Περισσότερα μικροπλαστικά στους πνεύμονες ασθενών με καρκίνο εντόπισε ελληνική μελέτη

Αυξημένη παρουσία μικροπλαστικών στους πνεύμονες ασθενών με καρκίνο σε σύγκριση με ανθρώπους που εξετάστηκαν χωρίς να διαγνωστούν με τη νόσο διαπίστωσε μελέτη της Πνευμονολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας και του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Τα ευρήματα ανοίγουν ένα νέο πεδίο έρευνας για την επίδραση των συγκεκριμένων σωματιδίων στον ανθρώπινο οργανισμό, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύουν ότι προκαλούν καρκίνο.

Όπως εξήγησε ο πνευμονολόγος και ομότιμος καθηγητής Κωνσταντίνος Γουργουλιάνης, περισσότερα μικροπλαστικά βρέθηκαν στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα από ό,τι σε ανθρώπους που είχαν υποβληθεί σε βρογχοσκόπηση, αλλά δεν έλαβαν αντίστοιχη διάγνωση.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι από τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν μπορεί να προκύψει αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στα μικροπλαστικά και στον καρκίνο του πνεύμονα. «Δεν είναι αυτή η αιτία του καρκίνου», τόνισε, επισημαίνοντας ότι το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα στην καρκινογένεση του πνεύμονα.

Με βάση όσα είναι γνωστά μέχρι σήμερα, τα μικροπλαστικά αντιμετωπίζονται ως ένας επιπλέον παράγοντας που μπορεί να προκαλεί συνεχή ερεθισμό του πνευμονικού ιστού, χωρίς ακόμη να είναι γνωστή η ακριβής επίδρασή τους και χωρίς να μπορούν να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.

Τα πλαστικά βρίσκονται πλέον σε μεγάλο μέρος της καθημερινής ζωής, όπως επισήμανε ο καθηγητής, από τα μπουκάλια νερού και αναψυκτικών και τις πλαστικές σακούλες μέχρι τα συνθετικά υφάσματα και τις μάσκες που χρησιμοποιήθηκαν σε ευρεία κλίμακα την περίοδο της πανδημίας.

Η φθορά και η τριβή αυτών των υλικών μπορούν να οδηγήσουν στην απελευθέρωση εξαιρετικά μικρών σωματιδίων. Αυτά είναι δυνατόν να εισέλθουν στον ανθρώπινο οργανισμό κυρίως μέσω της αναπνοής, ενώ εξετάζεται και η πιθανότητα να φτάνουν σε αυτόν μέσω του πεπτικού συστήματος και της κυκλοφορίας του αίματος.

Τα μικροπλαστικά μπορούν να φτάσουν βαθιά στους πνεύμονες

Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Γουργουλιάνη, μεταξύ των μικροπλαστικών που εντοπίστηκαν συχνότερα ήταν εκείνα που προέρχονται από δομικά συστατικά πλαστικών μπουκαλιών, σακουλών και μασκών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα σωματίδια έχουν τη δυνατότητα να διεισδύσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα, φτάνοντας μέχρι τις κυψελίδες των πνευμόνων.

Προγενέστερες εργαστηριακές έρευνες έχουν δείξει ότι τέτοιου είδους ουσίες μπορούν να συνδέονται με ερεθισμό, φλεγμονή και βλάβες στους ιστούς στους οποίους καταλήγουν. Το κατά πόσο και με ποιον ακριβώς τρόπο η παρουσία τους στους ανθρώπινους πνεύμονες επηρεάζει την υγεία παραμένει αντικείμενο διερεύνησης.

Η ελληνική εργασία παρουσιάστηκε στη Βαρκελώνη και, όπως ανέφερε ο καθηγητής, κρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία ως ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Ο ίδιος περιέγραψε τα αποτελέσματα ως «ένα πρώτο, μεγάλο και σημαντικό βήμα», διευκρινίζοντας παράλληλα ότι απαιτείται συνέχεια στην έρευνα προτού διατυπωθούν ασφαλή συμπεράσματα. «Δεν κάνουμε πανικό. Περιμένουμε να αθροιστούν δεδομένα», ήταν το μήνυμά του.

Το επόμενο βήμα της έρευνας

Κατά τον Κωνσταντίνο Γουργουλιάνη, η επιστημονική έρευνα θα πρέπει πλέον να προχωρήσει σε κυτταρικό επίπεδο. Στόχος είναι να μελετηθεί τι συμβαίνει όταν διαφορετικά είδη μικροπλαστικών έρχονται σε επαφή με τα κύτταρα των πνευμόνων, ποια από αυτά εμφανίζουν μεγαλύτερη τοξικότητα και πόσος χρόνος απαιτείται μέχρι να προκαλέσουν βλάβη.

Η ίδια η διαδικασία εντοπισμού και ταυτοποίησης των μικροπλαστικών ήταν ιδιαίτερα απαιτητική, εξαιτίας του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους. Για τον λόγο αυτό χρειάστηκε συνεργασία με το Πολυτεχνείο και χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου.

Ο καθηγητής επισημαίνει τη σημασία της έγκαιρης καταγραφής πιθανών νέων περιβαλλοντικών κινδύνων, υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να γίνει πλήρως αντιληπτή η επίδραση συγκεκριμένων υλικών στην ανθρώπινη υγεία. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον αμίαντο, οι συνέπειες του οποίου μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και έπειτα από δεκαετίες.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι τα ευρήματα για τα μικροπλαστικά δεν πρέπει να οδηγήσουν σε υποβάθμιση του καθοριστικού ρόλου του καπνίσματος. Σχεδόν όλοι οι καρκινοπαθείς που συμμετείχαν στη συγκεκριμένη ομάδα ήταν καπνιστές, κάτι που καθιστά δύσκολο να απομονωθεί η πιθανή επίδραση των μικροπλαστικών.

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι στους πνεύμονες των ασθενών με καρκίνο φαίνεται να καταλήγουν περισσότερα μικροπλαστικά. Το εάν και σε ποιον βαθμό αυτά συμμετέχουν, μαζί με το κάπνισμα και άλλους παράγοντες, στη διαδικασία της καρκινογένεσης είναι ένα ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι επόμενες έρευνες.