Απειλές για βόμβες σε πτήσεις: Συλλήψεις σε δύο χώρες, παραμένει μυστήριο η πηγή

Δεν ήταν ένας, οι πολλοί δεν έδρασαν με τον ίδιο τρόπο και σίγουρα, όποιος και αν ήταν εκείνος που έκανε την αρχή, υπήρξε το φαινόμενο του μιμητισμού. Με αυτά τα λόγια, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, σχολίασε τα όσα έχουν γίνει έως τώρα γνωστά, για το μπαράζ απειλών με βόμβες σε ευρωπαϊκές πτήσεις, που προκάλεσε δυσλειτουργίες στις αερομεταφορές την προηγούμενη εβδομάδα, παρ’ ότι αποδείχθηκε πως επρόκειτο για φάρσες.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο πλαίσιο συναντήσεων στις Βρυξέλλες, ο Επίτροπος, ανέδειξε την κρισιμότητα της κατάστασης, αλλά και το σε ποιες μορφές μπορούν να αποτυπωθούν οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις σε μια ταραγμένη εποχή, όπου το ΑΙ πρωταγωνιστεί και η κυβερνοασφάλεια βάλλεται έντονα.

Σε αντίθεση με κρίσιμες περιόδους του παρελθόντος, όπου πολλές φορές οι επιθέσεις κατά της Ευρώπης είχαν σκοπό να χυθεί αίμα, πλέον, έχουμε περάσει σε μια τελείως διαφορετική φάση, όπου οι κυβερνοεπιθέσεις πλήττουν πτήσεις, ψυγεία, τράπεζες αίματος, ενώ κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα, ότι οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται σήμερα στο κυβερνο-έγκλημα, δεν μπορούν να βάλουν στο στόχαστρο από έναν πύργο ελέγχου, μέχρι και ακόμα πιο κρίσιμες υποδομές, όπως ενεργειακές, σχολιάζουν στο newmoney.gr, πηγές των Βρυξελλών.

Σύμφωνα τώρα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο, την προηγούμενη εβδομάδα, καταγράφηκαν περίπου 40 περιστατικά, από αυτά ελάχιστα κρίθηκαν σοβαρά, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι λίγες μόνο από τις πτήσεις προσγειώθηκαν σε άλλο προορισμό.

Μεταξύ αυτών η EI402 της ιρλανδικής Aer Lingus, που εκτελούσε το δρομολόγιο Δουβλίνο – Ρώμη και εξετράπη προς τη στρατιωτική αεροπορική βάση Évreux στη Γαλλία, η FR1730 της επίσης ιρλανδικής Ryanair που εκτελούσε την πτήση Λονδίνο (Stansted) – Σόφια και αναγκάστηκε να προσγειωθεί στο Πλόβντιβ της Βουλγαρίας και η W46387 της ουγγρικής Wizz Air, που εκτελούσε το δρομολόγιο Μιλάνο – Βαρσοβία και πραγματοποίησε εκτροπή προς τη Βιέννη.

Συλλήψεις σε δύο χώρες στο πλαίσιο της έρευνας
Στη σημερινή συνάντηση με εμπειρογνώμονες σε θέματα ασφαλείας, δεν υπήρξε κάποιο πόρισμα σχετικά με την προέλευση των τηλεφωνημάτων. Όλα τα περιστατικά της προηγούμενης εβδομάδας αποδείχθηκαν φάρσα, όμως σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα βρίσκεται σε εξέλιξη εκτεταμένη έρευνα, ενώ έχουν γίνει και συλλήψεις σε δύο ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς όμως να μπορεί να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, λόγω της ευαισθησίας του θέματος.

Οι δράστες ”χτύπησαν” με δύο τρόπους, τόσο με e-mail, όσο και με τηλεφωνήματα, άλλοι προς αεροπορικές και άλλοι προς αεροδρόμια.

Προς το παρόν δεν προβλέπονται επιπλέον μέτρα για την αντιμετώπιση των περιστατικών, δεδομένου ότι τηρούνται όλα τα απαιτούμενα πρωτόκολλα που προβλέπονται σε αυτές τις περιπτώσεις.

Περιορισμένος ο λογαριασμός για τα περιστατικά στις ευρωπαϊκές πτήσεις
Παρά τη μεγάλη κινητοποίηση των αρχών σε επίπεδο ΕΕ, οι απειλές της προηγούμενης εβδομάδας αποδείχθηκαν στο σύνολό τους ψευδείς. Βέβαια, κάθε συναγερμός προκάλεσε οικονομική επιβάρυνση, καθώς απαιτήθηκε η κινητοποίηση προσωπικού ασφαλείας, αστυνομικών και στρατιωτικών δυνάμεων, αλλά και η αλλαγή των προγραμματισμένων δρομολογίων.

Σύμφωνα ωστόσο με τον Ευρωπαίο Επίτροπο, η οικονομική επιβάρυνση ήταν περιορισμένη, δεδομένου ότι οι πτήσεις που προσγειώθηκαν τελικά αναγκαστικά σε άλλον προορισμό είναι μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού.

Υπενθυμίζεται, ότι απειλές δέχθηκαν και δύο πτήσεις της Aegean και συγκεκριμένα η Α3552 από Θεσσαλονίκη προς Μιλάνο και Α3860 από Αθήνα προς Βιέννη, που προγειώθηκαν βέβαια κανονικά στους προορισμούς τους.

Με βάση στοιχεία του Eurocontrol, το μέσο κόστος για κάθε εκτροπή πτήσης, ανέρχεται σε περίπου 55.000 ευρώ. Σύμφωνα με τα όσα είπε χθες στο EU Observer o ειδικός σε θέματα αεροπορικής ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Κόβεντρι, Φίλιπ Μπάουμ, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φθάσει ακόμη και τις 220.000 ευρώ ανά πτήση.

Ο Eurocontrol διευκρίνισε ακόμα στο EUobserver ότι οι πτήσεις που επηρεάστηκαν αντιπροσώπευαν λιγότερο από το 0,5% της συνολικής ευρωπαϊκής αεροπορικής κίνησης σε καθεμία από τις τρεις ημέρες κατά τις οποίες καταγράφηκαν συναγερμοί.

Ως εκ τούτου, τα περιστατικά δεν είχαν ουσιαστικό αντίκτυπο στις συνολικές καθυστερήσεις του ευρωπαϊκού δικτύου αερομεταφορών.

Είμαστε οι τελευταίοι που ενημερωνόμαστε, λένε οι αερομεταφορείς
Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (IATA), το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αφορά μόνο στις ίδιες τις απειλές, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο διακινούνται οι σχετικές πληροφορίες.

Όπως επισημαίνει η IATA, οι αεροπορικές εταιρείες που εκτελούν τις πτήσεις είναι συχνά οι τελευταίες που ενημερώνονται, παρότι διαθέτουν την κατάλληλη τεχνογνωσία και τις διαδικασίες για να αξιολογήσουν κατά πόσο μια απειλή είναι αξιόπιστη.
Μιλώντας στις 10 Νοεμβρίου στο Global Tourism Forum στις Βρυξέλλες, ο ανώτερος αντιπρόεδρος της IATA, Νικ Κάριν, υπογράμμισε ότι «ορισμένες από τις σοβαρότερες απειλές που αντιμετωπίζει σήμερα η αεροπορία δεν πρόκειται ποτέ να περάσουν από έναν έλεγχο ασφαλείας».
Παρά ταύτα, όπως εξήγησε, οι έλεγχοι στα σημεία πρόσβασης των επιβατών εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό επίκεντρο των μέτρων αεροπορικής ασφάλειας, την ώρα που οι νέοι κίνδυνοι απαιτούν διαφορετική προσέγγιση.

Το κεντρικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η απουσία σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων. Τα περισσότερα απειλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα δεν αποστέλλονται στις αεροπορικές εταιρείες, αλλά απευθείας στα αεροδρόμια και στους παρόχους υπηρεσιών εδάφους.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ενεργοποιούνται εκτεταμένα μέτρα ασφαλείας προτού οι αρμόδιοι της αεροπορικής εταιρείας μπορέσουν να αξιολογήσουν την πραγματική σοβαρότητα της απειλής, προκαλώντας ακριβώς την αναστάτωση που επιδιώκουν οι αποστολείς.

Σύμφωνα με τον Κάριν, η επιλογή των παραληπτών δεν ήταν τυχαία. Οι δράστες κατεύθυναν σκόπιμα τα μηνύματα προς αεροδρόμια και εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης, παρακάμπτοντας τους αερομεταφορείς.
Έτσι, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «ο οργανισμός που βρίσκεται στην καλύτερη θέση να αξιολογήσει εάν μια απειλή εναντίον αεροσκάφους είναι αξιόπιστη συχνά δεν είναι ο πρώτος που ενημερώνεται».

Οι αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν εδώ και χρόνια καθιερωμένα πρωτόκολλα αξιολόγησης απειλών, τα οποία επιτρέπουν να διαπιστώνεται εάν ένα περιστατικό είναι συγκεκριμένο και αξιόπιστο. Όταν όμως η πληροφορία φτάνει πρώτα σε φορείς που δεν εφαρμόζουν τις ίδιες διαδικασίες, υπάρχει κίνδυνος να ληφθούν δυσανάλογα μέτρα προτού ολοκληρωθεί η αξιολόγηση.

«Η αναστάτωση είναι ακριβώς αυτό που επιδιώκουν όσοι στέλνουν αυτά τα μηνύματα», προειδοποίησε ο Κάριν. «Εάν κάθε ανώνυμο ηλεκτρονικό μήνυμα προκαλεί τη μέγιστη δυνατή αντίδραση, κινδυνεύουμε να προσφέρουμε στους υπευθύνους ακριβώς το αποτέλεσμα που επιθυμούν».

www.newmoney.gr