Ο μεγάλος μύθος του 10%: Πώς η ανεκμετάλλευτη δύναμη του εγκεφάλου έγινε εμπόρευμα
06.11.2026
08:42
Ο επιστημονικά αβάσιμος ισχυρισμός τροφοδότησε την υπόσχεση ότι μπορούμε να ξεκλειδώσουμε κρυμμένες δυνατότητες του μυαλού μας
Φανταστείτε να ανακαλύπτατε ότι χρησιμοποιείτε μόλις το ένα δέκατο του εγκεφάλου σας. Ότι το υπόλοιπο 90% παραμένει ανενεργό, γεμάτο δυνατότητες που περιμένουν απλώς να τις ενεργοποιήσετε. Μπορείτε να αποκτήσετε καλύτερη μνήμη, να σκέφτεστε ταχύτερα, να γίνετε πιο δημιουργικοί, αρκεί να ξεκλειδώσετε το απόθεμα νοητικής δύναμης. Τρόποι υπάρχουν, φτάνει να το αποφασίσετε. Η υπόσχεση ακούγεται δελεαστική. Έχει, όμως, ένα πρόβλημα: βασίζεται σε έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους της σύγχρονης επιστήμης. Δεν χρησιμοποιούμε μόνο το 10% του εγκεφάλου μας. Και, παρότι η ιδέα έχει τροφοδοτήσει επί δεκαετίες βιβλία αυτοβοήθειας, μεθόδους, σεμινάρια και εμπορικές συσκευές, δεν υπάρχει κάποιο ανενεργό 90% που περιμένει να αξιοποιηθεί.
Ένας ισχυρισμός χωρίς τεκμηρίωση
Η ακριβής προέλευση του μύθου δεν έχει εξακριβωθεί. Μία από τις πιο γνωστές εκδοχές της ιστορίας οδηγεί στον Αμερικανό ψυχολόγο και φιλόσοφο William James, ο οποίος στις αρχές του 20ού αιώνα υποστήριζε ότι οι άνθρωποι αξιοποιούν μόνο ένα μικρό μέρος των νοητικών και σωματικών δυνατοτήτων τους. Δεν αναφερόταν, ωστόσο, σε συγκεκριμένο ποσοστό εγκεφαλικής δραστηριότητας. Το 1936, στον πρόλογο του βιβλίου του Dale Carnegie “How to Win Friends and Influence People”, ο δημοσιογράφος Lowell Thomas απέδωσε στον James την άποψη ότι ο μέσος άνθρωπος αναπτύσσει μόλις το 10% των νοητικών ικανοτήτων του. Ο Barry L. Beyerstein, καθηγητής ψυχολογίας στο Simon Fraser University, εξέτασε την ιστορία του μύθου σε άρθρο του στο Scientific American το 2004. Όπως εξηγεί, δεν εντόπισε κάποια οριστική πηγή που να αποδεικνύει πώς προέκυψε το ποσοστό. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι η απόδοση της ιδέας στον William James από τον Lowell Thomas έδωσε σημαντική ώθηση στη διάδοσή της. Η επίκληση ενός αναγνωρισμένου επιστήμονα έκανε τον ισχυρισμό να ακούγεται πολύ πιο αξιόπιστος.
Διαβάστε περισσότερα: newmoney.gr
Ένας ισχυρισμός χωρίς τεκμηρίωση
Η ακριβής προέλευση του μύθου δεν έχει εξακριβωθεί. Μία από τις πιο γνωστές εκδοχές της ιστορίας οδηγεί στον Αμερικανό ψυχολόγο και φιλόσοφο William James, ο οποίος στις αρχές του 20ού αιώνα υποστήριζε ότι οι άνθρωποι αξιοποιούν μόνο ένα μικρό μέρος των νοητικών και σωματικών δυνατοτήτων τους. Δεν αναφερόταν, ωστόσο, σε συγκεκριμένο ποσοστό εγκεφαλικής δραστηριότητας. Το 1936, στον πρόλογο του βιβλίου του Dale Carnegie “How to Win Friends and Influence People”, ο δημοσιογράφος Lowell Thomas απέδωσε στον James την άποψη ότι ο μέσος άνθρωπος αναπτύσσει μόλις το 10% των νοητικών ικανοτήτων του. Ο Barry L. Beyerstein, καθηγητής ψυχολογίας στο Simon Fraser University, εξέτασε την ιστορία του μύθου σε άρθρο του στο Scientific American το 2004. Όπως εξηγεί, δεν εντόπισε κάποια οριστική πηγή που να αποδεικνύει πώς προέκυψε το ποσοστό. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι η απόδοση της ιδέας στον William James από τον Lowell Thomas έδωσε σημαντική ώθηση στη διάδοσή της. Η επίκληση ενός αναγνωρισμένου επιστήμονα έκανε τον ισχυρισμό να ακούγεται πολύ πιο αξιόπιστος.
Διαβάστε περισσότερα: newmoney.gr
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr