το κέντρο βάρους. Στην Ε.Ε. μάλιστα, ορισμένες αλλαγές έχουν ήδη περάσει από τη θεωρία στην πράξη: από τις 19 Ιουλίου 2026 απαγορεύεται στις μεγάλες επιχειρήσεις η καταστροφή απούλητων ενδυμάτων και υποδημάτων, με το νέο πλαίσιο να δίνει προτεραιότητα στην πώληση, τη δωρεά, την επισκευή και γενικότερα την επαναχρησιμοποίησή τους. Η απαγόρευση θα ισχύσει και για τις μεσαίες επιχειρήσεις και θα αρχίσει να εφαρμόζεται στις 19 Ιουλίου 2030. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εξαιρούνται.

Πώς θα μοιάζει λοιπόν η μόδα σε 25 χρόνια από τώρα; Οι σοβαρές μελέτες μιλούν για πιθανά σενάρια και όχι για ασφαλείς προβλέψεις. Οι κατευθύνσεις που διαμορφώνονται σήμερα, ωστόσο, μας επιτρέπουν να διακρίνουμε δέκα μεγάλες αλλαγές.   

Τα ρούχα θα σχεδιάζονται για να ζουν περισσότερο: Η διάρκεια ζωής ενός ρούχου αρχίζει να γίνεται μέρος του ίδιου του σχεδιασμού του. Η Ε.Ε. έχει ήδη θέσει ως στόχο τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά να είναι ανθεκτικά, επισκευάσιμα και ανακυκλώσιμα. Στο μέλλον, επομένως, η ποιότητα μπορεί να κρίνεται εξίσου από το πόσο καλά έχει σχεδιαστεί ένα ρούχο για να αντέχει στον χρόνο: υλικά που αντέχουν, εξαρτήματα που αντικαθίστανται, προϊόντα που επισκευάζονται και τελικά ανακυκλώνονται. Η αντοχή, μία από τις παλαιότερες αρετές της καλής ένδυσης, αποκτά ξανά θέση.

Κάθε ρούχο θα αποκτήσει τη «βιογραφία» του: Η μικρή ετικέτα με τη σύνθεση και τη χώρα κατασκευής μπορεί να εξελιχθεί σε ένα πολύ πλουσιότερο αρχείο πληροφοριών. Το «ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος» που θεσπίζει σταδιακά η Ε.Ε. ανοίγει τον δρόμο για πρόσβαση σε πληροφορίες που μπορούν να αφορούν τη σύνθεση και την προέλευση των υλικών, τη χρήση, τη φροντίδα και την επισκευή ενός προϊόντος, καθώς και την επαναχρησιμοποίηση ή την ανακύκλωσή του στο τέλος της ζωής του. Στην πράξη, ένα ρούχο θα μπορεί να φέρει έναν κωδικό QR ή αντίστοιχο ψηφιακό αναγνωριστικό: με ένα σάρωμα από το κινητό, ο αγοραστής θα αποκτά πρόσβαση στις πληροφορίες που μπορεί να αφορούν από τη σύνθεση και την προέλευση έως τη φροντίδα, την επισκευή και την ανακύκλωσή του.

Η επισκευή θα γίνει μέρος της μόδας: Η επισκευή αποκτά νέα θέση ως υπηρεσία με οικονομική αξία. Αρκετοί οίκοι πολυτελείας προσφέρουν ήδη υπηρεσίες φροντίδας και αποκατάστασης για τσάντες, παπούτσια και άλλα προϊόντα που μπορούν να επιστρέψουν στον κατασκευαστή τους για επισκευή ή ανανέωση. Η τάση έχει ήδη οικονομικές διαστάσεις. Σύμφωνα με το Ellen MacArthur Foundation, τον διεθνή μη κερδοσκοπικό οργανισμό για την κυκλική οικονομία, επιχειρηματικά μοντέλα όπως η μεταπώληση, η ενοικίαση, η επισκευή και η ανακατασκευή θα μπορούσαν συνολικά να αντιπροσωπεύουν έως και το 23% της παγκόσμιας αγοράς μόδας το 2030!

Το «νέο ρούχο κάθε εβδομάδα» θα θεωρείται ξεπερασμένο: Η συνεχής ανανέωση υπήρξε για χρόνια μία από τις κινητήριες δυνάμεις της βιομηχανίας της μόδας, με νέες αφίξεις που διαδέχονται η μία την άλλη σε ολοένα ταχύτερους ρυθμούς. Ήδη, όμως, η κατεύθυνση αρχίζει να αλλάζει. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα θέτει ως στόχο τον περιορισμό της υπερπαραγωγής και της υπερκατανάλωσης και καλεί τις επιχειρήσεις να μειώσουν τον αριθμό των συλλογών που παρουσιάζουν κάθε χρόνο. Μέχρι το 2045, η διαρκής αγορά καινούργιων ρούχων μπορεί να μοιάζει περισσότερο με συνήθεια μιας προηγούμενης εποχής.

Η μεταπώληση θα αρχίζει από την πρώτη αγορά: Σήμερα αγοράζουμε ένα καινούργιο ρούχο και αποφασίζουμε αργότερα τι θα κάνουμε όταν πάψουμε να το θέλουμε. Στο μέλλον, η δεύτερη ζωή του μπορεί να προβλέπεται ήδη από την πρώτη ημέρα. Προγράμματα επαναγοράς και ανταλλαγής θα επιτρέπουν στον πελάτη να επιστρέφει ένα προϊόν στον οίκο ή στην εταιρεία, η οποία θα το ελέγχει, θα το αποκαθιστά, θα το πιστοποιεί και θα το διαθέτει ξανά στην αγορά. Το ψηφιακό διαβατήριο μπορεί να ενισχύσει αυτή τη διαδικασία, διατηρώντας πληροφορίες για την ταυτότητα και την πορεία του προϊόντος. Έτσι, η αξία μεταπώλησης μπορεί να γίνει χαρακτηριστικό που λαμβάνουμε υπόψη ήδη τη στιγμή της αγοράς, περίπου όπως συμβαίνει σήμερα με ένα αυτοκίνητο ή ένα ρολόι.

Η παραγωγή θα γίνει ακριβέστερη: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει τη μόδα σε ένα πολύ λιγότερο θεαματικό και πολύ πιο ουσιαστικό σημείο: στην πρόβλεψη της ζήτησης. Η ανάλυση δεδομένων, η αυτοματοποίηση και τα νέα ψηφιακά εργαλεία θα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να γνωρίζουν καλύτερα τι χρειάζεται να παραχθεί, πότε και σε ποιες ποσότητες. Η παραγωγή κατόπιν της ζήτησης μπορεί να περιορίσει τα τεράστια αποθέματα και να οδηγήσει σε ένα σύστημα μεγαλύτερης ακρίβειας, με άμεσο όφελος και για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της βιομηχανίας: Η ακριβέστερη παραγωγή σημαίνει μικρότερη κατανάλωση πρώτων υλών, νερού και ενέργειας για προϊόντα που τελικά μένουν απούλητα.

Το ημερολόγιο της μόδας θα αλλάξει: Ο βασικός ρυθμός της μόδας ήταν κάποτε δύο συλλογές τον χρόνο. Στην πορεία προστέθηκαν οι Pre-Fall και Resort ή Cruise, μαζί με ενδιάμεσες σειρές και ειδικές συλλογές και συνεργασίες, δημιουργώντας ένα ολοένα πυκνότερο ημερολόγιο. Η ανάγκη επιβράδυνσής του συζητείται ήδη μέσα στην ίδια τη βιομηχανία. Το 2020 ο οίκος Gucci ανακοίνωσε ότι θα περιόριζε τις παρουσιάσεις της από πέντε σε δύο τον χρόνο, ο Michael Kors αποφάσισε να παράγει δύο ετήσιες συλλογές, ενώ ο Saint Laurent απομακρύνθηκε από το επίσημο ημερολόγιο της μόδας για να ορίσει τον δικό του ρυθμό. Μέχρι το 2050, οι οικονομικές και περιβαλλοντικές πιέσεις μπορεί να οδηγήσουν σε ένα πιο αραιό ημερολόγιο, με λιγότερες συλλογές και μεγαλύτερη διάρκεια.

Η τεχνολογία θα δώσει νέα αξία στη δεξιοτεχνία: Η επισκευή και η ανακατασκευή χρειάζονται κάτι που καμία ψηφιακή εφαρμογή δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως: ανθρώπους που γνωρίζουν να ράβουν, να μεταποιούν, να επεξεργάζονται το δέρμα, να βάφουν και να διορθώνουν. Η τεχνολογία μπορεί, ωστόσο, να κάνει τη δουλειά τους ευκολότερη και περισσότερο οργανωμένη. Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, για παράδειγμα, μπορεί να παρέχει πληροφορίες για τα υλικά, τα εξαρτήματα και τις δυνατότητες επισκευής ενός αντικειμένου, ενώ ψηφιακά συστήματα μπορούν να καταγράφουν το ιστορικό των επεμβάσεών του.Όσο λοιπόν η διάρκεια ζωής των προϊόντων αυξάνεται, τόσο θα μεγαλώνει και η ανάγκη για εξειδικευμένους επαγγελματίες που μπορούν να τα διατηρούν σε χρήση. Παραδόξως, η μόδα του μέλλοντος μπορεί να είναι ταυτόχρονα περισσότερο τεχνολογική και περισσότερο χειροποίητη.  

Τα νέα υλικά θα αλλάξουν την παραγωγή: Μέχρι σήμερα ο σχεδιαστής επιλέγει κατά κανόνα ανάμεσα σε ήδη διαθέσιμα υφάσματα και υλικά. Στο μέλλον, η καινοτομία μπορεί να αρχίζει ένα βήμα νωρίτερα, από τη δημιουργία της ίδιας της πρώτης ύλης. Ήδη αναπτύσσονται νέες ίνες από βιολογικές πρώτες ύλες και γεωργικά υπολείμματα, εναλλακτικές λύσεις για συνθετικά υλικά που παράγονται σήμερα κυρίως από ορυκτές πρώτες ύλες, όπως ο πολυεστέρας και το νάιλον, καθώς και τεχνολογίες που επιτρέπουν την ανακύκλωση παλιών υφασμάτων σε νέες ίνες. Έτσι, ένα υλικό θα μπορεί να επιλέγεται ή να αναπτύσσεται με βάση τις ιδιότητες που χρειάζεται το συγκεκριμένο προϊόν, τη διάρκεια ζωής του και τη δυνατότητα να αξιοποιηθεί ξανά. Αυτό σημαίνει ότι ο σχεδιασμός μπορεί να ξεκινά από τις ιδιότητες που θέλουμε να έχει το τελικό ρούχο.

Η πολυτέλεια θα αποκτήσει νέο λεξιλόγιο: Σπανιότητα, δεξιοτεχνία, υλικά, υπογραφή: οι παραδοσιακοί κώδικες της πολυτέλειας πιθανότατα θα παραμείνουν. Δίπλα τους, όμως, αναδύονται νέοι. Η προέλευση ενός αντικειμένου, η διάρκεια ζωής του, η δυνατότητα επισκευής, η ποιότητα με την οποία γερνά και η αξία που διατηρεί μπορούν να γίνουν εξίσου σημαντικά χαρακτηριστικά. Ίσως στο μέλλον, ένα πραγματικά πολύτιμο αντικείμενο να αναγνωρίζεται και από κάτι που σήμερα συζητάμε πολύ λιγότερο: πόσο καλά έχει αντέξει στον χρόνο. Σε μια βιομηχανία χτισμένη πάνω στο καινούργιο, η διάρκεια μπορεί να εξελιχθεί σε μια νέα μορφή πολυτέλειας…

Powered by Papastratos
Εδώ και περίπου έναν αιώνα, η πορεία της Παπαστράτος δείχνει πώς το σήμερα και το αύριο μπορούν να συνδέονται με οργανικό και ουσιαστικό τρόπο. Μιας εταιρείας που επιλέγει συνειδητά να διαμορφώνει με συνέπεια το μέλλον, επενδύοντας στη στρατηγική εξέλιξη, στην καινοτομία και στους ανθρώπους της.