Αχιλλέας Τσάλτας, ο παγκόσμιος Έλληνας του πολιτισμού

Ο Αχιλλέας Τσάλτας είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο στον χώρο της παγκόσμιας τέχνης και του πολιτισμού. Θα τον συναντήσω σε μία από τις επισκέψεις του στην Αθήνα, στο υπέροχο διαμέρισμά του στην οδό Σκουφά στο Κολωνάκι. «Είναι ένας χώρος με σημαντική ιστορία, αφού πρόκειται για το σπίτι που σχεδίασε και διέμενε ο Γιάννης Τριανταφυλλίδης, ο αρχιτέκτονας που δημιούργησε τα ξενοδοχεία “Ξενία” στο Ναύπλιο και το Μεσολόγγι. Ως Ελληνας της Διασποράς, η Ελλάδα ήταν και παραμένει πηγή έμπνευσης για μένα. Και οι γονείς μου πάντα με ενθάρρυναν να κάνω κάτι που θα αφήσει ένα διεθνές αποτύπωμα και στον τόπο μου», λέει.

Ο Αχιλλέας Τσάλτας διευθύνει το Art for Tomorrow, ένα από τα πιο αναγνωρισμένα συνέδρια παγκοσμίως, που εστιάζει στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική επίδραση της τέχνης. Στα τέλη Σεπτεμβρίου θα βρεθεί ξανά στην Ελλάδα για το Athens Democracy Forum, επίσης ένα από τα πιο αναγνωρισμένα διεθνή συνέδρια, που πραγματοποιείται ετησίως στην Αθήνα συγκεντρώνοντας ηγέτες, πολιτικούς, ακαδημαϊκούς, ακτιβιστές και δημοσιογράφους με σκοπό την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών κατά της δημοκρατίας και τη γεφύρωση του πολιτισμού με την πολιτική. Δημοκρατία και τέχνη ήταν ανέκαθεν συνυφασμένα στο μυαλό και τη ζωή του.

Γεννημένος από Ελληνες γονείς στο Σίδνεϊ, από πολύ νέος ξεχώρισε για το επαγγελματικό του drive. Εχει πτυχίο Οικονομικών από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ και μεταπτυχιακά στην Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, αλλά και στο Πρόγραμμα Εκτελεστικής Ηγεσίας Sulzberger στη Σχολή Δημοσιογραφίας Columbia. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ίδρυσε το επιχειρηματικό περιοδικό «Business Asia» και επανεκκίνησε το «The Australian Magazine».

Η συνέχεια του έδωσε ένα ακόμα ευρύτερο διεθνές όραμα: μετακόμισε στο Χονγκ Κονγκ για να ενταχθεί στην «International Herald Tribune» ως αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος, ξεκινώντας με επιτυχία ιστοσελίδες και εκδοτικές συνεργασίες σε όλη την Ασία. Το 2004 κάνει έδρα του το Παρίσι, όπου αναλαμβάνει χρέη αντιπροέδρου στη διεθνή έκδοση των «The New York Times», ενώ δέκα χρόνια αργότερα γίνεται αντιπρόεδρος διεθνών συνεδρίων του ίδιου εκδοτικού ομίλου.

Χρονιά-σταθμός ήταν το 2019, όταν ίδρυσε το Ιδρυμα Δημοκρατίας και Πολιτισμού στο Λονδίνο, όπου μένει μόνιμα. Με αποστολή την ενδυνάμωση της κοινωνίας μέσω της συμμετοχής των πολιτών και της καλύτερης διακυβέρνησης, το ίδρυμά του αναπτύσσει, προγραμματίζει και συγκαλεί τα συνέδρια Athens Democracy Forum και Art for Tomorrow, σε συνεργασία με τους «The New York Times».

«Το Art for Tomorrow ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2015 από τη διεθνή έκδοση των “Times” ως ένα συνέδριο αφιερωμένο αποκλειστικά στην τέχνη και τον πολιτισμό. Η ιδέα ήταν να δημιουργήσουμε έναν ουσιώδη διάλογο με το κοινό», εξηγεί. Ο Αρθουρ Σούλτσμπεργκερ Τζούνιορ, τότε πρόεδρος και εκδότης της εφημερίδας, τον ενθάρρυνε να αναπτύξει την ιδέα με τη Σεΐχα αλ-Μαγιασάμπιντ Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι, πρόεδρο των μουσείων του Κατάρ. Σε μια εποχή όπου το Κατάρ βρισκόταν σε έναν φιλόδοξο πολιτιστικό μετασχηματισμό μέσω μουσείων, αρχιτεκτονικής και δημόσιας τέχνης, το συνέδριο ανέπτυξε μια αρχική εστίαση στη σχέση μεταξύ τέχνης, αρχιτεκτονικής, πόλεων και κοινωνίας.

Το εναρκτήριο Art for Tomorrow πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο «W Doha» το 2015 και παρέμεινε στο Κατάρ για τρεις χρονιές επιτρέποντάς του να δημιουργήσει μια σαφή ταυτότητα και να χτίσει μια δυναμική προτού επεκταθεί διεθνώς. Η υποστήριξη των «Times» και των μουσείων του Κατάρ βοήθησε στην προσέλκυση κορυφαίων καλλιτεχνών και αρχιτεκτόνων, ανάμεσά τους οι Ζάχα Χαντίντ, Ρεμ Κούλχαας και Ζαν Νουβέλ. «Από την αρχή το Art for Tomorrow διακρίθηκε για την εξωστρέφεια των συμμετεχόντων. Οι ομιλητές δεν εμφανίζονταν απλώς για τις ομιλίες τους και έφευγαν. Εμεναν για να ακούσουν και να συμμετάσχουν στην ανταλλαγή απόψεων». Αυτός είναι και ο λόγος που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συνέδρια τέχνης σήμερα.

Το Art for Tomorrow ταξίδεψε μετά την Ντόχα στο Βερολίνο, στην Αθήνα, στη Φλωρεντία, στη Βενετία και το Μιλάνο. «Κάθε πόλη υποδοχής έγινε αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος μέσω επισκέψεων σε μουσεία, μνημεία, γκαλερί, ιδιωτικές συλλογές και λιγότερο γνωστούς πολιτιστικούς χώρους. Αυτές οι εμπειρίες αντανακλούσαν την πεποίθησή μου ότι τα συνέδρια πρέπει να κάνουν τρία πράγματα καλά: να συγκεντρώνουν ανθρώπους, να παρουσιάζουν ουσιαστικό περιεχόμενο και να δημιουργούν διαρκείς συνδέσεις. Στο Art for Tomorrow, το πολιτιστικό βίωμα θεωρείται εξίσου σημαντικό με τη συζήτησή του».

Κατά την πρώτη δεκαετία του το Art for Tomorrow παρουσίασε σημαντικές πολιτιστικές προσωπικότητες όπως οι Τζεφ Κουνς, Christo, Μαρίνα Αμπράμοβιτς και Ρόμπερτ Γουίλσον. Ωστόσο, η ταυτότητά του δεν βασίστηκε ποτέ αποκλειστικά σε διάσημα ονόματα. «Ανερχόμενοι καλλιτέχνες, ακτιβιστές και δημιουργικοί επαγγελματίες ήταν εξίσου σημαντικοί, φέρνοντας νέες προοπτικές και ενθαρρύνοντας συναντήσεις μεταξύ επιστημονικών κλάδων, γενεών και πολιτισμών».

Καθώς το συνέδριο ωρίμαζε, έγινε σαφές ότι η μελλοντική του ανάπτυξη απαιτούσε μια μη κερδοσκοπική δομή. Ετσι, ο Αχιλλέας Τσάλτας δημιούργησε το Ιδρυμα Δημοκρατίας και Πολιτισμού για να παράσχει στο Art for Tomorrow μια ανεξάρτητη θεσμική στέγη και μια μακροπρόθεσμη αποστολή. Το συνέδριο, ωστόσο, διατήρησε ισχυρούς δεσμούς με τους «New York Times», οι έμπειροι δημοσιογράφοι των οποίων συνεχίζουν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του προγράμματος και να συντονίζουν τις συζητήσεις του με την ανεξαρτησία και την αυστηρότητα που συνδέονται με τη δημοσιογραφική παράδοση της εφημερίδας.

Καθώς εισέρχεται στη δεύτερη δεκαετία του, «το Art for Tomorrow στοχεύει να επεκτείνει τον ρόλο του ως συνεργάτη σε εκθέσεις τέχνης, μπιενάλε, φεστιβάλ και άλλες σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις, φέρνοντας το πρόγραμμα και τις ιδέες του σε ευρύτερο κοινό. Επίσης, έχει λανσάρει το ετήσιο Βραβείο Δημιουργικότητας για Κοινωνική Αλλαγή, σε συνεργασία με το Ιδρυμα Moleskine, αναγνωρίζοντας ανερχόμενους καλλιτέχνες των οποίων το έργο συμβάλλει στη θετική κοινωνική αλλαγή», καταλήγει ο Αχιλλέας Τσάλτας ◆