Μη κρατικά πανεπιστήμια: Στην υπουργό Παιδείας οι πρώτες γνωμοδοτήσεις της Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης

Η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) αναμένεται να αποστείλει εντός της ημέρας, στην υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, τη γνωμοδότησή της σχετικά με τις πρώτες πέντε αιτήσεις για τη χορήγηση ιδρυματικής άδειας λειτουργίας παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα.

Σημειώνεται, ότι το επόμενο διάστημα κρίνεται κρίσιμο για την εφαρμογή του νέου πλαισίου λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, καθώς η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων για την ίδρυση παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων εισέρχεται στην τελική της φάση, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η δικαστική αντιπαράθεση γύρω από το νέο θεσμικό καθεστώς.

Σχετικά με τις πρώτες γνωμοδοτήσεις της ΕΘΑΑΕ

Η αξιολόγηση της ΕΘΑΑΕ αφορά πανεπιστήμια, που είχαν υποβάλει φάκελο κατά την προηγούμενη διαδικασία και προχώρησαν σε επανακατάθεση των αιτήσεών τους, αφού συμπλήρωσαν ή επικαιροποίησαν τα απαιτούμενα στοιχεία, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Η γνωμοδότηση της ΕΘΑΑΕ θα εξετάζει κατά πόσο οι υποψήφιοι φορείς πληρούν τις ακαδημαϊκές και θεσμικές προϋποθέσεις, που προβλέπει ο νόμος για τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημιακών παραρτημάτων στη χώρα.

Μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες αναμένεται να ολοκληρωθεί και ο δεύτερος κύκλος αξιολόγησης, που αφορά ακόμη πέντε νέες αιτήσεις ξένων πανεπιστημίων, οι οποίες κατατέθηκαν για πρώτη φορά φέτος.

Παράλληλα, στη διαδικασία συμμετέχει και ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος εξετάζει αν τα υπό ίδρυση παραρτήματα πληρούν τις απαιτούμενες κτηριολογικές και υλικοτεχνικές προδιαγραφές πριν από την έκδοση των τελικών αδειών.

Συνολικά εξετάζονται δέκα αιτήσεις, εκ των οποίων οι πέντε αποτελούν επανακαταθέσεις και οι υπόλοιπες πέντε νέες υποψηφιότητες.

Τα πανεπιστήμια που υπέβαλαν νέες αιτήσεις

Τα Ιδρύματα που υπέβαλαν για πρώτη φορά αίτηση είναι τα εξής:

European University Cyprus, το οποίο σχεδιάζει τη δημιουργία σχολών Ιατρικής, Επιστημών Ζωής και Υγείας, Διοίκησης Επιχειρήσεων και Ψηφιακών Τεχνολογιών, καθώς και Νομικής.
University of Sunderland, σε συνεργασία με το DEI College Θεσσαλονίκης, με προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας το ακαδημαϊκό έτος 2027-2028 και πρώτες σχολές τη Νομική, την Ψυχολογία και την Αγγλική Φιλολογία.
Roger Williams University των ΗΠΑ, σε συνεργασία με το American College of Greece – Deree, με σχολές Διοίκησης και Οικονομίας, Τεχνών, Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, καθώς και Επιστημών και Τεχνολογίας.
American Farm School, η οποία σχεδιάζει την ανάπτυξη προγραμμάτων με επίκεντρο τον αγροδιατροφικό τομέα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.

Georgetown University, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, με αρχική λειτουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων, όπως το Executive Master's in Leadership, ενώ σε δεύτερη φάση προβλέπεται και πρόγραμμα M.S. in Environment.

Οι επανακατατεθείσες αιτήσεις

Τη διαδικασία αξιολόγησης επαναλαμβάνουν, επίσης, πέντε πανεπιστήμια που είχαν συμμετάσχει και στον πρώτο κύκλο:

University of West London (σε συνεργασία με το BCA College)
London Metropolitan University (CITY Unity College)
University of Derby (Mediterranean College)
Université Sorbonne Paris Nord (IDEF College)
University of Essex (Aegean College)

Οι αποφάσεις που θα ακολουθήσουν θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς θα καθορίσουν ποια ιδρύματα θα μπορέσουν να προχωρήσουν στα επόμενα στάδια της διαδικασίας αδειοδότησης.

Νέα προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας

Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι δικαστικές εξελίξεις γύρω από την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατατέθηκε νέα αίτηση ακύρωσης που αφορά την πιστοποίηση του προπτυχιακού προγράμματος Νομικών Σπουδών του Πανεπιστημίου York, η οποία στρέφεται κατά της σχετικής απόφασης της ΕΘΑΑΕ αλλά και κατά του Υπουργείου Παιδείας.

Την προσφυγή υπέβαλε ο Καθηγητής Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτης Λαζαράτος.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της αίτησης, προβάλλονται τρεις βασικοί λόγοι ακύρωσης.

Ο πρώτος αφορά, σύμφωνα με τον προσφεύγοντα, εσφαλμένη εφαρμογή διατάξεων του νόμου 5094/2024 που ρυθμίζει τη λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων. Ο δεύτερος βασίζεται σε ζητήματα εφαρμογής του ευρωπαϊκού Κανονισμού 593/2008 (Ρώμη Ι), ενώ ο τρίτος επικαλείται διατάξεις της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κεντρικός ισχυρισμός της προσφυγής είναι ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών θα έπρεπε να είχε ήδη λάβει την απαραίτητη αναγνώριση και πιστοποίηση τόσο από το ίδιο το μητρικό πανεπιστήμιο όσο και από τις αρμόδιες αρχές της χώρας όπου αυτό εδρεύει, πριν από την υποβολή αίτησης για λειτουργία παραρτήματος στην Ελλάδα.

Κατά τον προσφεύγοντα, η σχετική διαδικασία είτε δεν είχε ολοκληρωθεί είτε δεν πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο της χώρας προέλευσης του πανεπιστημίου, γεγονός που, όπως υποστηρίζεται, καθιστά μη νόμιμη την απόφαση πιστοποίησης.

Το επόμενο διάστημα το Συμβούλιο της Επικρατείας θα εξετάσει τα επιχειρήματα των εμπλεκόμενων πλευρών και θα κληθεί να αποφανθεί επί της νομιμότητας της συγκεκριμένης πιστοποίησης, σε μια απόφαση που εκτιμάται ότι θα έχει ευρύτερο ενδιαφέρον για την εφαρμογή του νέου πλαισίου λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.