Προβληματισμοί του Μητροπολίτη Κατερίνης Γεωργίου για το μάθημα της Ηθικής ως εναλλακτική επιλογή του μαθήματος των Θρησκευτικών

Το ζήτημα της ένταξης του μαθήματος της Ηθικής ως εναλλακτική λύση για τους μαθητές που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών, αναδεικνύει σε σημερινό του άρθρο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος, Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Πιο αναλυτικά, όπως αναφέρει ο Σεβασμιώτατος, με τις αποφάσεις 1749/2019 και 1750/2019, το Συμβούλιο της Επικρατείας αναγνώρισε το δικαίωμα των μαθητών που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών να παρακολουθούν εναλλακτικό μάθημα.

Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο όρισε ότι το μάθημα αυτό πρέπει να είναι ισότιμο και συναφές με τα Θρησκευτικά και υποχρέωσε το Υπουργείο Παιδείας να το εντάξει στο σχολικό ωρολόγιο πρόγραμμα από το σχολικό έτος 2023–2024.

Η καθυστέρηση εφαρμογής των αποφάσεων οδήγησε σε νέες καταδικαστικές αποφάσεις, με τις οποίες ζητήθηκε από την Πολιτεία η άμεση συμμόρφωση με τις δικαστικές επιταγές.

Τελικά, το Υπουργείο Παιδείας εισήγαγε το μάθημα «Ηθική», το οποίο μπορούν να επιλέξουν όλοι οι μαθητές με απλή δήλωση απαλλαγής από τα Θρησκευτικά. Το μάθημα εντάχθηκε στο ωρολόγιο πρόγραμμα ως εναλλακτική επιλογή.

Ωστόσο, σύμφωνα με το περιεχόμενο της διδασκαλίας, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η «Ηθική» έχει καθαρά φιλοσοφικό χαρακτήρα, γεγονός που, κατά τον ίδιο, δεν την καθιστά συναφή με το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως απαιτούν ρητά οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Κεντρικός προβληματισμός, η μη συνάφεια των δύο μαθημάτων

Ο βασικός προβληματισμός, που διατυπώνεται από τον Σεβασμιώτατο, αφορά στο ενδεχόμενο μη εφαρμογής των αποφάσεων του ΣτΕ στην ουσία τους.

Η εισαγωγή ενός απλώς ισότιμου, αλλά όχι συναφούς, μαθήματος θεωρείται ότι αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων νομικών προσφυγών κατά της Πολιτείας, αυτή τη φορά λόγω της φύσης και του περιεχομένου της «Ηθικής».

Η εκτίμηση αυτή ενισχύεται από το γεγονός, ότι το περιεχόμενο της Ηθικής διαφοροποιείται ουσιωδώς από τη θεματική, τη μεθοδολογία και τους στόχους των Θρησκευτικών.

Προτάσεις για την αντιμετώπιση του ζητήματος

Ως τρόποι περιορισμού των προβλημάτων που ανακύπτουν, προτείνονται εναλλακτικές λύσεις, όπως η διδασκαλία του μαθήματος της «Ηθικής» ως πρώτης ανάθεσης στους εκπαιδευτικούς του κλάδου των Θεολόγων ή η συνδιδασκαλία του μαθήματος από Θεολόγους και Φιλολόγους.

Σημειώνεται, ότι η συνδιδασκαλία εφαρμόζεται ήδη σε άλλα γνωστικά αντικείμενα, όπως η Ιστορία και η Φιλοσοφία, από εκπαιδευτικούς των κλάδων ΠΕ02 και ΠΕ33.

Ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν σήμερα

Εάν το ισχύον πλαίσιο παραμείνει ως έχει, σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Κίτρους, ενδέχεται να προκύψουν σοβαρές συνέπειες, όπως η σταδιακή αντικατάσταση των Θρησκευτικών από την «Ηθική» και, σε επόμενο στάδιο, η πλήρης κατάργησή τους.

Η παρουσίαση της «Ηθικής» ως σύγχρονου και καινοτόμου μαθήματος, σε αντιδιαστολή με τα Θρησκευτικά, τα οποία ενδέχεται να εμφανιστούν ως παρωχημένα και κοινωνικά μη χρήσιμα.

Η ενίσχυση πιέσεων και προπαγανδιστικών πρακτικών εντός του σχολικού περιβάλλοντος για την κατάργηση των Θρησκευτικών. Η απώλεια του τελευταίου διαύλου επικοινωνίας της Εκκλησίας με τη σχολική κοινότητα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται, επίσης, στην ήδη περιορισμένη διδασκαλία των Θρησκευτικών σε αρκετά Δημοτικά Σχολεία, γεγονός που, κατά την εκτίμηση του Σεβασμιώτατου, διευκολύνει την άμεση αντικατάσταση ή τη σιωπηλή κατάργησή τους.

Ποια ερωτήματα παραμένουν ανοικτά για τον μελλοντικό εκπαιδευτικό σχεδιασμό

Μία σειρά ερωτημάτων θέτει ο Μητροπολίτης Κίτρους αναφορικά με τον ευρύτερο εκπαιδευτικό σχεδιασμό. Πιο συγκεκριμένα, διερωτάται ποια θα είναι η θέση του μαθήματος των Θρησκευτικών στο σχεδιαζόμενο «Εθνικό Απολυτήριο», αν το μάθημα θα παραμείνει στον βασικό κορμό των υποχρεωτικών μαθημάτων ή εάν θα μετατραπεί σε επιλεγόμενο καθώς και κατά πόσο το πρότυπο του Διεθνούς Απολυτηρίου, στο οποίο δεν περιλαμβάνεται μάθημα θρησκειών, προοιωνίζεται αντικατάσταση των Θρησκευτικών από την «Ηθική».

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Σεβασμιώτατος, η παρούσα μορφή εισαγωγής της «Ηθικής» προκαλεί έντονη αναστάτωση σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, με την ανησυχία να εντείνεται εξαιτίας των διαδοχικών αλλαγών που έχει υποστεί το μάθημα των Θρησκευτικών.

Τέλος, επισημαίνεται, ότι ο κίνδυνος αντικατάστασης των Θρησκευτικών –και κατ’ επέκταση της ουσιαστικής κατάργησής τους– καθίσταται πλέον ορατός.

Πηγή: romfea.gr