Μη κρατικά πανεπιστήμια: Παρέμβαση των δικηγορικών συλλόγων, ζητούν συμμόρφωση με τις αποφάσεις του ΣτΕ

Παρέμβαση στο ζήτημα των μη κρατικών πανεπιστημίων κάνει η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, ζητώντας από την Πολιτεία να εφαρμόσει «απαρέγκλιτα» και άμεσα τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η Συντονιστική Επιτροπή συνεδρίασε στις 4 Σεπτεμβρίου και επανέφερε στο προσκήνιο τις ενστάσεις, που έχει διατυπώσει ήδη από την έναρξη της διαδικασίας για τις μη κρατικές νομικές σχολές, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στην ποιότητα των σπουδών, τη διαφάνεια και την αμεροληψία.

Τι ζητούν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ίδρυση και λειτουργία μη κρατικών νομικών σχολών θα πρέπει να στηρίζεται σε συνολικό σχεδιασμό και ουσιαστική διαβούλευση με την ακαδημαϊκή και νομική κοινότητα. Παράλληλα, η Συντονιστική Επιτροπή επαναφέρει την πρότασή της για τη θέσπιση ανώτατου συνολικού ετήσιου αριθμού εισακτέων για το σύνολο των μη κρατικών νομικών σχολών. Στο ίδιο πλαίσιο ζητά να διασφαλίζεται η ποιότητα των σπουδών με τη συμμετοχή των αρμόδιων θεσμικών φορέων, έτσι ώστε να ενισχύονται η διαφάνεια και η αμεροληψία.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις προϋποθέσεις που, κατά τους Δικηγορικούς Συλλόγους, δεν μπορεί να αποτελούν αντικείμενο εκπτώσεων: επαρκής υλικοτεχνική υποδομή, κατάλληλοι χώροι και εξοπλισμός, επαρκές και υψηλού κύρους διδακτικό προσωπικό, αλλά και ολοκληρωμένα και σύγχρονα προγράμματα σπουδών.

Οι αποφάσεις του ΣτΕ

Η νέα παρέμβαση των Δικηγορικών Συλλόγων συνδέεται άμεσα με σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας που εκδόθηκαν το καλοκαίρι. Με τις αποφάσεις 1167, 1168, 1169, 1170, 1171 και 1172/2026 το ΣτΕ ακύρωσε συγκεκριμένες πράξεις, που αφορούσαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), καθώς και αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών.

Επισημαίνεται, ότι οι συγκεκριμένες αποφάσεις δεν σημαίνουν ότι το ΣτΕ έκρινε συνολικά παράνομη τη λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων. Αντίθετα, το δικαστήριο έχει ήδη κρίνει σε προηγούμενη απόφασή του, ότι το θεσμικό πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία των ΝΠΠΕ είναι συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο.
Με την απόφαση 284/2026, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι οι προϋποθέσεις που έχει θέσει ο Έλληνας νομοθέτης για την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπηρετούν σκοπό γενικού συμφέροντος και αποτελούν θεμιτούς περιορισμούς της ελευθερίας εγκατάστασης, καθώς αποσκοπούν και στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης.

Πού εντόπισε προβλήματα το ΣτΕ

Οι πρόσφατες αποφάσεις του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου ανέδειξαν συγκεκριμένα ζητήματα στη διαδικασία αδειοδότησης και πιστοποίησης.

Σε δύο περιπτώσεις, το ΣτΕ έκρινε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί με τον απαιτούμενο τρόπο η διαδικασία ελέγχου των κτηριακών προϋποθέσεων από τον ΕΟΠΠΕΠ. Είχαν διατυπωθεί παρατηρήσεις μετά από επιτόπιο έλεγχο σχετικά με κτηριολογικές προσαρμογές και την προσκόμιση στοιχείων, χωρίς να έχει βεβαιωθεί η συμμόρφωση πριν από την κρίση των υποθέσεων από το δικαστήριο. Σε άλλη περίπτωση τέθηκε ζήτημα αμεροληψίας στη διαδικασία της ΕΘΑΑΕ, καθώς μέλος της ειδικής επιτροπής αξιολόγησης είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, γεγονός που, σύμφωνα με το ΣτΕ, μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας.

Παράλληλα, το δικαστήριο έθεσε ζήτημα και ως προς τα κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών, κρίνοντας ότι τα στοιχεία που είχαν χρησιμοποιηθεί δεν συνιστούσαν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια ικανά να διασφαλίσουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης, όπως απαιτεί το νομοθετικό πλαίσιο.

Η Πολιτεία συμμορφώθηκε με τις αποφάσεις του ΣτΕ

Σε συνέχεια των αποφάσεων του ΣτΕ, στις 28 Αυγούστου 2026 το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την εκ νέου χορήγηση αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας σε δύο μη κρατικά πανεπιστήμια, υπό τη μορφή ΝΠΠΕ, στο πλαίσιο συμμόρφωσης προς τις αποφάσεις 1167/2026 και 1169/2026 του ΣτΕ. Μάλιστα, το υπουργείο διευκρίνισε ότι οι νέες άδειες χορηγήθηκαν μετά την εκ νέου διενέργεια της διοικητικής διαδικασίας.

Υπενθυμίζεται, ότι το Υπουργείο Παιδείας είχε προηγουμένως ανακοινώσει ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 είχαν χορηγηθεί επτά άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ, κατόπιν θετικών γνωμοδοτήσεων της ΕΘΑΑΕ και του ΕΟΠΠΕΠ.

Γιατί ξεχωρίζει το ζήτημα της Νομικής

Ειδικά αναφορικά με τη λειτουργία Νομικών Σχολών, η Συντονιστική Επιτροπή έχει επισημάνει, ότι η ποιότητα των νομικών σπουδών αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και συνδέεται άρρηκτα με τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και την ασφάλεια δικαίου. Για τον λόγο αυτό είχε ζητήσει από τον Ιούνιο συνολικό σχεδιασμό για τις νέες Νομικές Σχολές, αλλά και ανώτατο συνολικό αριθμό εισακτέων. Το επιχείρημα των Δικηγορικών Συλλόγων είναι, ότι η ανάπτυξη πολλών νέων σχολών χωρίς συνολικό σχεδιασμό θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα τόσο ως προς την ποιότητα της εκπαίδευσης, όσο και ως προς την αγορά του δικηγορικού επαγγέλματος.