100 χρόνια Κολλέγιο Αθηνών: Παράδοση, καινοτομία και το βλέμμα στο μέλλον
05.05.2026
15:26
Ολοκληρώθηκαν οι εορτασμοί για τη συμπλήρωση του πρώτου αιώνα του εμβληματικού εκπαιδευτικού ιδρύματος
Στην κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου του Κολλεγίου Αθηνών, το απόγευμα της Δευτέρας 4 Μαΐου, σε κλίμα έντονης συγκίνησης αλλά και διάθεσης αναστοχασμού, πραγματοποιήθηκε ο εορτασμός της εκατονταετηρίδας ενός από τα πλέον ιστορικά εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας. Η προσέλευση υπήρξε τόσο μεγάλη ώστε στήθηκε γιγαντοοθόνη και στον εξωτερικό χώρο, επιβεβαιώνοντας τον διαχρονικό δεσμό του σχολείου με την ελληνική κοινωνία.
Την παρουσίαση της εκδήλωσης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ενώ το εναρκτήριο βίντεο περιλάμβανε δηλώσεις των ιδρυτών για τον ρόλο και τη συμβολή του Κολλεγίου στην εκπαίδευση και τη διαμόρφωση αξιών.
Η αναφορά στην ιστορία του ιδρύματος υπήρξε εκτενής, με αφετηρία το 1925, όταν εμφανίζεται για πρώτη φορά η επωνυμία «Κολλέγιο» και τη θεσμική του εδραίωση τα επόμενα χρόνια. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή προσωπικοτήτων, όπως ο Στέφανος και η Πηνελόπη Δέλτα, οι οποίοι οραματίστηκαν ένα σχολείο, που δεν θα απευθύνεται αποκλειστικά στις εύπορες τάξεις αλλά θα δίνει ευκαιρίες σε άξιους αλλά οικονομικά ασθενέστερους μαθητές μέσω υποτροφιών.
Στην ίδρυση και ανάπτυξη του σχολείου συνέβαλαν, επίσης, σημαντικές μορφές της εποχής, όπως ο τραπεζίτης και εθνικός ευεργέτης Εμμανουήλ Μπενάκης, καθώς και Έλληνες της διασποράς, που στήριξαν οικονομικά το εγχείρημα, ενισχύοντας τον διεθνή χαρακτήρα του ιδρύματος από τα πρώτα του βήματα. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος ήδη από το 1929 είχε επισημάνει τον ρόλο των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων ως φορέων καινοτομίας και παιδαγωγικών πειραματισμών - μια θέση που αποδείχθηκε διαχρονικά επίκαιρη.
Κατά τη διάρκεια της ιστορικής αναδρομής, δόθηκε έμφαση και στις δύσκολες περιόδους: στα χρόνια της Κατοχής, όταν το σχολείο συνέχισε τη λειτουργία του υπό αντίξοες συνθήκες, αλλά και στη δικτατορία, με συγκινητική αναφορά στην απομάκρυνση καθηγητή το 1969 για πολιτικούς λόγους. Παρά την απόλυση, το σχολείο συνέχισε να του καταβάλει τον μισθό μέχρι την αποκατάσταση της δημοκρατίας - μια πράξη που ανέδειξε στην πράξη τις αξίες του ιδρύματος και απέσπασε θερμό χειροκρότημα από το κοινό.
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, κ. Αλέξης Φυλακτόπουλος, καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, μεταξύ των οποίων και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ως συναπόφοιτο, υπογραμμίζοντας τις θεμελιώδεις αρχές του σχολείου: ανθρωπισμό, αλληλεγγύη, κοινωνική ευθύνη και προσφορά.
Αναφέρθηκε στις προσωπικές του εμπειρίες ως υπότροφος, περιγράφοντας μια εποχή με περιορισμένες υποδομές, χωρίς θέατρο ή σύγχρονα εργαστήρια, και αποδίδοντας τη σημερινή εικόνα στη γενναιοδωρία των δωρητών. Το «κολλεγιακό πνεύμα», όπως τονίστηκε, αποτελεί τον συνεκτικό ιστό που ενώνει γενιές μαθητών και αποφοίτων, μια βαθιά αίσθηση ευθύνης και διάθεση προσφοράς για μια πιο δίκαιη κοινωνία.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στον θεσμό των «δύο κηδεμόνων»: έναν στην Ελλάδα, υπεύθυνο για την επιμέλεια των μαθητών, και έναν στις Ηνωμένες Πολιτείες, που στηρίζει οικονομικά και συμβουλευτικά το ίδρυμα. Το Board of Trustees, που ιδρύθηκε το 1926, εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας, την ενίσχυση των υποτροφιών και την ανάπτυξη του Κολλεγίου συνολικά. Ο πρόεδρος του Board of Trustees of Athens College in Greece, κ. Γιώργος Αντωνιάδης, σημείωσε ότι το καταπίστευμα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τη δυνατότητα παροχής υποτροφιών σε ακόμη περισσότερους μαθητές, την επιμόρφωση εκπαιδευτικών, την παροχή ευκαιριών για σπουδές στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, απόφοιτος του 1986, έδωσε έναν προσωπικό τόνο στην ομιλία του, αποφεύγοντας -όπως είπε- τον ρόλο «τρίτου κηδεμόνα», σε συνέχεια της προηγούμενης αναφοράς στους «δύο κηδεμόνες του κολλεγίου». Ανακάλεσε μνήμες από τα μαθητικά του χρόνια αλλά έθεσε και κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον του σχολείου. «Να μη μετατρέψουμε τη σημερινή γιορτή σε μια μέρα νοσταλγίας, αλλά σε μια μέρα νέων στόχων για τα επόμενα 100 χρόνια», είπε στο ξεκίνημα της ομιλίας του.
Ο ίδιος, επικαλέστηκε τη φράση του Βενιζέλου ότι «στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια πραγματοποιούνται καινοτομίες» και έθεσε το ερώτημα αν το Κολλέγιο παραμένει «πρωτοπόρο και τολμηρό», υιοθετώντας μία μάλλον κριτική στάση και εστιάζοντας στο μέλλον. Παράλληλα, έθεσε τέσσερις βασικές προκλήσεις για το μέλλον: την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, τη διατήρηση της κοινωνικής ποικιλομορφίας του μαθητικού πληθυσμού, την ενίσχυση του καταπιστεύματος για περισσότερες υποτροφίες και την ανάγκη για ένα συμπεριληπτικό σχολείο με έμφαση στην ψυχική υγεία των μαθητών. Συνδέοντας την ιστορική πορεία του Κολλεγίου με τις προκλήσεις της νέας εποχής, υπογράμμισε την ανάγκη διαρκούς εξέλιξης: «Να μην φοβάται να αλλάξει… Ξέρετε καλά, ό,τι δεν αλλάζει φθίνει. Και δεν θέλουμε το Κολλέγιο να φθίνει».
Ο διευθυντής/President του Κολλεγίου, Καθηγητής Σπύρος Πολλάλης, στάθηκε στην ανάγκη προσαρμογής στις σύγχρονες συνθήκες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει αλλάξει και το σχολείο οφείλει να εξελιχθεί μαζί της. Αναφέρθηκε στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη διδασκαλία, σε συνεργασίες με κορυφαία ιδρύματα όπως το MIT, καθώς και στη δημιουργία νέων υποδομών, όπως το κτήριο Δημήτρη Δασκαλόπουλου για τις τέχνες. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της προσέλκυσης ταλαντούχων μαθητών ανεξαρτήτως οικονομικής δυνατότητας και την ανάγκη διατήρησης ισορροπίας ανάμεσα στην αριστεία και την ψυχική ευημερία. Κλείνοντας, ανέδειξε τη σημασία της προσφοράς των δωρητών για το έργο του Κολλεγίου, απευθύνοντας κάλεσμα σε ακόμη περισσότερους.
Ξεχωριστή στιγμή της εκδήλωσης, αποτέλεσε η μαρτυρία πρόσφατου αποφοίτου, ο οποίος περιέγραψε την πορεία του από την ελληνική περιφέρεια έως το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου σήμερα φοιτά στο δεύτερο έτος, αναδεικνύοντας τον ρόλο του σχολείου στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης, αυτονομίας και υψηλών στόχων όπως επίσης, και στη σημασία των ευκαιριών, που απλόχερα προσφέρει στους μαθητές του.
Η εκδήλωση πλαισιώθηκε από τη χορωδία, με τα παιδιά να τραγουδούν ανάμεσα στο κοινό, δημιουργώντας μια ζεστή και γιορτινή ατμόσφαιρα. Ο εορτασμός ολοκληρώθηκε με τον ύμνο του σχολείου, μέσα σε κλίμα συγκίνησης.
Έναν αιώνα μετά την ίδρυσή του, το Κολλέγιο Αθηνών δεν περιορίζεται στην επιδίωξη της αριστείας. Όπως επισημάνθηκε επανειλημμένα, η αποστολή του παραμένει βαθιά κοινωνική: η διαμόρφωση πολιτών με ήθος, υπευθυνότητα και διάθεση προσφοράς.
Το Κολλέγιο έχει συνδεθεί διαχρονικά με την ελληνική πολιτική και δημόσια ζωή αφού δεκάδες απόφοιτοι διακρίθηκαν στην πολιτική, ακόμη και ως πρωθυπουργοί. Στο ξεκίνημα της δεύτερης εκατονταετίας του, το ιστορικό ίδρυμα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην παράδοση και την καινοτομία, διατηρώντας ζωντανό το όραμα των ιδρυτών του σε έναν κόσμο, που αλλάζει ραγδαία.
Την παρουσίαση της εκδήλωσης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ενώ το εναρκτήριο βίντεο περιλάμβανε δηλώσεις των ιδρυτών για τον ρόλο και τη συμβολή του Κολλεγίου στην εκπαίδευση και τη διαμόρφωση αξιών.
Οι ιστορικές ρίζες και το αξιακό σύστημα
Η αναφορά στην ιστορία του ιδρύματος υπήρξε εκτενής, με αφετηρία το 1925, όταν εμφανίζεται για πρώτη φορά η επωνυμία «Κολλέγιο» και τη θεσμική του εδραίωση τα επόμενα χρόνια. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή προσωπικοτήτων, όπως ο Στέφανος και η Πηνελόπη Δέλτα, οι οποίοι οραματίστηκαν ένα σχολείο, που δεν θα απευθύνεται αποκλειστικά στις εύπορες τάξεις αλλά θα δίνει ευκαιρίες σε άξιους αλλά οικονομικά ασθενέστερους μαθητές μέσω υποτροφιών.Στην ίδρυση και ανάπτυξη του σχολείου συνέβαλαν, επίσης, σημαντικές μορφές της εποχής, όπως ο τραπεζίτης και εθνικός ευεργέτης Εμμανουήλ Μπενάκης, καθώς και Έλληνες της διασποράς, που στήριξαν οικονομικά το εγχείρημα, ενισχύοντας τον διεθνή χαρακτήρα του ιδρύματος από τα πρώτα του βήματα. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος ήδη από το 1929 είχε επισημάνει τον ρόλο των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων ως φορέων καινοτομίας και παιδαγωγικών πειραματισμών - μια θέση που αποδείχθηκε διαχρονικά επίκαιρη.
Κατά τη διάρκεια της ιστορικής αναδρομής, δόθηκε έμφαση και στις δύσκολες περιόδους: στα χρόνια της Κατοχής, όταν το σχολείο συνέχισε τη λειτουργία του υπό αντίξοες συνθήκες, αλλά και στη δικτατορία, με συγκινητική αναφορά στην απομάκρυνση καθηγητή το 1969 για πολιτικούς λόγους. Παρά την απόλυση, το σχολείο συνέχισε να του καταβάλει τον μισθό μέχρι την αποκατάσταση της δημοκρατίας - μια πράξη που ανέδειξε στην πράξη τις αξίες του ιδρύματος και απέσπασε θερμό χειροκρότημα από το κοινό.
Το «κολλεγιακό πνεύμα»
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, κ. Αλέξης Φυλακτόπουλος, καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, μεταξύ των οποίων και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ως συναπόφοιτο, υπογραμμίζοντας τις θεμελιώδεις αρχές του σχολείου: ανθρωπισμό, αλληλεγγύη, κοινωνική ευθύνη και προσφορά.Αναφέρθηκε στις προσωπικές του εμπειρίες ως υπότροφος, περιγράφοντας μια εποχή με περιορισμένες υποδομές, χωρίς θέατρο ή σύγχρονα εργαστήρια, και αποδίδοντας τη σημερινή εικόνα στη γενναιοδωρία των δωρητών. Το «κολλεγιακό πνεύμα», όπως τονίστηκε, αποτελεί τον συνεκτικό ιστό που ενώνει γενιές μαθητών και αποφοίτων, μια βαθιά αίσθηση ευθύνης και διάθεση προσφοράς για μια πιο δίκαιη κοινωνία.
Ο ρόλος των υποτροφιών και της διεθνούς στήριξης
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στον θεσμό των «δύο κηδεμόνων»: έναν στην Ελλάδα, υπεύθυνο για την επιμέλεια των μαθητών, και έναν στις Ηνωμένες Πολιτείες, που στηρίζει οικονομικά και συμβουλευτικά το ίδρυμα. Το Board of Trustees, που ιδρύθηκε το 1926, εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας, την ενίσχυση των υποτροφιών και την ανάπτυξη του Κολλεγίου συνολικά. Ο πρόεδρος του Board of Trustees of Athens College in Greece, κ. Γιώργος Αντωνιάδης, σημείωσε ότι το καταπίστευμα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τη δυνατότητα παροχής υποτροφιών σε ακόμη περισσότερους μαθητές, την επιμόρφωση εκπαιδευτικών, την παροχή ευκαιριών για σπουδές στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων.
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, απόφοιτος του 1986, έδωσε έναν προσωπικό τόνο στην ομιλία του, αποφεύγοντας -όπως είπε- τον ρόλο «τρίτου κηδεμόνα», σε συνέχεια της προηγούμενης αναφοράς στους «δύο κηδεμόνες του κολλεγίου». Ανακάλεσε μνήμες από τα μαθητικά του χρόνια αλλά έθεσε και κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον του σχολείου. «Να μη μετατρέψουμε τη σημερινή γιορτή σε μια μέρα νοσταλγίας, αλλά σε μια μέρα νέων στόχων για τα επόμενα 100 χρόνια», είπε στο ξεκίνημα της ομιλίας του.Ο ίδιος, επικαλέστηκε τη φράση του Βενιζέλου ότι «στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια πραγματοποιούνται καινοτομίες» και έθεσε το ερώτημα αν το Κολλέγιο παραμένει «πρωτοπόρο και τολμηρό», υιοθετώντας μία μάλλον κριτική στάση και εστιάζοντας στο μέλλον. Παράλληλα, έθεσε τέσσερις βασικές προκλήσεις για το μέλλον: την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, τη διατήρηση της κοινωνικής ποικιλομορφίας του μαθητικού πληθυσμού, την ενίσχυση του καταπιστεύματος για περισσότερες υποτροφίες και την ανάγκη για ένα συμπεριληπτικό σχολείο με έμφαση στην ψυχική υγεία των μαθητών. Συνδέοντας την ιστορική πορεία του Κολλεγίου με τις προκλήσεις της νέας εποχής, υπογράμμισε την ανάγκη διαρκούς εξέλιξης: «Να μην φοβάται να αλλάξει… Ξέρετε καλά, ό,τι δεν αλλάζει φθίνει. Και δεν θέλουμε το Κολλέγιο να φθίνει».
Με το βλέμμα στον δεύτερο αιώνα ζωής
Ο διευθυντής/President του Κολλεγίου, Καθηγητής Σπύρος Πολλάλης, στάθηκε στην ανάγκη προσαρμογής στις σύγχρονες συνθήκες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει αλλάξει και το σχολείο οφείλει να εξελιχθεί μαζί της. Αναφέρθηκε στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη διδασκαλία, σε συνεργασίες με κορυφαία ιδρύματα όπως το MIT, καθώς και στη δημιουργία νέων υποδομών, όπως το κτήριο Δημήτρη Δασκαλόπουλου για τις τέχνες. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της προσέλκυσης ταλαντούχων μαθητών ανεξαρτήτως οικονομικής δυνατότητας και την ανάγκη διατήρησης ισορροπίας ανάμεσα στην αριστεία και την ψυχική ευημερία. Κλείνοντας, ανέδειξε τη σημασία της προσφοράς των δωρητών για το έργο του Κολλεγίου, απευθύνοντας κάλεσμα σε ακόμη περισσότερους.
Η φωνή της αριστείας
Ξεχωριστή στιγμή της εκδήλωσης, αποτέλεσε η μαρτυρία πρόσφατου αποφοίτου, ο οποίος περιέγραψε την πορεία του από την ελληνική περιφέρεια έως το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου σήμερα φοιτά στο δεύτερο έτος, αναδεικνύοντας τον ρόλο του σχολείου στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης, αυτονομίας και υψηλών στόχων όπως επίσης, και στη σημασία των ευκαιριών, που απλόχερα προσφέρει στους μαθητές του.
Μια ζωντανή κοινότητα
Η εκδήλωση πλαισιώθηκε από τη χορωδία, με τα παιδιά να τραγουδούν ανάμεσα στο κοινό, δημιουργώντας μια ζεστή και γιορτινή ατμόσφαιρα. Ο εορτασμός ολοκληρώθηκε με τον ύμνο του σχολείου, μέσα σε κλίμα συγκίνησης.Έναν αιώνα μετά την ίδρυσή του, το Κολλέγιο Αθηνών δεν περιορίζεται στην επιδίωξη της αριστείας. Όπως επισημάνθηκε επανειλημμένα, η αποστολή του παραμένει βαθιά κοινωνική: η διαμόρφωση πολιτών με ήθος, υπευθυνότητα και διάθεση προσφοράς.
Το Κολλέγιο έχει συνδεθεί διαχρονικά με την ελληνική πολιτική και δημόσια ζωή αφού δεκάδες απόφοιτοι διακρίθηκαν στην πολιτική, ακόμη και ως πρωθυπουργοί. Στο ξεκίνημα της δεύτερης εκατονταετίας του, το ιστορικό ίδρυμα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην παράδοση και την καινοτομία, διατηρώντας ζωντανό το όραμα των ιδρυτών του σε έναν κόσμο, που αλλάζει ραγδαία.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr