Προϋπολογισμός: Στα 26,3 δισ. το κόστος των φορολογικών ελαφρύνσεων το 2027
21.11.2026
08:33
Στα 3 δισ. οι νέες ελαφρύνσεις σε ακίνητα και μεταβιβάσεις - Σε ποιους πάει το χρήμα που το κράτος επιλέγει να μη εισπράξει
Στα 26,29 δισ. ευρώ ανήλθε το 2026 το συνολικό κόστος των φορολογικών δαπανών, δηλαδή των ελαφρύνσεων φόρου, εκπτώσεων, μειωμένων συντελεστών και ειδικών ρυθμίσεων που μειώνουν τα έσοδα του κράτους, σύμφωνα με την Έκθεση Φορολογικών Δαπανών 2027 που συνοδεύει τον προϋπολογισμό τον οποίο κατέθεσε εχθές ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη έκθεση που δημοσιεύθηκε πέρυσι, καταγράφεται αύξηση 3,41 δισ. ευρώ ή 14,9% σε σχέση με το 2025, όταν το αντίστοιχο κόστος είχε διαμορφωθεί στα 22,88 δισ. ευρώ.
Ωστόσο η ελάφρυνση αυτή δεν απλώνεται ομοιόμορφα σε όλο το φορολογικό σύστημα. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης επικεντρώνεται στην ακίνητη περιουσία και στις μεταβιβάσεις ακινήτων, ενώ οι φορολογικές δαπάνες για επιχειρήσεις και νομικές οντότητες (εταιρείες) μειώνονται κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ.
Περιλαμβάνουν εκπτώσεις ή μειώσεις στη φορολογική βάση, απαλλαγές από τον φόρο, μειωμένους συντελεστές, αναβολές φορολογικής υποχρέωσης και ειδικές ρυθμίσεις. Η έκθεση επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με τις άμεσες δημοσιονομικές δαπάνες, οι φορολογικές δαπάνες δεν ψηφίζονται κάθε χρόνο στον προϋπολογισμό, αλλά ισχύουν μέχρι να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν.
Από αυτό το ποσό, τα 6,85 δισ. ευρώ αφορούν εξαιρέσεις και μειώσεις στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων. Το ποσόν φαντάζει ιλιγγιώδες, αλλά βασικά η απαλλαγή αφορά μόνο 3 περιπτώσεις: ακίνητα που τελούν στο ιδιοκτησιακό καθεστώς Κοινωφελών Οργανισμών όπως το «Σταύρος Νιάρχος» ή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μετανάστευσης και Ασύλου, αλλά και το έργο επένδυσης για τον αγωγό διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB Project) που καταλαμβάνει εκτάσεις δεκάδων χιλιομέτρων.
Από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων και μη εφαρμογή ΦΠΑ ή φόρων υπεραξίας κλπ, στις μεταβιβάσεις το κράτος χάνει 4,70 δισ. ευρώ. Καθώς οι αξίες ακινήτων ανεβαίνουν, υπολογίζεται ότι η αύξηση του κόστους για το δημόσιο αγγίζει τα 2,27 δισ. ευρώ σε δύο χρόνια, καθώς από 2,43 δισ. ευρώ το 2025, εκτοξεύεται στα 4,70 δισ. ευρώ το 2027.
Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται επίσης και φορολογικές δαπάνες για κληρονομιές, δωρεές, γονικές παροχές ή και κέρδη από τυχερά παίγνια, αλλά και ελαφρύνσεις για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (όπως π.χ. απαλλαγή ΕΝΦΙΑ για τα σπίτια στην ελληνική περιφέρεια, άπορους και ευπαθείς ομάδες ή πληγέντες από φυσικά, αλλά και μειώσεις για ασφαλιζόμενα κτίρια κλπ).
Το μεγαλύτερο μεμονωμένο μέτρο αφορά τη βασική μείωση φόρου για εισοδήματα από μισθωτή εργασία, συντάξεις και ατομική αγροτική δραστηριότητα. Το κόστος της ανέρχεται σε 4,16 δισ. ευρώ και αφορά 6,72 εκατ. περιπτώσεις.
Συνολικά, οι μειώσεις φόρου στο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις κοστίζουν 4,19 δισ. ευρώ και ωφελούν 7,07 εκατομμύρια περιπτώσεις (δικαιούχους).
Στις υπόλοιπες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα επιδόματα ανεργίας, η ειδική φορολόγηση των ναυτικών, οι απαλλαγές για άτομα με αναπηρία, τα αφορολόγητα φιλοδωρήματα και οι μειώσεις ή εξαιρέσεις από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών.
Ωστόσο η ελάφρυνση αυτή δεν απλώνεται ομοιόμορφα σε όλο το φορολογικό σύστημα. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης επικεντρώνεται στην ακίνητη περιουσία και στις μεταβιβάσεις ακινήτων, ενώ οι φορολογικές δαπάνες για επιχειρήσεις και νομικές οντότητες (εταιρείες) μειώνονται κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ.
Τι είναι οι «φορολογικές δαπάνες»
Οι φορολογικές δαπάνες δεν ταυτίζονται πάντα με απλές «φοροαπαλλαγές». Σύμφωνα με τον ορισμό της έκθεσης, πρόκειται για ρυθμίσεις που προκαλούν άμεσα ή έμμεσα απώλεια φορολογικών εσόδων και δημιουργούν προνομιακό καθεστώς για συγκεκριμένες ομάδες φορολογουμένων ή δραστηριότητες.Περιλαμβάνουν εκπτώσεις ή μειώσεις στη φορολογική βάση, απαλλαγές από τον φόρο, μειωμένους συντελεστές, αναβολές φορολογικής υποχρέωσης και ειδικές ρυθμίσεις. Η έκθεση επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με τις άμεσες δημοσιονομικές δαπάνες, οι φορολογικές δαπάνες δεν ψηφίζονται κάθε χρόνο στον προϋπολογισμό, αλλά ισχύουν μέχρι να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν.
Πού πάει το χρήμα
Η φορολογία κεφαλαίου απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού κόστους, με 12,08 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 3,01 δισ. ευρώ (σχεδόν κατά 1/3 δηλαδή) σε σχέση με το 2025.Από αυτό το ποσό, τα 6,85 δισ. ευρώ αφορούν εξαιρέσεις και μειώσεις στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων. Το ποσόν φαντάζει ιλιγγιώδες, αλλά βασικά η απαλλαγή αφορά μόνο 3 περιπτώσεις: ακίνητα που τελούν στο ιδιοκτησιακό καθεστώς Κοινωφελών Οργανισμών όπως το «Σταύρος Νιάρχος» ή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μετανάστευσης και Ασύλου, αλλά και το έργο επένδυσης για τον αγωγό διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB Project) που καταλαμβάνει εκτάσεις δεκάδων χιλιομέτρων.
Από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων και μη εφαρμογή ΦΠΑ ή φόρων υπεραξίας κλπ, στις μεταβιβάσεις το κράτος χάνει 4,70 δισ. ευρώ. Καθώς οι αξίες ακινήτων ανεβαίνουν, υπολογίζεται ότι η αύξηση του κόστους για το δημόσιο αγγίζει τα 2,27 δισ. ευρώ σε δύο χρόνια, καθώς από 2,43 δισ. ευρώ το 2025, εκτοξεύεται στα 4,70 δισ. ευρώ το 2027.
Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται επίσης και φορολογικές δαπάνες για κληρονομιές, δωρεές, γονικές παροχές ή και κέρδη από τυχερά παίγνια, αλλά και ελαφρύνσεις για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (όπως π.χ. απαλλαγή ΕΝΦΙΑ για τα σπίτια στην ελληνική περιφέρεια, άπορους και ευπαθείς ομάδες ή πληγέντες από φυσικά, αλλά και μειώσεις για ασφαλιζόμενα κτίρια κλπ).
Μισθωτοί και συνταξιούχοι: 23% περισσότερες «ανάσες»
Στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, οι φορολογικές δαπάνες ανέρχονται στα 6,10 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,16 δισ. ευρώ από τα 4,95 δισ. ευρώ το 2025.Το μεγαλύτερο μεμονωμένο μέτρο αφορά τη βασική μείωση φόρου για εισοδήματα από μισθωτή εργασία, συντάξεις και ατομική αγροτική δραστηριότητα. Το κόστος της ανέρχεται σε 4,16 δισ. ευρώ και αφορά 6,72 εκατ. περιπτώσεις.
Συνολικά, οι μειώσεις φόρου στο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις κοστίζουν 4,19 δισ. ευρώ και ωφελούν 7,07 εκατομμύρια περιπτώσεις (δικαιούχους).
Στις υπόλοιπες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα επιδόματα ανεργίας, η ειδική φορολόγηση των ναυτικών, οι απαλλαγές για άτομα με αναπηρία, τα αφορολόγητα φιλοδωρήματα και οι μειώσεις ή εξαιρέσεις από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών.
ΦΠΑ και κατανάλωση: Ελαφρύνσεις 11%
Στον ΦΠΑ, οι φορολογικές δαπάνες (δηλαδή οι μειώσεις εξαιρέσεις και ελαφρύνσεις) ανέρχονται σε 1,13 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 123 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025.Το μεγαλύτερο κόστος αφορά τις υπηρεσίες ιδιωτικής εκπαίδευσης, με 438,9 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν ο υπερμειωμένος συντελεστής 6% σε είδη πρώτης ανάγκης, με κόστος 354,6 εκατ. ευρώ, αλλά και οι μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, με 167,1 εκατ. ευρώ.
Στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, το κόστος εξαιρέσεων και απαλλαγών υπολογίζεται σε 1,05 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 586 εκατ. ευρώ αφορούν σε ενεργειακά προϊόντα (κυρίως στο ρεύμα, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θέρμανσης) και 463,5 εκατ. ευρώ την αιθυλική αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά (κυρίως προϊόντων τοπικών παραγωγών).
Οχήματα, ασφάλιστρα, ψηφιακές συναλλαγές
Στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων και στον φόρο κατανάλωσης προϊόντων καφέ, το συνολικό κόστος διαμορφώνεται σε 263,8 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση. Από αυτό, 221,5 εκατ. ευρώ αφορούν υβριδικά οχήματα.Στον φόρο ασφαλίστρων, οι φορολογικές δαπάνες ανέρχονται σε 594,2 εκατ. ευρώ, ενώ στο ψηφιακό τέλος συναλλαγής σε 82,74 εκατ. ευρώ. Στις λοιπές φορολογίες καταγράφεται κόστος 23,4 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ρυθμίσεις για ειδικές εισφορές αυτοκινήτων, τον φόρο τηλεοπτικών διαφημίσεων και τα τέλη κινητής τηλεφωνίας.
Επιχειρήσεις: Έπεσαν στα 5 δισ. τα οφέλη
Αντίθετα, οι φορολογικές δαπάνες στον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, το 2027 περιορίζονται σε 4,91 δισ. ευρώ από 5,80 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 897 εκατ. ευρώ.Το μεγαλύτερο μέρος εξ αυτών, τα 4,51 δισ. ευρώ, αφορά απαλλαγές στο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Σε αυτές περιλαμβάνονται απαλλαγές εσόδων και κερδών, φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις, εκπτώσεις δαπανών και ευνοϊκές ρυθμίσεις για επιχειρηματικούς μετασχηματισμούς.
Η μείωση δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι καταργήθηκαν φορολογικά κίνητρα. Μπορεί να οφείλεται σε αλλαγή της εκτίμησης του κόστους, στη λήξη συγκεκριμένων μέτρων ή στη μεταβολή της βάσης υπολογισμού τους. Η έκθεση καταγράφει το δημοσιονομικό κόστος, αλλά δεν αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Στην πράξη, η έκθεση αποτυπώνει τις δημοσιονομικές απώλειες που επιφέρουν οι ειδικές ρυθμίσεις και εξαιρέσεις από φόρους, αλλά δεν απαντά ξεκάθαρα ποιοι επωφελούνται πραγματικά και αν τα μέτρα επιτυγχάνουν τους στόχους τους. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση του υπουργείου Οικονομικών πάντως, οι φορολογικές δαπάνες χρησιμοποιούνται για στόχους όπως η ανάπτυξη, η απασχόληση, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η έρευνα, η κοινωνική μέριμνα και η στήριξη πολιτιστικών δραστηριοτήτων.
Πηγή: newmoney
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr