Γιάγκος Οικονομίδης: Ιστορίες διπλωματίας & πολιτικής

Ο Γιάγκος Οικονομίδης υπήρξε ένας καταξιωμένος διπλωμάτης της Ελλάδας. Γιoς ενός από τους πιο γνωστούς γιατρούς και ιδρυτές του Νοσοκομείου «Υγεία», του Μανώλη Οικονομίδη, και της επικεφαλής του ιδιαίτερου γραφείου του Κωνσταντίνου Καραμανλή, Λένας Τριανταφύλλη, γεννήθηκε στο Λονδίνο, όταν ο πατέρας του έκανε μεταπτυχιακά εκεί, αλλά μεγάλωσε στην Αθήνα. Αποφάσισε πολύ νωρίς να ασχοληθεί με το διπλωματικό σώμα. «Ο παππούς από την πλευρά της μητέρας μου διετέλεσε βουλευτής και υπουργός. Ηταν μια προσωπικότητα που, αν και δεν την έζησα πολύ, με επηρέασε στη ζωή και την κατεύθυνσή μου. Σπούδασα Πολιτικές Επιστήμες στο Λονδίνο και αργότερα το διπλωματικό σώμα με τράβηξε», αναφέρει ο ίδιος σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις του.

«Το γεγονός ότι ήθελα να ζήσω στο εξωτερικό και να γνωρίσω τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά και η αγάπη για την πολιτική και τις διακρατικές σχέσεις έπαιξαν καθοριστικό ρόλο. Βρέθηκα στο υπουργείο Εξωτερικών όταν η Ελλάδα ετοιμαζόταν να μπει στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Τότε που ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής έκανε όλες τις διαβουλεύσεις. Ηταν μια περίοδος γεμάτη όραμα και δράση», περιγράφει ο Γιάγκος Οικονομίδης. Τον ρωτώ πόσο σημαντικό ήταν για μια Ελλάδα που φάνταζε τότε επαρχία στον υπόλοιπο κόσμο να μπει στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. «Μόλις είχαμε βγει από τη δικτατορία και αγωνιζόμασταν να καθιερώσουμε ένα δημοκρατικό πολίτευμα. Η είσοδος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα έλυνε οριστικά το πρόβλημα αυτό. Από αυτή την άποψη και μόνο επρόκειτο για ένα πολύ σημαντικό γεγονός».

Σελίδες με ιστορία

Στο τρίτο του βιβλίο με τίτλο «Σε 15 χώρες και 4 ηπείρους - Διπλωματικές ιστορίες 2» (εκδόσεις Φίλντισι) ο Γιάγκος Οικονομίδης περιγράφει διπλωματικές ιστορίες από τη μακροχρόνια καριέρα του. «Ο περισσότερος κόσμος θεωρεί ότι η πρωτεύουσα της Ολλανδίας είναι η Χάγη, όπου βρίσκεται το Κοινοβούλιο, η έδρα της κυβέρνησης, αλλά και η κατοικία της βασίλισσας. Ομως εδώ όλα τα φαινόμενα απατούν! Η πρωτεύουσα είναι το Αμστερνταμ και εκεί, στην κεντρική πλατεία, βρίσκεται το παλάτι, το οποίο κυρίως χρησιμοποιείται για όλες τις επίσημες εκδηλώσεις και τελετές. Για τον σκοπό αυτό το κτίριο ανακαινίστηκε ή, αν θέλετε, αναπαλαιώθηκε εκ βάθρων. Χρόνια ολόκληρα κράτησαν οι εργασίες και το αποτέλεσμα είναι πραγματικά εκπληκτικό. Στο εσωτερικό του παρατηρεί κανείς πως δαπανήθηκαν αμύθητα ποσά για να επιτευχθεί η τωρινή εμφάνιση, πολύ πιο “σοβαρή” από τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, στα οποία είχα την τιμή να εισχωρήσω κατά τη διάρκεια της θητείας μου στο Λονδίνο. Από όλο το παλάτι του Αμστερνταμ, η πλέον εντυπωσιακή ήταν η τεραστίων διαστάσεων αίθουσα αναμονής, μέσα στην οποία βρισκόταν ένα υπέροχο άγαλμα του αρχαιοελληνικού θεού Ερμή που κρατούσε στα χέρια του την υδρόγειο σφαίρα, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι οι Ολλανδοί είναι λαός εμπόρων που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Σε αυτή λοιπόν τη μοναδική αίθουσα συγκεντρωθήκαμε το βράδυ εκείνο όλοι οι επικεφαλής των διπλωματικών αποστολών, ντυμένοι με τις επίσημες ενδυμασίες μας και επιδεικνύοντας φυσικά τα παράσημά μας. Γύρισα και βρέθηκα πρόσωπο με πρόσωπο με μια εντυπωσιακή, λεπτή, ηλικιωμένη κυρία. Πρέπει να ήταν γύρω στα 80, ψηλή, με λευκά μαλλιά και φορούσε ένα πράσινο φόρεμα γεμάτο παράσημα. Με κοίταζε επίμονα και αισθάνθηκα την ανάγκη να αυτοσυστηθώ. “Καλησπέρα σας”, της είπα. “Είμαι ο πρέσβης της Ελλάδος”. “Μα το γνωρίζω”, μου απάντησε. “Κι εγώ είμαι η Κυρία επί των Τιμών της Βασίλισσας, η οποία θα ήθελε να σας μιλήσει, αν έχετε λίγο χρόνο”. Και κάνοντας μια κίνηση με το χέρι της, μου έδειξε τη βασίλισσα, η οποία στεκόταν μόνη της λίγο πιο κάτω ακουμπώντας σε μία από τις πελώριες κολόνες που στήριζαν την αίθουσα υποδοχής. Στη συνέχεια προχώρησε και μου έκανε νεύμα να την ακολουθήσω. Περιχαρής εγώ έσπευσα να την ακολουθήσω εισπράττοντας ταυτόχρονα τις δολοφονικές και γεμάτες φθόνο ματιές των συναδέλφων πρέσβεων… Ακολούθησε ο παρακάτω διάλογος: “Καλησπέρα, μεγαλειότατη, πώς είστε; Eυχαριστούμε για την αποψινή πρόσκληση”. “Δεν μου λέτε, κύριε πρέσβη, τι χάλια είναι αυτά; Πάτε να διαλύσετε την Ευρωπαϊκή Ενωση; Πώς καταντήσατε έτσι; Δεν είστε σε θέση να χειριστείτε τα του οίκου σας; Πώς θα ξεπληρώσετε όσα σας έχει δανείσει ο ολλανδικός λαός; Γιατί μπήκατε στο κοινό νόμισμα αφού δεν είστε σε θέση να ανταποκριθείτε στις υποχρεώσεις σας; Δηλαδή πώς το βλέπετε; Θα καταστραφούμε όλοι εξαιτίας σας;”. Στραπατσαρισμένος επέστρεψα στην προηγούμενη συντροφιά μου. Γυρίζει ο Τούρκος πρέσβης και μου λέει: “Ρε φίλε, τι να πω, μπράβο σου! Είσαι ο μόνος που είχες τετ α τετ με τη Βεατρίκη! Μα, πες μου πώς τα καταφέρνεις, ποιο είναι το μυστικό σου; Μήπως πας σινεμά με τη βασιλική οικογένεια τα Σαββατοκύριακα;”».

Εχω τη χαρά να τον συναντήσω από κοντά στο «Athens Capital Center Hotel - MGallery Collection», όπου απολαμβάνουμε τη θέα της καλοκαιρινής Αθήνας και κουβεντιάζουμε. «Οι 15 χώρες στις οποίες αναφέρομαι στο βιβλίο μου σαφώς και δεν είναι 15. Απλά κάποιες στις οποίες υπηρέτησα είχαν παράλληλες διαπιστεύσεις, όπως η Ινδία και η Νότιος Αφρική. Ο πρέσβης σε αυτά τα μέρη είναι διαπιστευμένος σε τέσσερις ακόμη χώρες. Η Ινδία παρέχει παράλληλη διαπίστευση για Μπανγκλαντές, Νεπάλ, Σρι Λάνκα και Μαλδίβες, ενώ η Νότιος Αφρική για Μοζαμβίκη, Σουαζιλάνδη, Μποτσουάνα, Λεσόθο και Ναμίμπια», μου εξηγεί.

Του ζητώ ένα ακόμα αξιομνημόνευτο περιστατικό. «Η γνωριμία μου με τον Νέλσον Μαντέλα πέρασε από χίλια κύματα, καθώς αρχικά, στην πρώτη μου θητεία εκεί, είχα την εντύπωση ότι επρόκειτο για έναν τρομοκράτη. Οταν τον γνώρισα, κατάλαβα ότι ήταν μια μοναδική προσωπικότητα, πραγματικός εθνάρχης του λαού του. Θυμάμαι το 2003, τότε που τον έφερα στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας του στον “Αστέρα”, αρρώστησε. Οι συνοδοί του παρατήρησαν ότι έξω από το ξενοδοχείο υπήρχαν οι σημαίες πολλών χωρών, αλλά όχι της Νοτίου Αφρικής. Ζήτησα να τη βάλουν. Οταν ο Μαντέλα έγινε καλά, βγήκαμε έξω και τι να δούμε; Aντί της κανονικής σημαίας είχαν βάλει από λάθος εκείνη του απαρτχάιντ. “Αγαπώ και τη σημαία αυτή γιατί είναι μέρος της ιστορίας της χώρας μου”, μου είπε ο Μαντέλα. Κύριο χαρακτηριστικό του μεγάλου αυτού ηγέτη ήταν ότι, αν και πέρασε 27 χρόνια στη φυλακή, ποτέ δεν ζήτησε εκδίκηση!».

Η ζωή ενός διπλωμάτη εκτός από συναρπαστική είναι και δύσκολη: «Τα παιδιά σου αλλάζουν χώρα, περιβάλλον και φίλους κάθε τέσσερα χρόνια. Μια ζωή αμπαλάρεις πράγματα και αφήνεις φίλους πίσω σου. Κάθε πόστο που αλλάζεις σηματοδοτεί και μια νέα αρχή», λέει ο Γιάγκος Οικονομίδης, ο οποίος από το 2014 έχει συνταξιοδοτηθεί. Πλέον διαμένει μόνιμα στην Ελλάδα, απολαμβάνει τη ζωή του και καταχωρεί τις εμπειρίες του μέσα από τη γραφή και τα βιβλία του. Στην παρουσίαση του τελευταίου, εκτός από φίλους, έδωσαν το «παρών» πολιτικοί, διπλωμάτες και επιχειρηματίες. «Εχω φίλους σε όλα τα μέρη του κόσμου από τα οποία πέρασα, με τους οποίους διατηρώ ακόμη σχέσεις. Είχα την τύχη να γνωρίσω σημαντικές προσωπικότητες και εξέχοντες ανθρώπους. Δεν θα ξεχάσω τις ημέρες που ολοκλήρωνα τη θητεία μου στην Ολλανδία. Η Βεατρίκη με τίμησε προσκαλώντας με σε δείπνο. Μου έστειλε μάλιστα δικό της αυτοκίνητο για να με μεταφέρει από την πρεσβεία στο παλάτι. Hταν μεγάλη τιμή».