Βανέσα Αδαμοπούλου: Έχουμε γίνει πιο αμέτοχοι στις διαπροσωπικές σχέσεις και την ανθρώπινη επαφή

Οι σκηνές της Βανέσας Αδαμοπούλου ως Ζωή Νάχη, η πρώτη σύζυγος του θρυλικού μουσικού και συνθέτη Μανώλη Χιώτη, αποτελούν ίσως τα πιο δυνατά σημεία της παράστασης «MANOLIS / καρδιά σε τέσσερις χορδές». Μέσα στο υπέροχο σκηνικό, ένα κοχύλι που παραπέμπει στο κοσμικό κέντρο «Πιγκάλ» της Πατησίων 12 όπου εμφανιζόταν ο Χιώτης, εκείνη κινείται σε ένα σύμπαν που δεν ακολουθεί τη γνώριμη συνταγή των βιογραφικών αφηγήσεων με την οποία έχουμε εξοικειωθεί στην Ελλάδα, αλλά παραπέμπει στη σύγχρονη διεθνή τάση των μουσικών βιογραφιών στον κινηματογράφο και το θέατρο που αποκαλύπτουν τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο.

«Δεν επιλέξαμε την ευκολία της εξιδανίκευσης, ούτε εγκλωβιστήκαμε ως ηθοποιοί σε μια ρεαλιστική αναπαράσταση», λέει η Βανέσα μιλώντας για το έργο. Τη ρωτάω για τη σύνδεση της μουσικής με τη μνήμη και τις ρίζες μας. Η καλλιτεχνική διαδρομή της από τις «Σειρήνες στο Αιγαίο» του Νίκου Περάκη στη «Θεσσαλονίκη μου, μεγάλη φτωχομάνα» του Χιώτη, όπως συγκλονιστικά το ερμηνεύει στην παράσταση, έγινε πορεία ζωής που αντανακλά και την προσωπική της εξέλιξη. «Εκτός από καλλιτέχνες, είμαστε και άνθρωποι. Η εξέλιξη στην τέχνη μας συνδέεται άρρηκτα με την εξέλιξη του εαυτού μας. Και σίγουρα, κάθε τόπος καθορίζει τη μουσική, κουβαλά μουσικό ιδίωμα, ιδιαίτερη γλώσσα. Τα ηπειρώτικα τραγούδια είναι διαφορετικά από τα νησιώτικα ή τα σμυρναίικα, κάθε τόπος με τη μουσική του διαμορφώνει καλλιτέχνη και δημιούργημα», εξηγεί. Αυτή η αντίληψή της την οδήγησε σε ένα νέο μουσικό εγχείρημα. Παίρνει παλιά ελληνικά τραγούδια, δημοτικά και λαϊκά, και τα προσεγγίζει μέσα από έναν πιο σύγχρονο, δυτικότροπο ήχο, διατηρώντας όμως αναλλοίωτο το νόημα. «Προσπαθώ να τα φέρω σε αυτό που λέγεται Anatolian psychedelic rock, αναζητώ έναν καινούριο ήχο». Ηδη έχει παρουσιάσει τα πρώτα δείγματα μέσα από studio sessions και σχεδιάζει να ενσωματώσει αυτή την καινούρια αισθητική και αλλού.

Στεκόμαστε στην Αθήνα της δεκαετίας του ’50, στα ιστορικά κοσμικά κέντρα και στη διασκέδαση μιας άλλης εποχής. Παρότι αναγνωρίζει ότι οι κοινωνικές συνήθειες έχουν αλλάξει, πιστεύει ότι οι Ελληνες παραμένουν συνδεδεμένοι με τη θέαση. «Το καλό με την Ελλάδα και την Αθήνα είναι ότι είμαστε θεατρόφιλοι. Ζούμε και αναπνέουμε μέσα από το θέαμα. Υπάρχουν εκατοντάδες παραστάσεις μόνο στην Αθήνα, κάτι που δεν συναντάς ακόμα και σε ευρωπαϊκές μητροπόλεις». Η δική τους παράσταση στο Αίθριο του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού λειτουργεί με έναν τρόπο αντίστοιχο με τα αναψυκτήρια του 1960: οι άνθρωποι ντύνονται όμορφα, βγαίνουν, συναντιούνται και μοιράζονται μια κοινή εμπειρία, παρατηρώ. «Είναι ένα ωραίο ταξίδι να το κάνεις στην Αθήνα του σήμερα», με συμπληρώνει. Αποφεύγει όμως τη νοσταλγική εξιδανίκευση του παρελθόντος. «Υπήρχαν και κακά τότε, όπως υπάρχουν και σήμερα. Σίγουρα ως σύγχρονη κοινωνία έχουμε κάνει σημαντικά βήματα σε ζητήματα αποδοχής, ευαισθητοποίησης και σεβασμού απέναντι στον άνθρωπο. Ωστόσο, νιώθεις πως κάτι έχει χαθεί. Εχουμε γίνει πιο αμέτοχοι στις διαπροσωπικές μας σχέσεις και στην ανθρώπινη επαφή», επισημαίνει, και η συζήτηση στρέφεται στη Ζωή Νάχη. «Ο Χιώτης την άφησε με δύο παιδιά για τη Μαίρη Λίντα. Οταν έχουμε κάτι μέσα μας για κάποιον άνθρωπο, τελικά βαραίνει εμάς και όχι εκείνον. Είναι συγκλονιστικό το ότι τον συγχώρεσε, δεν άφησε την πικρία της να κυριαρχήσει. Αυτή η στάση της αποτελεί ένδειξη μεγαλείου ψυχής και βαθιάς αγάπης».

Αναφερόμενη στη συνεργασία της με τους δημιουργούς της παράστασης Ιόλη Ανδρεάδη και Αρη Ασπρούλη, δεν κρύβει την ευγνωμοσύνη της. «Η πρώτη μας συνάντηση υπήρξε κομβική - τόσο σε καλλιτεχνικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο». Ιδιαίτερα ξεχωρίζει τη σκηνοθετική προσέγγιση της Ιόλης, την περιγράφει ως ήρεμη και βαθιά υποστηρικτική απέναντι στους ηθοποιούς της. «Το πιο σημαντικό για έναν ηθοποιό είναι να ξέρει γιατί λέει αυτά που λέει, να μην αποστηθίζει απλά. Να καταλαβαίνει τι έχει συμβεί πριν, τι νιώθει ο ήρωας και ποια είναι η ανάγκη του εκείνη τη στιγμή».

Αναφέρομαι στο κατά πόσο η αναγνωρισιμότητα μπορεί να γίνει πολύτιμο εργαλείο αλλά και παγίδα. «Η φήμη εξαρτάται από το πού σε βρίσκει όταν έρχεται, την ηλικία, τις εμπειρίες και τη διαδρομή που έχεις κάνει. Η φήμη χρειάζεται σιωπή. Ο καλλιτέχνης πρέπει να προστατευτεί από τη βουή γύρω του, αλλιώς αυτή θα καταπιεί την τέχνη του. Η αναγνωρισιμότητα αποκτά αξία μόνο όταν υπηρετεί την αλήθεια και την τέχνη. Αλλιώς, δεν έχει νόημα».

Εχει σπουδάσει Ιστορία και Φιλοσοφία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στη Θεατρολογία. Είναι υπέρ της ψυχανάλυσης γιατί «αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει κανείς τον εαυτό του και τους άλλους. Πλέον ξέρω πολύ καλά τι δεν μου αρέσει, κάτι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί μέσα από αυτό ανακαλύπτεις τελικά τι είναι εκείνο που αγαπάς. Οταν γνωρίζεις τα κίνητρά σου, είναι δύσκολο να λειτουργήσεις με τρόπο που θα πειράξει τους άλλους». Δεν την εκφράζουν οι χαρακτηρισμοί «γλυκιά» ή «καλό κορίτσι», καθώς θεωρεί ότι δεν έχουν σχέση με τον χαρακτήρα της. «Είμαι δυναμική, πιο underground, αντράκι, όπως λέω χαριτολογώντας. Αγαπώ τους ανθρώπους και φροντίζω να είμαι σωστή», δηλώνει. Εγώ, όμως, έχοντας απέναντί μου ένα πρόσωπο εκ φύσεως όμορφο, μια γυναίκα εντυπωσιακή και αψεγάδιαστη, θέτω το ερώτημα αν η ομορφιά αποτελεί προνόμιο και η απάντησή της είναι ξεκάθαρη: «Φυσικά και είναι προνόμιο. Ομως από μόνη της δεν αρκεί αν δεν συνοδεύεται από ουσία, αν μια γυναίκα δεν κρατάει τις υποσχέσεις της. Η πραγματική γοητεία βρίσκεται στην προσωπικότητα, στη συνειδητοποίηση, στο να είσαι αυθεντικός. Και μεγαλώνοντας αποκτάμε το πρόσωπο που μας αξίζει». Η αύρα, η ενέργειά μας χρειάζονται διαρκή φροντίδα, πιστεύει.


«Πρέπει να δουλεύεις συνεχώς με τον εαυτό σου. Για μένα ήταν μονόδρομος. Η αυτογνωσία είναι το πιο δύσκολο πράγμα. Ως άνθρωποι είμαστε πολυσύνθετοι και αυτό απαιτεί να αντιμετωπίσουμε όσα δεν αρέσουν στον εαυτό μας. Υπάρχει άρνηση στο να βρούμε αυτά που μας διαμόρφωσαν υποσυνείδητα, αποτελούν μια μάζα από μπερδεμένες κλωστές, σκοτεινές πλευρές. Θέλουμε μόνο τα λαμπερά και τα όμορφα, αποφεύγουμε τις δύσκολες αλήθειες. Η αποδοχή όλων αυτών είναι το κλειδί για την εσωτερική μας ισορροπία».

Παρότι έχει διακριθεί ως συγγραφέας, αποφεύγει να μιλήσει για «ταλέντο». Εχει γράψει δύο μυθιστορήματα, τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ψυχογιός και Καστανιώτη, έναν θεατρικό μονόλογο που τιμήθηκε πρόσφατα με έπαινο στα Κρατικά Θεατρικά Βραβεία, ενώ έχει κάνει και μια ταινία μικρού μήκους που ταξίδεψε σε διεθνή φεστιβάλ και απέσπασε βραβείο σεναρίου. «Δεν πιστεύω ότι μπορεί να διδαχθεί ούτε το γράψιμο ούτε το τραγούδι. Πρέπει να υπάρχει το υλικό μέσα σου και μετά έρχονται οι γνώσεις και η δουλειά για να το εξελίξουν». Αποδίδει την επιτυχημένη πορεία της στη συνεχή προσπάθεια. «Δουλεύω, ξαναδουλεύω, επιμένω. Δεν υπάρχει όμως πιο όμορφο συναίσθημα από το να εκπλήσσεις τον ίδιο σου τον εαυτό, να τον ξεπερνάς».

Κόρη καθηγητή και λυκειάρχη, η σχέση της με τη λογοτεχνία ξεκίνησε από παιδί. «Στο σπίτι μας διαβάζαμε πάντα πολύ, όλοι ήμασταν με ένα βιβλίο στο χέρι. Κάποια στιγμή όλα αυτά λειτουργούν». Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωσή της, όμως, έπαιξαν και τα καλοκαίρια στο χωριό. Αν και γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, περνούσε κάθε χρόνο έναν ολόκληρο μήνα στην Ανδρίτσαινα με τον παππού και τη γιαγιά. «Η ζωή στο χωριό δεν έχει χρόνο. Είναι σαν να βρίσκεσαι στο 1920 ή στο 1800. Αλλες εικόνες, άλλοι άνθρωποι, σύνδεση με τη γη, τη φύση. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να γράψω αν δεν είχα ζήσει εκείνα τα καλοκαίρια στο χωριό, εκεί “ανοίγεις”, μαθαίνεις».

Στο τέλος της συζήτησής μας η Βανέσα σηκώνεται, περνάει τα χέρια της από τα πλήκτρα που αναμένουν κάποια άλλη βραδινή παράσταση, σαν να θέλει να αποσυνδεθεί με νότες για μια σύντομη στιγμή, στο γεμάτο φως κτίριο του «Green Park» όπου έχουμε συναντηθεί, πριν ξεκινήσουμε τη φωτογράφησή της. Λίγα λεπτά αργότερα, επανεμφανίζεται φορώντας ένα φόρεμα κεντημένο με πούλιες από τη συλλογή του Βλάσση Χολέβα. Ξαφνικά, ένα χολιγουντιανό αεράκι φυσάει στο Πεδίον του Αρεως και τον ιστορικό του κήπο που συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής. Σαν η λάμψη του ερχομού της να ήταν γραμμένη στα άστρα.