Σταματά προσωρινά ο Οδοντωτός λόγω πτώσεων βράχων

Τεράστιοι βράχοι έχουν καταλήξει πάνω στις ράγες του Οδοντωτού μέσα στη χαράδρα του Βουραϊκού, σε σημεία από τα οποία διέρχονται καθημερινά τα τρένα που μεταφέρουν επισκέπτες στη γνωστή τουριστική διαδρομή μεταξύ Διακοπτού και Καλαβρύτων. Μάλιστα, σε πρόσφατο περιστατικό ένας βράχος έπεσε πάνω στη γραμμή τη στιγμή που περνούσε συρμός, προκαλώντας ευτυχώς μόνο υλικές ζημιές χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί.

Οι εικόνες που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα σε διάφορα τμήματα της ιστορικής διαδρομής αποτυπώνουν την αυξανόμενη ένταση ενός φαινομένου που εμφανίζεται όλο και συχνότερα.

Το πρόβλημα σχετίζεται άμεσα με τη γεωμορφολογία του όρους Χελμού αλλά και με τις ιδιαίτερες συνθήκες του δασικού και βραχώδους περιβάλλοντος της περιοχής. Η αντιμετώπισή του απαιτεί παρεμβάσεις στο φυσικό ανάγλυφο και στη δασική ζώνη, αρμοδιότητες που δεν ανήκουν στον διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής, αλλά στις υπηρεσίες του Δασαρχείου.

Σε μια διαδρομή όπου το τρένο κινείται ανάμεσα σε απότομα πρανή και στενά περάσματα του φαραγγιού, η πτώση βράχων πάνω στη γραμμή μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό κίνδυνο για την ασφαλή κυκλοφορία των συρμών και την προστασία επιβατών και εργαζομένων.

Κατολισθήσεις που επανέρχονται διαρκώς

Τα περιστατικά πτώσης βράχων στη γραμμή του Οδοντωτού δεν αποτελούν κάτι νέο. Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό η συχνότητά τους φαίνεται να αυξάνεται, με πέτρες και μεγάλα βραχώδη τμήματα να καταλήγουν πάνω στις σιδηροτροχιές σε διάφορα σημεία της χαράδρας του Βουραϊκού. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα φερτά υλικά έχουν οδηγήσει ακόμη και σε προσωρινή διακοπή δρομολογίων ή ακινητοποίηση συρμών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή έλεγχο της γραμμής.

Η σιδηροδρομική γραμμή του Οδοντωτού, μήκους περίπου 22 χιλιομέτρων, κατασκευάστηκε το 1896 και εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα του ελληνικού σιδηροδρόμου. Ακολουθώντας τη φυσική πορεία της χαράδρας του Βουραϊκού, η γραμμή διασχίζει ένα ιδιαίτερα δύσκολο γεωλογικό περιβάλλον, περνώντας από στενά φαράγγια, κάτω από απότομες βραχώδεις πλαγιές και μέσα από περιοχές με έντονη μορφολογία.

Ακριβώς αυτή η μοναδική γεωμορφολογία καθιστά τη διαδρομή εντυπωσιακή, αλλά ταυτόχρονα ευάλωτη σε φυσικά φαινόμενα όπως κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων καιρικών συνθηκών.

Τα μέτρα που είχαν ληφθεί

Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδας» είχε ήδη εφαρμόσει σειρά μέτρων πρόληψης και επιτήρησης της γραμμής. Πριν από κάθε δρομολόγιο πραγματοποιούνταν έλεγχος της υποδομής με βοηθητική μηχανή έργου, προκειμένου να απομακρύνονται πέτρες ή φερτά υλικά που ενδέχεται να έχουν καταλήξει πάνω στις ράγες.

Παράλληλα, σε κάθε συρμό υπήρχε τεχνικός, ώστε να μπορεί να παρέμβει άμεσα εφόσον παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Στην περιοχή έχουν εγκατασταθεί επίσης σεισμογραφικοί και μετεωρολογικοί σταθμοί για τη συνεχή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων που ενδέχεται να επηρεάσουν τη γραμμή.

Αναστολή λειτουργίας για λόγους ασφάλειας

Παρά τα ενισχυμένα μέτρα πρόληψης και ελέγχου, η ένταση των φυσικών φαινομένων και η συχνότητα των κατολισθήσεων καθιστούν αδύνατη την πλήρη εξάλειψη του κινδύνου πτώσης βράχων πάνω στη γραμμή.

Οι εικόνες με μεγάλους βράχους να βρίσκονται πάνω στις ράγες σε διάφορα σημεία της διαδρομής αποδεικνύουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Για τον λόγο αυτό, η απόφαση προσωρινής αναστολής λειτουργίας της τουριστικής γραμμής του Οδοντωτού (Διακοπτό - Καλάβρυτα) κρίθηκε αναγκαία από τον διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής, μέχρι να ολοκληρωθεί νέα αξιολόγηση της κατάστασης και να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες γεωλογικές μελέτες στην περιοχή του Χελμού.

Το σχέδιο δράσης που έχει εκπονηθεί προβλέπει πλήρη αποτίμηση του φαινομένου και καθορισμό των κατάλληλων παρεμβάσεων, ώστε η ιστορική γραμμή να επαναλειτουργήσει με συνθήκες που θα διασφαλίζουν την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων.