Οι χειροποίητες κιθάρες ενός Έλληνα από την Κοζάνη ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο, η πρώτη κατασκευή έγινε με οδηγίες από ένα... περιοδικό

Πριν τα ξύλα μεταμορφωθούν σε όργανα υψηλής οργανοποιίας και οι δημιουργίες του ταξιδέψουν σε όλη την Ευρώπη, ήταν απλώς ένα παιδί που ανακάλυπτε τη χαρά της κατασκευής φτιάχνοντας τόξα, βέλη και κάθε λογής παιχνίδια.

Εκείνη η παιδική περιέργεια δεν χάθηκε ποτέ. Αντίθετα, εξελίχθηκε σε μια τέχνη που σήμερα κάνει το όνομά του γνωστό στους κλασικούς κιθαριστές εντός και εκτός συνόρων.

Ο λόγος για τον Βασίλη Βασιλειάδη, έναν από τους σημαντικούς Έλληνες κατασκευαστές κλασικής κιθάρας, ο οποίος από το εργαστήριό του στην Κοζάνη δημιουργεί όργανα που ξεχωρίζουν για την αισθητική, τον ήχο και τη λεπτομέρεια της κατασκευής τους.

Η δεξιοτεχνία του έχει εκτιμηθεί από διάσημους κιθαριστές σε όλο τον κόσμο, ενώ κάθε κιθάρα κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου στο χέρι, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του μουσικού που θα την αποκτήσει.

«Από πολύ μικρός είχα μία τάση να κατασκευάζω διάφορα πράγματα. Αφού έκανα παιχνίδια στα παιδικά μου χρόνια, μετά έκανα μικρά οργανάκια, ξεκινώντας από τις ποντιακές λύρες», εξηγεί, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Βασίλης Βασιλειάδης.

Μάθαινε κάθε όργανο που έφτιαχνε

Το κατάλληλο έδαφος για να αρχίσει ν’ ασχολείται μ’ αυτήν την τέχνη, του το έδωσε ο πατέρας του, που ως μελισσοκόμος διέθετε ξυλουργικά εργαλεία κι έτσι εξοικειώθηκε κι ο ίδιος από πολύ μικρός στο χειρισμό τους. Μετά τις λύρες, σειρά πήρε το μπαγλαμαδάκι, ο τζουράς, ο κεμανές, το λαούτο και το μπουζούκι, ενώ παράλληλα φρόντιζε να μαθαίνει να παίζει κάθε όργανο που κατασκεύαζε.

Ωστόσο, η στιγμή που θα καθόριζε το μέλλον του, ήρθε στα 25 του χρόνια, μέσα από τις σελίδες ενός περιοδικού και συγκεκριμένα μέσα από ένα άρθρο με τίτλο «Φτιάξ' την μόνος σου», από το οποίο πήρε «σάρκα και οστά» η πρώτη του κιθάρα.

«Το 1982 έπεσε στα χέρια μου το περιοδικό TaR, του οποίου εκδότης ήταν ο συνθέτης, τραγουδοποιός και κιθαριστής Νότης Μαυρουδής. Εκεί είχε σε στάδια και σε συνέχειες την κατασκευή της κιθάρας. Κι έτσι τότε, κατασκεύασα την πρώτη μου κλασική κιθάρα», θυμάται ο κ. Βασιλειάδης, που παρά την κύρια απασχόλησή του στη ΔΕΗ, από τότε δεν σταμάτησε να κατασκευάζει κλασικές κιθάρες.

Περιγράφοντας τα πρώτα χρόνια κατασκευής του οργάνου, θυμάται τους κιθαριστές φίλους του, να δοκιμάζουν κάθε ένα όργανο που είναι έτοιμο και να κάνουν την κριτική τους. «Ερχόταν εδώ και άρχιζαν να παίζουν, να δοκιμάζουν, να τεστάρουν και τελικά να αποφασίζουμε να αλλάξω κάποια πράγματα. Τα πρώτα χρόνια γινόταν αυτό κάθε φορά. Τώρα όμως, στα 70 μου χρόνια, υπάρχει η εμπειρία πλέον να κρίνω ένα όργανο αν είναι σωστό ή όχι», δηλώνει.

Η φυσική που κρύβεται πίσω από την κατασκευή κιθάρας

Από εκείνη την πρώτη κιθάρα μέχρι σήμερα έχουν περάσει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες συνεχούς αναζήτησης. Με σύμμαχο τις σπουδές του ως μηχανικός αυτοματισμού, μελέτησε σε βάθος την ακουστική και τη συμπεριφορά των υλικών και επένδυσε αμέτρητες ώρες στην εξέλιξη της τέχνης του. Στις κιθάρες του χρησιμοποιεί επιλεγμένα ξύλα, σύγχρονες τεχνικές και ιδιαίτερη προσοχή στον συντονισμό όλων των τμημάτων του οργάνου, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη ποιότητα ήχου.

«Χορδές, καπάκι, πλάτη και αέρινος όγκος λειτουργούν ως ταλαντωτές και πρέπει να συνεργάζονται στις σωστές συχνότητες, ώστε η κιθάρα να αποδίδει τον καλύτερο δυνατό ήχο», εξηγεί, αποκαλύπτοντας ότι πίσω από κάθε κιθάρα κρύβεται και πολλή …φυσική. Ο ίδιος ακολουθεί τη φιλοσοφία του Ισπανού κατασκευαστή Ιγκνάσιο Φλέτα, επιλέγοντας η πλάτη να μη συντονίζεται με το καπάκι, ώστε η ενέργεια των χορδών να μεταφέρεται σχεδόν αποκλειστικά εκεί όπου παράγεται ο πλούσιος και δυνατός ήχος.

Για κάθε κιθάρα, όπως λέει, απαιτείται περίπου ενάμισης μήνας εργασίας, αν και οι χρόνοι αναμονής ανάμεσα στα στάδια της κατασκευής, του επιτρέπουν να δουλεύει παράλληλα έως και τρία όργανα.

Η ποιότητα της δουλειάς του έχει οδηγήσει σε συνεργασίες με τέσσερις μεγάλους οίκους κλασικής κιθάρας στη Σλοβενία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Πολωνία, ενώ οι κιθάρες του βρίσκονται πλέον στα χέρια μουσικών σε πολλές χώρες της Ευρώπης.

Παρά τη διεθνή αναγνώριση, ο ίδιος δείχνει να απολαμβάνει περισσότερο τις στιγμές που το εργαστήριό του γεμίζει παιδικές φωνές. Τα καλοκαίρια, έρχονται -από τη μεγαλούπολη όπου ζουν- τα έξι εγγόνια του και όπως χαρακτηριστικά λέει, «κάνουν κατάληψη στο εργαστήριο».

Το μεγαλύτερο έχει ήδη κατασκευάσει μαζί του πέρυσι έναν μπαγλαμά, ενώ φέτος σειρά έχουν μια βαλλίστρα κι ένα τόξο, θυμίζοντας τη δική του πορεία…