Εντυπωσιακές εικόνες από την Καραϊβική: Βρέθηκαν άγνωστα θαλάσσια πλάσματα και κοράλλια

Ένα εντυπωσιακό σύνολο ανακαλύψεων έφεραν στο φως επιστήμονες που εξερεύνησαν για πρώτη φορά τα βαθιά νερά γύρω από τα βρετανικά νησιά της Καραϊβικής, αποκαλύπτοντας μια υποθαλάσσια οροσειρά, μια τεράστια «μπλε τρύπα», υγιείς κοραλλιογενείς υφάλους και θαλάσσια πλάσματα που δεν έχουν καταγραφεί ξανά.

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε στα νερά γύρω από τα νησιά Κέιμαν, την Ανγκουίλα και τα Τερκς και Κάικος. Για έξι εβδομάδες οι ερευνητές εργάστηκαν αδιάκοπα, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, χρησιμοποιώντας κάμερες και ειδικό εξοπλισμό που άντεχε τις τεράστιες πιέσεις του νερού σε βάθη έως και 6.000 μέτρων.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το βρετανικό ερευνητικό πλοίο RRS James Cook, υπό την καθοδήγηση του Δρ Τζέιμς Μπελ και επιστημόνων από τα τρία νησιά. Τα πρώτα πλάνα και τα ευρήματα δόθηκαν στο BBC από το UK Centre for Environment, Fisheries and Aquaculture Science (CEFAS).

Ένας σχεδόν άγνωστος υποθαλάσσιος κόσμος

Παρά το γεγονός ότι οι περιοχές αυτές φιλοξενούν μεγάλο μέρος της βιοποικιλότητας των βρετανικών υπερπόντιων εδαφών, οι επιστήμονες αναγκάστηκαν να βασιστούν σε παλαιούς χάρτες δεκαετιών, οι οποίοι παρουσίαζαν σημαντικά λάθη και μεγάλα κενά.

Σύμφωνα με τον Δρ Μπελ, η αποστολή αποτέλεσε «το πρώτο βήμα σε περιβάλλοντα που οι άνθρωποι δεν έχουν δει ποτέ και σε ορισμένες περιπτώσεις δεν γνώριζαν καν ότι υπάρχουν».

Μόλις μία ημέρα πριν από τη δήλωσή του, η ομάδα εντόπισε ένα άγνωστο είδος θαλάσσιου αγγουριού που κολυμπά, το οποίο οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταφέρει να ταυτοποιήσουν.

Χιλιάδες οργανισμοί και νέα είδη

Συνολικά οι ερευνητές κατέγραψαν σχεδόν 14.000 οργανισμούς και 290 διαφορετικά είδη θαλάσσιων πλασμάτων, αν και απαιτείται περαιτέρω επιστημονική ανάλυση για την επιβεβαίωση ορισμένων ευρημάτων.

Μεταξύ των οργανισμών που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονται:

- ένα χέλι pelican με φωτεινή ροζ ουρά που αναβοσβήνει κόκκινο για να προσελκύει τροφή

- ένα ψάρι barreleye με σωληνοειδή μάτια που κοιτούν προς τα πάνω ώστε να εντοπίζει τη σκιά της λείας του

- ένα dragonfish με φωτεινή προεξοχή κάτω από το πηγούνι του

Οι εικόνες που κατέγραψαν οι κάμερες δείχνουν επίσης φωτεινά ψάρια lanternfish και κεφαλόποδα με εμφάνιση που οι ερευνητές περιγράφουν ως «εξωγήινη».

Υποθαλάσσιο βουνό γεμάτο ζωή

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της αποστολής ήταν ένα άγνωστο υποθαλάσσιο βουνό βόρεια του νησιού Little Cayman, γνωστό ως Pickle Bank.

Η κορυφή του υψώνεται από βάθος περίπου 2.500 μέτρων και φτάνει μόλις 20 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Οι εικόνες δείχνουν μια εντυπωσιακή πλαγιά σε έντονα μπλε, κίτρινα και πορτοκαλί χρώματα, γεμάτη ζωή. Στην περιοχή αναπτύσσονται κοράλλια σε μορφή πύργων, αλλά και άλλα που μοιάζουν με μεγάλα «εγκεφαλικά» σχήματα.

Οι ερευνητές κατέγραψαν ψάρια να κινούνται ανάμεσα σε κοράλλια gorgonian, καθώς και πορτοκαλί σφουγγάρια με μορφή ζελέ δίπλα σε μαύρα κοράλλια.

Ο ύφαλος που εντοπίστηκε θεωρείται από τους πιο υγιείς στην περιοχή, καθώς φαίνεται να έχει αποφύγει τη νόσο των κοραλλιών που έχει πλήξει μεγάλο μέρος της Καραϊβικής.

Οι βαθιοί ύφαλοι που αντιστέκονται στην κλιματική αλλαγή

Οι λεγόμενοι mesophotic reefs, δηλαδή ύφαλοι σε μεγαλύτερα βάθη, συχνά προστατεύονται από τις αυξημένες θερμοκρασίες των ωκεανών που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.

Από το 2023, η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών έχει καταστρέψει περίπου 80% των κοραλλιών παγκοσμίως, ωστόσο οι βαθιοί αυτοί ύφαλοι παραμένουν σε καλύτερη κατάσταση λόγω του βάθους τους.

Υποθαλάσσια οροσειρά και τεράστια «μπλε τρύπα»

Η αποστολή εντόπισε επίσης μια υποθαλάσσια οροσειρά ύψους 3.200 μέτρων που εκτείνεται για 70 χιλιόμετρα στον πυθμένα της θάλασσας δυτικά της περιοχής Gentry Bank στα Τερκς και Κάικος.

Επιπλέον, 75 χιλιόμετρα νότια της περιοχής Grand Turk οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια τεράστια μπλε τρύπα, ένα κάθετο βυθισμένο σπήλαιο που δημιουργήθηκε όταν κατέρρευσε η οροφή μιας υπόγειας σπηλιάς.

Η «τρύπα» έχει πλάτος περίπου 300 μέτρων και φτάνει σε βάθος 550 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορεί να είναι από τις βαθύτερες της Καραϊβικής, συγκρίσιμη με τη διάσημη Great Blue Hole στο Μπελίζ.

Παρότι συνήθως τέτοιες περιοχές είναι σχεδόν άδειες από ζωή, οι κάμερες κατέγραψαν μικρά σφουγγάρια, έναν τύπο αχινού και διάφορα είδη ψαριών.

Κοράλλια χιλιάδων ετών

Βόρεια της Ανγκουίλα, οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν επίσης την ύπαρξη ενός υφάλου μήκους περίπου 4 χιλιομέτρων, τον οποίο είχαν υποψιαστεί τοπικοί ψαράδες που είχαν βγάλει κομμάτια κοραλλιών στα δίχτυα τους.

Στην περιοχή βρέθηκαν επίσης μαύρα κοράλλια που ενδέχεται να έχουν ηλικία χιλιάδων ετών, γεγονός που τα καθιστά από τα αρχαιότερα που έχουν καταγραφεί.

Σύμφωνα με τον Δρ Μπελ, η ύπαρξη τέτοιων οργανισμών δείχνει ότι το οικοσύστημα παραμένει «εξαιρετικά υγιές και σχεδόν παρθένο».

Η σημασία της χαρτογράφησης των ωκεανών

Οι επιστήμονες έχουν χαρτογραφήσει περίπου 25.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου πυθμένα και έχουν τραβήξει περισσότερες από 20.000 φωτογραφίες.

Όπως εξηγεί ο Δρ Μπελ, γνωρίζουμε καλύτερα την επιφάνεια της Σελήνης ή του Άρη από ό,τι τον πυθμένα των ωκεανών της Γης, επειδή οι πλανήτες μπορούν να χαρτογραφηθούν γρήγορα με δορυφόρους, κάτι που δεν είναι δυνατό για τη θάλασσα.

Προστασία των οικοσυστημάτων

Τα δεδομένα της αποστολής θα χρησιμοποιηθούν για την καλύτερη διαχείριση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και την ανάπτυξη νέων αλιευτικών ευκαιριών για τις τοπικές κοινότητες.

Η έρευνα εντάσσεται στο πρόγραμμα Blue Belt Programme και αναμένεται να συμβάλει στην προσπάθεια του Ηνωμένου Βασιλείου να εκπληρώσει τη διεθνή δέσμευση προστασίας του 30% των ωκεανών έως το 2030 μέσω θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών.

Όπως επισημαίνει ο Δρ Μπελ, η απλή χάραξη ορίων σε έναν χάρτη δεν αρκεί: «Μπορεί ο καθένας να σχεδιάσει ένα πλαίσιο στον χάρτη και να πει ότι είναι προστατευόμενη περιοχή. Αν όμως δεν γνωρίζεις τι υπάρχει μέσα σε αυτήν, δεν μπορείς να ξέρεις αν έχει πραγματική αξία».