Σοφία Ζαχαράκη: Η ελληνική γλώσσα είναι ο ζωντανός δεσμός του Οικουμενικού Ελληνισμού
27.07.2026
16:13
Συνάντηση της υπουργού Παιδείας με το νέο ΔΣ του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας– Στο επίκεντρο η νέα εθνική στρατηγική για την ελληνική γλώσσα, η ενίσχυση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό και η αναβάθμιση της Πιστοποίησης Ελληνομάθειας
Η ελληνική γλώσσα, ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας εθνικής στρατηγικής, που φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διδασκαλία και τη διάδοσή της σε ολόκληρο τον κόσμο.
Με αφορμή την ανάληψη καθηκόντων από το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ), το υπουργείο Παιδείας δρομολογεί ένα ευρύτερο σχέδιο, το οποίο δεν περιορίζεται μόνο στην εκπαίδευση των παιδιών της ομογένειας, αλλά αντιμετωπίζει την ελληνική γλώσσα ως εργαλείο πολιτιστικής εξωστρέφειας, διεθνούς συνεργασίας και ενίσχυσης της παρουσίας της Ελλάδας στο εξωτερικό.
Η κατάρτιση της νέας εθνικής στρατηγικής για την ελληνική γλώσσα στο εξωτερικό, η οποία σχεδιάζεται από κοινού από το υπουργείο Παιδείας, το υπουργείο Εξωτερικών και την Προεδρία της Κυβέρνησης, φιλοδοξεί να συντονίσει για πρώτη φορά όλες τις δράσεις που αφορούν την ελληνόγλωσση εκπαίδευση και την προώθηση της ελληνικής γλώσσας διεθνώς, αξιοποιώντας το δίκτυο της ελληνικής διασποράς, τα πανεπιστημιακά τμήματα ελληνικών σπουδών, τα σχολεία της ομογένειας, αλλά και το αυξανόμενο ενδιαφέρον ξένων πολιτών για την εκμάθηση της ελληνικής. Κεντρικός επιχειρησιακός βραχίονας αυτής της προσπάθειας θα είναι το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο, κατά την οποία η διατήρηση της γλωσσικής ταυτότητας των αποδήμων αλλά και η αυξανόμενη διεθνής ζήτηση για την εκμάθηση ελληνικών, δημιουργούν νέες προκλήσεις αλλά και σημαντικές ευκαιρίες.
Επικεφαλής του ΔΣ αναλαμβάνει ο ακαδημαϊκός, Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αντώνιος Ρεγκάκος.
Στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν επίσης ο ακαδημαϊκός και ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ο ομότιμος καθηγητής Φιλολογίας του ΑΠΘ Γεώργιος Γιαννάκης και η καθηγήτρια Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ Σπυριδούλα Βαρλοκώστα, ενώ στη συνάντηση παρέστησαν ο γενικός διευθυντής του Κέντρου, καθηγητής Χρήστος Τσαγγάλης, καθώς και τα αναπληρωματικά μέλη του ΔΣ, καθηγητές Ευάγγελος Αλεξίου, Σοφία Κοτζάμπαση, Παναγιώτης Φίλος και Μαρία Ιακώβου, καθώς και η συντονίστρια ερευνητικών προγραμμάτων Μαρία Αραποπούλου και ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Διοίκησης Γεώργιος Βλάχος.
Η επιλογή επιστημόνων που καλύπτουν όλο το φάσμα της ελληνικής γλώσσας –από την αρχαία έως τη σύγχρονη ελληνική και τη γλωσσική εκπαίδευση– αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας ενιαίας επιστημονικής στρατηγικής με διεθνή προσανατολισμό.
Η νέα σύνθεση σηματοδοτεί τη βούληση του υπουργείου Παιδείας να ενισχύσει ουσιαστικά έναν από τους σημαντικότερους θεσμικούς φορείς για την ελληνική γλώσσα, συνδέοντας το υψηλό επίπεδο της επιστημονικής γνώσης με μια σύγχρονη, εξωστρεφή και αποτελεσματική εθνική πολιτική για τον Ελληνισμό της Διασποράς.
Η ελληνική διδάσκεται σήμερα σε εκατοντάδες πανεπιστήμια, σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα σε όλες τις ηπείρους, ενώ λειτουργούν εκατοντάδες εξεταστικά κέντρα Πιστοποίησης Ελληνομάθειας σε περισσότερες από 50 χώρες.
Με αφορμή την ανάληψη καθηκόντων από το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ), το υπουργείο Παιδείας δρομολογεί ένα ευρύτερο σχέδιο, το οποίο δεν περιορίζεται μόνο στην εκπαίδευση των παιδιών της ομογένειας, αλλά αντιμετωπίζει την ελληνική γλώσσα ως εργαλείο πολιτιστικής εξωστρέφειας, διεθνούς συνεργασίας και ενίσχυσης της παρουσίας της Ελλάδας στο εξωτερικό.
Η κατάρτιση της νέας εθνικής στρατηγικής για την ελληνική γλώσσα στο εξωτερικό, η οποία σχεδιάζεται από κοινού από το υπουργείο Παιδείας, το υπουργείο Εξωτερικών και την Προεδρία της Κυβέρνησης, φιλοδοξεί να συντονίσει για πρώτη φορά όλες τις δράσεις που αφορούν την ελληνόγλωσση εκπαίδευση και την προώθηση της ελληνικής γλώσσας διεθνώς, αξιοποιώντας το δίκτυο της ελληνικής διασποράς, τα πανεπιστημιακά τμήματα ελληνικών σπουδών, τα σχολεία της ομογένειας, αλλά και το αυξανόμενο ενδιαφέρον ξένων πολιτών για την εκμάθηση της ελληνικής. Κεντρικός επιχειρησιακός βραχίονας αυτής της προσπάθειας θα είναι το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο, κατά την οποία η διατήρηση της γλωσσικής ταυτότητας των αποδήμων αλλά και η αυξανόμενη διεθνής ζήτηση για την εκμάθηση ελληνικών, δημιουργούν νέες προκλήσεις αλλά και σημαντικές ευκαιρίες.
Νέα διοίκηση στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας με ισχυρό ακαδημαϊκό αποτύπωμα
Η επιλογή των μελών του νέου Διοικητικού Συμβουλίου έχει σαφή συμβολισμό αλλά και ουσιαστικό περιεχόμενο. Συμμετέχουν διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί, καθηγητές Φιλολογίας και Γλωσσολογίας και προσωπικότητες διεθνούς επιστημονικού κύρους, προερχόμενες κυρίως από τις Φιλοσοφικές Σχολές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.Επικεφαλής του ΔΣ αναλαμβάνει ο ακαδημαϊκός, Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αντώνιος Ρεγκάκος.
Στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν επίσης ο ακαδημαϊκός και ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ο ομότιμος καθηγητής Φιλολογίας του ΑΠΘ Γεώργιος Γιαννάκης και η καθηγήτρια Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ Σπυριδούλα Βαρλοκώστα, ενώ στη συνάντηση παρέστησαν ο γενικός διευθυντής του Κέντρου, καθηγητής Χρήστος Τσαγγάλης, καθώς και τα αναπληρωματικά μέλη του ΔΣ, καθηγητές Ευάγγελος Αλεξίου, Σοφία Κοτζάμπαση, Παναγιώτης Φίλος και Μαρία Ιακώβου, καθώς και η συντονίστρια ερευνητικών προγραμμάτων Μαρία Αραποπούλου και ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Διοίκησης Γεώργιος Βλάχος.
Η επιλογή επιστημόνων που καλύπτουν όλο το φάσμα της ελληνικής γλώσσας –από την αρχαία έως τη σύγχρονη ελληνική και τη γλωσσική εκπαίδευση– αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας ενιαίας επιστημονικής στρατηγικής με διεθνή προσανατολισμό.
Η νέα σύνθεση σηματοδοτεί τη βούληση του υπουργείου Παιδείας να ενισχύσει ουσιαστικά έναν από τους σημαντικότερους θεσμικούς φορείς για την ελληνική γλώσσα, συνδέοντας το υψηλό επίπεδο της επιστημονικής γνώσης με μια σύγχρονη, εξωστρεφή και αποτελεσματική εθνική πολιτική για τον Ελληνισμό της Διασποράς.
Νέα εθνική στρατηγική για την ελληνομάθεια
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν οι βασικοί άξονες της υπό διαμόρφωση στρατηγικής για την ελληνομάθεια στο εξωτερικό, η οποία – όπως προαναφέρθηκε - σχεδιάζεται με τη συνεργασία του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, του υπουργείου Εξωτερικών και της Προεδρίας της Κυβέρνησης. Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή αυτής της στρατηγικής, θα έχει το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, αξιοποιώντας την επιστημονική εμπειρία, τις ψηφιακές υποδομές και τη διεθνή παρουσία του.Οι εξετάσεις Πιστοποίησης Ελληνομάθειας
Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση των υποψηφίων στις εξετάσεις Πιστοποίησης Ελληνομάθειας, η οποία αποτελεί τη μοναδική επίσημη διεθνώς αναγνωρισμένη πιστοποίηση γνώσης της ελληνικής γλώσσας. Το 2026 οι συμμετοχές ανήλθαν στις 14.500, επιβεβαιώνοντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την εκμάθηση και την επίσημη πιστοποίηση της γνώσης της ελληνικής γλώσσας σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο αριθμός αυτός θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς αποτυπώνει αυξανόμενο ενδιαφέρον όχι μόνο από τις ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού, αλλά και από αλλόγλωσσους πολίτες που επιλέγουν να μάθουν ελληνικά είτε για ακαδημαϊκούς είτε για επαγγελματικούς ή πολιτιστικούς λόγους.Η ελληνική διδάσκεται σήμερα σε εκατοντάδες πανεπιστήμια, σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα σε όλες τις ηπείρους, ενώ λειτουργούν εκατοντάδες εξεταστικά κέντρα Πιστοποίησης Ελληνομάθειας σε περισσότερες από 50 χώρες.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, προωθούνται η αναβάθμιση του περιεχομένου και των διαδικασιών πιστοποίησης, η επέκταση του διεθνούς δικτύου εξεταστικών κέντρων, ο εκσυγχρονισμός των ψηφιακών υπηρεσιών, η παραγωγή νέου εκπαιδευτικού υλικού, η ενίσχυση της υποστήριξης προς εκπαιδευτικούς και υποψηφίους, η προσέγγιση των νεότερων γενεών της ελληνικής διασποράς.
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και ψηφιακών εργαλείων, ώστε η διδασκαλία της ελληνικής να καταστεί περισσότερο προσβάσιμη σε μαθητές και ενήλικες που ζουν εκτός Ελλάδας.
στην ενίσχυση των διεθνών ελληνικών κοινοτήτων, στη μεγαλύτερη κινητικότητα φοιτητών μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, στην ανάπτυξη των κλασικών και βυζαντινών σπουδών, στην αυξανόμενη σύνδεση της ελληνικής γλώσσας με τον πολιτιστικό τουρισμό, στη διεύρυνση των ψηφιακών μορφών εκπαίδευσης.
Η ελληνική γλώσσα, αν και δεν συγκαταλέγεται στις πλέον ομιλούμενες παγκοσμίως, εξακολουθεί να διαθέτει ιδιαίτερο κύρος στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών, της φιλοσοφίας, της ιστορίας και της αρχαιολογίας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών στα ελληνικά σχολεία και στις εκπαιδευτικές δομές του εξωτερικού ανακοινώθηκαν νωρίτερα από κάθε προηγούμενη χρονιά, ώστε οι εκπαιδευτικοί, οι οικογένειες και οι σχολικές μονάδες να μπορούν να προγραμματίσουν εγκαίρως την έναρξη του νέου σχολικού έτους.
Προβλέφθηκε καταβολή του ειδικού επιμισθίου σε εκπαιδευτικούς και συντονιστές εκπαίδευσης και κατά το 5ο έτος απόσπασής τους.
Αποστέλλονται χιλιάδες σχολικά βιβλία και εκπαιδευτικό υλικό στα ελληνικά σχολεία και στα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας του εξωτερικού.
Αναγνωρίζονται και εντάσσονται στο επίσημο εκπαιδευτικό δίκτυο νέα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας, ύστερα από αιτήματα ελληνικών κοινοτήτων. Ήδη αναγνωρίστηκαν νέα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας στην Πράγα, όπου φοιτούν 98 μαθητές και μαθήτριες και στην Τουλόν της Νότιας Γαλλίας, με 57 μαθητές και μαθήτριες. Οι σχετικές αποφάσεις δίνουν τη δυνατότητα ουσιαστικότερης στήριξης των δομών με βιβλία, εκπαιδευτικό υλικό και, όπου απαιτείται, εκπαιδευτικό προσωπικό.
«Η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί μόνο την πολύτιμη παρακαταθήκη μιας μακραίωνης ιστορίας. Είναι μια ζωντανή γλώσσα που ενώνει γενιές, κοινότητες και ηπείρους. Είναι ο ισχυρότερος δεσμός των Ελλήνων της Διασποράς με την πατρίδα, την ιστορία και τον πολιτισμό μας.
Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας συγκροτείται από προσωπικότητες εξαιρετικού επιστημονικού κύρους, από κορυφαίους καθηγητές των Φιλοσοφικών Σχολών της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Τους ευχαριστώ θερμά για την αποδοχή αυτής της σημαντικής ευθύνης και είμαι βέβαιη ότι η γνώση και η εμπειρία τους θα δώσουν νέα δυναμική στο έργο του Κέντρου.
Με σχέδιο, συνέπεια και συγκεκριμένες παρεμβάσεις ενισχύουμε την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό. Στέλνουμε έγκαιρα τους εκπαιδευτικούς μας, στηρίζουμε έμπρακτα το έργο τους, αποστέλλουμε χιλιάδες βιβλία και διευρύνουμε το δίκτυο των Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας όπου υπάρχουν ελληνικές κοινότητες που το ζητούν.
Στόχος μας είναι κάθε παιδί ελληνικής καταγωγής, όπου κι αν γεννήθηκε και όπου κι αν ζει, να έχει τη δυνατότητα να μάθει, να αγαπήσει και να χρησιμοποιεί την ελληνική γλώσσα. Παράλληλα, θέλουμε να προσφέρουμε αυτή τη δυνατότητα σε κάθε άνθρωπο σε ολόκληρο τον κόσμο που επιθυμεί να γνωρίσει τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας.
Η προστασία και η διεθνής διάδοση της ελληνικής γλώσσας είναι εθνική υπόθεση. Και σε αυτή την προσπάθεια, το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας θα έχει πλέον ακόμη πιο ισχυρό και ουσιαστικό ρόλο».
Η Σοφία Ζαχαράκη και ο Καθηγητής Αντώνης Ρεγκάκος επιβεβαίωσαν τη στενή συνεργασία του Υπουργείου Παιδείας με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας για την υλοποίηση των νέων στόχων, ενώ κατά τη συνάντηση επισημάνθηκε και το προσωπικό ενδιαφέρον του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για τη διεθνή προβολή και διάδοση της ελληνικής γλώσσας».
Η κυβέρνηση επιχειρεί, μέσα από τη νέα στρατηγική, να αξιοποιήσει το ισχυρό δίκτυο της ελληνικής ομογένειας, τις πανεπιστημιακές έδρες ελληνικών σπουδών, τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες και την αυξανόμενη διεθνή ζήτηση για την ελληνική γλώσσα, με στόχο η ελληνομάθεια να αποτελέσει έναν ακόμη πυλώνα εξωστρέφειας της χώρας.
Με την ανασυγκρότηση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και την ανάθεση κεντρικού ρόλου σε ένα νέο, υψηλού επιστημονικού κύρους διοικητικό σχήμα, το υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να περάσει από αποσπασματικές δράσεις σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τη στήριξη της ελληνικής γλώσσας, τόσο στις κοινότητες του απόδημου ελληνισμού όσο και στο ευρύτερο διεθνές κοινό που επιλέγει να γνωρίσει τη γλώσσα και τον πολιτισμό της Ελλάδας.
Επισημαίνεται, ότι η νέα στρατηγική του υπουργείου εντάσσεται και στη γενικότερη τάση, που ακολουθούν πολλές χώρες να χρησιμοποιούν τη γλώσσα τους ως μέσο άσκησης πολιτιστικής διπλωματίας. Η Γαλλία προωθεί τη γαλλική γλώσσα μέσω του Institut Français, η Γερμανία μέσω του Goethe-Institut, η Ισπανία μέσω του Instituto Cervantes, η Ιταλία μέσω της Società Dante Alighieri, ενώ αντίστοιχες πολιτικές εφαρμόζουν το Ηνωμένο Βασίλειο με το British Council και η Κίνα με τα Ινστιτούτα Κομφούκιος.
Η λογική αυτών των πολιτικών είναι ότι η γλώσσα λειτουργεί ως μέσο προβολής του πολιτισμού, της επιστήμης, της λογοτεχνίας, της οικονομίας και της διεθνούς εικόνας μιας χώρας. Η Ελλάδα, διαθέτοντας μία από τις ιστορικότερες γλώσσες του κόσμου, επιδιώκει πλέον να αξιοποιήσει αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα με πιο οργανωμένο και συντονισμένο τρόπο.
Ιδιαίτερα ισχυρή είναι η παρουσία της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κύπρο, αλλά και σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξανόμενο ενδιαφέρον.
Στο πλαίσιο αυτό, η αναγνώριση νέων Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας, όπως στην Πράγα και στην Τουλόν, αποτελεί μέρος μιας σταδιακής επέκτασης του διεθνούς δικτύου.
Τα τελευταία χρόνια το ΚΕΓ έχει αναπτύξει σημαντικές ψηφιακές υποδομές, διαθέτοντας ηλεκτρονικά λεξικά, γλωσσικές βάσεις δεδομένων, εκπαιδευτικές πλατφόρμες και ψηφιακές εφαρμογές που αξιοποιούνται τόσο από εκπαιδευτικούς όσο και από μαθητές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ψηφιακές εφαρμογές όπως η «Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα» χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκπαιδευτικούς, μαθητές, ερευνητές και φοιτητές σε ολόκληρο τον κόσμο και θεωρούνται από τα σημαντικότερα ψηφιακά εργαλεία για τη μελέτη της ελληνικής.
Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον ανθρώπων χωρίς ελληνική καταγωγή να μάθουν ελληνικά, είτε για πανεπιστημιακές σπουδές, είτε για επαγγελματικούς λόγους, είτε λόγω του πολιτισμού, της ιστορίας και του τουρισμού.
Η πραγματικότητα αυτή καθιστά αναγκαία τη διαρκή ανανέωση των μεθόδων διδασκαλίας, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και τη δημιουργία σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού, προσαρμοσμένου στις ανάγκες παιδιών που μεγαλώνουν σε δίγλωσσο ή πολυγλωσσικό περιβάλλον.
Παρά τα θετικά στοιχεία, η ελληνόγλωσση εκπαίδευση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η έλλειψη εκπαιδευτικών σε ορισμένες χώρες, οι διαφορετικές ανάγκες κάθε ελληνικής κοινότητας, η ανάγκη επικαιροποίησης του εκπαιδευτικού υλικού, η διατήρηση του ενδιαφέροντος των παιδιών δεύτερης και τρίτης γενιάς, η εξεύρεση σταθερής χρηματοδότησης για τις δομές της ομογένειας.
Παράλληλα, η ενίσχυση της συνεργασίας με πανεπιστήμια του εξωτερικού, οι συνέργειες με ελληνικές κοινότητες και η αξιοποίηση της τεχνολογίας θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Με την ανάληψη καθηκόντων από το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει από επιμέρους παρεμβάσεις σε έναν πιο συνεκτικό σχεδιασμό, με στόχο η ελληνική να παραμείνει όχι μόνο μια γλώσσα με ιστορικό βάθος, αλλά και μια ζωντανή γλώσσα με ενεργή παρουσία στον σύγχρονο κόσμο.
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και ψηφιακών εργαλείων, ώστε η διδασκαλία της ελληνικής να καταστεί περισσότερο προσβάσιμη σε μαθητές και ενήλικες που ζουν εκτός Ελλάδας.
Γιατί αυξάνεται το διεθνές ενδιαφέρον για τα ελληνικά
Το γεγονός ότι το 2026 συμμετείχαν περίπου 14.500 υποψήφιοι στις εξετάσεις Πιστοποίησης Ελληνομάθειας δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Εκπαιδευτικοί παράγοντες αποδίδουν την αυξημένη ζήτηση σε μια σειρά παραγόντων. Ειδικότερα,στην ενίσχυση των διεθνών ελληνικών κοινοτήτων, στη μεγαλύτερη κινητικότητα φοιτητών μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, στην ανάπτυξη των κλασικών και βυζαντινών σπουδών, στην αυξανόμενη σύνδεση της ελληνικής γλώσσας με τον πολιτιστικό τουρισμό, στη διεύρυνση των ψηφιακών μορφών εκπαίδευσης.
Η ελληνική γλώσσα, αν και δεν συγκαταλέγεται στις πλέον ομιλούμενες παγκοσμίως, εξακολουθεί να διαθέτει ιδιαίτερο κύρος στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών, της φιλοσοφίας, της ιστορίας και της αρχαιολογίας.
Σχέδιο ενίσχυσης της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό
Η αναβάθμιση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια που έχει αναλάβει η Σοφία Ζαχαράκη για την ουσιαστική ενίσχυση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό.Στο πλαίσιο αυτό, οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών στα ελληνικά σχολεία και στις εκπαιδευτικές δομές του εξωτερικού ανακοινώθηκαν νωρίτερα από κάθε προηγούμενη χρονιά, ώστε οι εκπαιδευτικοί, οι οικογένειες και οι σχολικές μονάδες να μπορούν να προγραμματίσουν εγκαίρως την έναρξη του νέου σχολικού έτους.
Προβλέφθηκε καταβολή του ειδικού επιμισθίου σε εκπαιδευτικούς και συντονιστές εκπαίδευσης και κατά το 5ο έτος απόσπασής τους.
Αποστέλλονται χιλιάδες σχολικά βιβλία και εκπαιδευτικό υλικό στα ελληνικά σχολεία και στα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας του εξωτερικού.
Αναγνωρίζονται και εντάσσονται στο επίσημο εκπαιδευτικό δίκτυο νέα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας, ύστερα από αιτήματα ελληνικών κοινοτήτων. Ήδη αναγνωρίστηκαν νέα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας στην Πράγα, όπου φοιτούν 98 μαθητές και μαθήτριες και στην Τουλόν της Νότιας Γαλλίας, με 57 μαθητές και μαθήτριες. Οι σχετικές αποφάσεις δίνουν τη δυνατότητα ουσιαστικότερης στήριξης των δομών με βιβλία, εκπαιδευτικό υλικό και, όπου απαιτείται, εκπαιδευτικό προσωπικό.
Σοφία Ζαχαράκη: «Η ελληνική γλώσσα ενώνει γενιές και ηπείρους»
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε:«Η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί μόνο την πολύτιμη παρακαταθήκη μιας μακραίωνης ιστορίας. Είναι μια ζωντανή γλώσσα που ενώνει γενιές, κοινότητες και ηπείρους. Είναι ο ισχυρότερος δεσμός των Ελλήνων της Διασποράς με την πατρίδα, την ιστορία και τον πολιτισμό μας.
Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας συγκροτείται από προσωπικότητες εξαιρετικού επιστημονικού κύρους, από κορυφαίους καθηγητές των Φιλοσοφικών Σχολών της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Τους ευχαριστώ θερμά για την αποδοχή αυτής της σημαντικής ευθύνης και είμαι βέβαιη ότι η γνώση και η εμπειρία τους θα δώσουν νέα δυναμική στο έργο του Κέντρου.
Με σχέδιο, συνέπεια και συγκεκριμένες παρεμβάσεις ενισχύουμε την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό. Στέλνουμε έγκαιρα τους εκπαιδευτικούς μας, στηρίζουμε έμπρακτα το έργο τους, αποστέλλουμε χιλιάδες βιβλία και διευρύνουμε το δίκτυο των Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας όπου υπάρχουν ελληνικές κοινότητες που το ζητούν.
Στόχος μας είναι κάθε παιδί ελληνικής καταγωγής, όπου κι αν γεννήθηκε και όπου κι αν ζει, να έχει τη δυνατότητα να μάθει, να αγαπήσει και να χρησιμοποιεί την ελληνική γλώσσα. Παράλληλα, θέλουμε να προσφέρουμε αυτή τη δυνατότητα σε κάθε άνθρωπο σε ολόκληρο τον κόσμο που επιθυμεί να γνωρίσει τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας.
Η προστασία και η διεθνής διάδοση της ελληνικής γλώσσας είναι εθνική υπόθεση. Και σε αυτή την προσπάθεια, το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας θα έχει πλέον ακόμη πιο ισχυρό και ουσιαστικό ρόλο».
Η Σοφία Ζαχαράκη και ο Καθηγητής Αντώνης Ρεγκάκος επιβεβαίωσαν τη στενή συνεργασία του Υπουργείου Παιδείας με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας για την υλοποίηση των νέων στόχων, ενώ κατά τη συνάντηση επισημάνθηκε και το προσωπικό ενδιαφέρον του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για τη διεθνή προβολή και διάδοση της ελληνικής γλώσσας».
Καθηγητής Αντώνης Ρεγκάκος: Η διεθνής παρουσία μιας γλώσσας εξασφαλίζεται από τη διδασκαλία και τη σύγχρονη χρήση της
Ο Προέδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών, ακαδημαϊκός Αντώνης Ρεγκάκος δήλωσε: «Η διεθνής παρουσία μιας γλώσσας δεν εξασφαλίζεται μόνο από την ιστορία της, αλλά από τη συστηματική διδασκαλία και τη σύγχρονη χρήση της. Με την εμπειρία τριών δεκαετιών, το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα μιας ενιαίας στρατηγικής, ώστε η ελληνική να διευρύνει σταθερά την παρουσία της στον σύγχρονο κόσμο. Η στήριξη του Πρωθυπουργού και η στενή συνεργασία με την Υπουργό Παιδείας δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να μετατραπεί αυτή η στρατηγική σε μετρήσιμο και διαρκές έργο».Πολιτιστική διπλωματία και «ήπια ισχύς»
Πέρα από την εκπαιδευτική της διάσταση, η πρωτοβουλία αποκτά και έντονα χαρακτηριστικά πολιτιστικής διπλωματίας. Η διάδοση της ελληνικής γλώσσας θεωρείται διεθνώς εργαλείο ενίσχυσης της λεγόμενης «ήπιας ισχύος» (soft power), καθώς συνδέει την Ελλάδα με την ιστορία, τον πολιτισμό, τις κλασικές σπουδές, τον τουρισμό, αλλά και τις σύγχρονες πολιτιστικές και επιστημονικές της δραστηριότητες.Η κυβέρνηση επιχειρεί, μέσα από τη νέα στρατηγική, να αξιοποιήσει το ισχυρό δίκτυο της ελληνικής ομογένειας, τις πανεπιστημιακές έδρες ελληνικών σπουδών, τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες και την αυξανόμενη διεθνή ζήτηση για την ελληνική γλώσσα, με στόχο η ελληνομάθεια να αποτελέσει έναν ακόμη πυλώνα εξωστρέφειας της χώρας.
Με την ανασυγκρότηση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και την ανάθεση κεντρικού ρόλου σε ένα νέο, υψηλού επιστημονικού κύρους διοικητικό σχήμα, το υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να περάσει από αποσπασματικές δράσεις σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τη στήριξη της ελληνικής γλώσσας, τόσο στις κοινότητες του απόδημου ελληνισμού όσο και στο ευρύτερο διεθνές κοινό που επιλέγει να γνωρίσει τη γλώσσα και τον πολιτισμό της Ελλάδας.
Επισημαίνεται, ότι η νέα στρατηγική του υπουργείου εντάσσεται και στη γενικότερη τάση, που ακολουθούν πολλές χώρες να χρησιμοποιούν τη γλώσσα τους ως μέσο άσκησης πολιτιστικής διπλωματίας. Η Γαλλία προωθεί τη γαλλική γλώσσα μέσω του Institut Français, η Γερμανία μέσω του Goethe-Institut, η Ισπανία μέσω του Instituto Cervantes, η Ιταλία μέσω της Società Dante Alighieri, ενώ αντίστοιχες πολιτικές εφαρμόζουν το Ηνωμένο Βασίλειο με το British Council και η Κίνα με τα Ινστιτούτα Κομφούκιος.
Η λογική αυτών των πολιτικών είναι ότι η γλώσσα λειτουργεί ως μέσο προβολής του πολιτισμού, της επιστήμης, της λογοτεχνίας, της οικονομίας και της διεθνούς εικόνας μιας χώρας. Η Ελλάδα, διαθέτοντας μία από τις ιστορικότερες γλώσσες του κόσμου, επιδιώκει πλέον να αξιοποιήσει αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα με πιο οργανωμένο και συντονισμένο τρόπο.
Ένα παγκόσμιο δίκτυο ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης
Η ελληνική γλώσσα διδάσκεται σήμερα σε εκατοντάδες εκπαιδευτικές δομές σε όλες τις ηπείρους. Το δίκτυο περιλαμβάνει ελληνικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας που λειτουργούν με πρωτοβουλία ελληνικών κοινοτήτων, πανεπιστημιακές έδρες ελληνικών και βυζαντινών σπουδών, προγράμματα διδασκαλίας ενηλίκων, διαδικτυακές πλατφόρμες εκμάθησης.Ιδιαίτερα ισχυρή είναι η παρουσία της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κύπρο, αλλά και σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξανόμενο ενδιαφέρον.
Στο πλαίσιο αυτό, η αναγνώριση νέων Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας, όπως στην Πράγα και στην Τουλόν, αποτελεί μέρος μιας σταδιακής επέκτασης του διεθνούς δικτύου.
Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας: τρεις δεκαετίες επιστημονικής παρουσίας
Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, ιδρύθηκε το 1994 και αποτελεί τον επίσημο επιστημονικό φορέα του ελληνικού κράτους για την προώθηση της ελληνικής γλώσσας στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στις βασικές του αρμοδιότητες περιλαμβάνονται η διοργάνωση των εξετάσεων Πιστοποίησης Ελληνομάθειας, η παραγωγή εκπαιδευτικού και ψηφιακού υλικού, η ανάπτυξη γλωσσικών εργαλείων και σωμάτων κειμένων, καθώς και η επιστημονική υποστήριξη εκπαιδευτικών και ερευνητών.Τα τελευταία χρόνια το ΚΕΓ έχει αναπτύξει σημαντικές ψηφιακές υποδομές, διαθέτοντας ηλεκτρονικά λεξικά, γλωσσικές βάσεις δεδομένων, εκπαιδευτικές πλατφόρμες και ψηφιακές εφαρμογές που αξιοποιούνται τόσο από εκπαιδευτικούς όσο και από μαθητές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ψηφιακές εφαρμογές όπως η «Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα» χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκπαιδευτικούς, μαθητές, ερευνητές και φοιτητές σε ολόκληρο τον κόσμο και θεωρούνται από τα σημαντικότερα ψηφιακά εργαλεία για τη μελέτη της ελληνικής.
Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση μπροστά σε νέες προκλήσεις
Η ελληνική διασπορά αριθμεί εκατομμύρια ανθρώπους σε περισσότερες από 140 χώρες. Ωστόσο, όσο περνούν οι δεκαετίες, η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας στις κοινότητες του εξωτερικού γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Ειδικοί στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση επισημαίνουν ότι η πρώτη γενιά μεταναστών συνήθως διατηρεί άριστη γνώση της γλώσσας, όμως στη δεύτερη και κυρίως στην τρίτη γενιά η χρήση των ελληνικών περιορίζεται σημαντικά, καθώς κυριαρχεί η γλώσσα της χώρας εγκατάστασης.Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον ανθρώπων χωρίς ελληνική καταγωγή να μάθουν ελληνικά, είτε για πανεπιστημιακές σπουδές, είτε για επαγγελματικούς λόγους, είτε λόγω του πολιτισμού, της ιστορίας και του τουρισμού.
Η πραγματικότητα αυτή καθιστά αναγκαία τη διαρκή ανανέωση των μεθόδων διδασκαλίας, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και τη δημιουργία σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού, προσαρμοσμένου στις ανάγκες παιδιών που μεγαλώνουν σε δίγλωσσο ή πολυγλωσσικό περιβάλλον.
Παρά τα θετικά στοιχεία, η ελληνόγλωσση εκπαίδευση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η έλλειψη εκπαιδευτικών σε ορισμένες χώρες, οι διαφορετικές ανάγκες κάθε ελληνικής κοινότητας, η ανάγκη επικαιροποίησης του εκπαιδευτικού υλικού, η διατήρηση του ενδιαφέροντος των παιδιών δεύτερης και τρίτης γενιάς, η εξεύρεση σταθερής χρηματοδότησης για τις δομές της ομογένειας.
Παράλληλα, η ενίσχυση της συνεργασίας με πανεπιστήμια του εξωτερικού, οι συνέργειες με ελληνικές κοινότητες και η αξιοποίηση της τεχνολογίας θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Με την ανάληψη καθηκόντων από το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει από επιμέρους παρεμβάσεις σε έναν πιο συνεκτικό σχεδιασμό, με στόχο η ελληνική να παραμείνει όχι μόνο μια γλώσσα με ιστορικό βάθος, αλλά και μια ζωντανή γλώσσα με ενεργή παρουσία στον σύγχρονο κόσμο.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr