Πακέτο Μητσοτάκη με «κουμπαρά» για τα παιδιά, μπόνους πολυτέκνων, φθηνότερο ρεύμα και περισσότερα σπίτια

Σε τρία από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας —το δημογραφικό, την ακρίβεια και τη στέγαση— επιχειρεί να απαντήσει το νέο πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε από το βήμα της ΔΕΘ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην κορυφή των εξαγγελιών βρίσκεται ο νέος αποταμιευτικός «κουμπαράς» για τα παιδιά, μέσω του οποίου η σταθερή αποταμίευση των γονέων μετατρέπεται σε μακροχρόνια επένδυση με ισόποση κρατική συμμετοχή και συσσώρευση αποδόσεων. Με αυτόν τον μηχανισμό, ένα παιδί μπορεί να διαθέτει στα 18 του κεφάλαιο πάνω από 60.000 ευρώ ως οικονομική βάση για να ξεκινήσει την ενήλικη ζωή του.

Το πακέτο συμπληρώνεται από τον μηδενισμό του φόρου για 87.000 τρίτεκνους, τις αυξημένες ενισχύσεις στις πολύτεκνες οικογένειες και την τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο τη μείωση του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία, με πρώτο βήμα τον περιορισμό στο μισό των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για περισσότερες από έξι εκατομμύρια οικιακές παροχές.

Το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων ενεργοποιείται από την Πρωτοχρονιά του 2027, με τις αλλαγές να ξεκινούν ταυτόχρονα στη φορολογία των οικογενειών, στα αναπηρικά επιδόματα, στους λογαριασμούς ρεύματος, στην αποταμίευση για τα παιδιά και στη στεγαστική πολιτική.

Στο στεγαστικό μέτωπο το «Σπίτι μου ΙΙΙ» κινητοποιεί 2 δισ. ευρώ για την απόκτηση πρώτης κατοικίας από περίπου 40.000 νέα ζευγάρια, ενώ η αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για αγοραστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργεί ως αντικίνητρο στην εξωτερική ζήτηση που πιέζει τις τιμές. Πρόκειται για δύο διαφορετικές παρεμβάσεις που κινούνται παράλληλα, με στόχο να ενισχυθεί η δυνατότητα αγοράς πρώτης κατοικίας και να παραμείνουν περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα στην ελληνική αγορά, είτε προς πώληση είτε για μακροχρόνια ενοικίαση. Ειδικότερα:

Αποταμιευτικός «κουμπαράς» για κάθε παιδί: Από τον Ιανουάριο του 2027 οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν, μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού, ειδικό αποταμιευτικό λογαριασμό επενδυτικού χαρακτήρα. Για κάθε ποσό που θα καταθέτει ο γονέας, το κράτος θα προσθέτει ισόποση συμμετοχή, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Στο παράδειγμα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, ο γονέας θα αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα και το Δημόσιο θα προσθέτει άλλα 100 ευρώ, με το κεφάλαιο να παραμένει κλειδωμένο μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 18ο έτος.

Η λογική του μέτρου είναι ότι τα χρήματα δεν θα παραμένουν απλώς ως καταθέσεις. Θα τοποθετούνται σε κλειστό λογαριασμό και οι αποταμιεύσεις θα αξιοποιούνται επενδυτικά σε βάθος χρόνου, ώστε στο αρχικό κεφάλαιο να προστίθενται και οι αποδόσεις. Με σταθερές καταβολές 200 ευρώ τον μήνα, οι συνολικές εισφορές σε βάθος 18ετίας φτάνουν τις 43.200 ευρώ. Από αυτά, 21.600 ευρώ θα προέρχονται από τον γονέα και άλλα 21.600 ευρώ από την ισόποση κρατική συμμετοχή.
Με την προσθήκη των αποδόσεων που θα συσσωρεύονται σταδιακά, το τελικό κεφάλαιο μπορεί να ξεπεράσει τις 60.000 ευρώ. Για να επιτευχθεί αυτό το ποσό απαιτείται μέση ετήσια απόδοση περίπου 3,5%-4%. Έτσι, η μηνιαία αποταμίευση μετατρέπεται σε ένα πρώτο κεφάλαιο που θα αποδίδεται στο παιδί όταν ενηλικιωθεί.

Μηδενικός φόρος για τους τρίτεκνους: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 περίπου 87.000 τρίτεκνοι με εισόδημα έως 20.000 ευρώ θα απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος. Σύμφωνα με το παράδειγμα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, μισθωτός με τρία παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα επιβαρύνεται με φόρο 620 ευρώ, δεν θα πληρώνει πλέον φόρο. Ελεύθερος επαγγελματίας με τρία παιδιά και εισόδημα 15.000 ευρώ μπορεί να έχει συνολική εξοικονόμηση έως 1.350 ευρώ.
Αυξημένες ενισχύσεις για τους πολύτεκνους: Το ειδικό επίδομα αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί από το τέταρτο και μετά. Οικογένεια που αποκτά τέταρτο παιδί θα λαμβάνει 4.500 ευρώ αντί 3.500 ευρώ, ενώ για το πέμπτο παιδί η ενίσχυση αυξάνεται από 5.500 σε 6.500 ευρώ. Η προσαύξηση θα συνεχίζεται αντίστοιχα για κάθε επόμενο παιδί.
Το μέτρο θα καλύψει αναδρομικά και τις γεννήσεις που πραγματοποιήθηκαν από τον Ιανουάριο του 2026. Αναμένεται να διευκρινιστεί εάν οι οικογένειες που έχουν ήδη εισπράξει την ενίσχυση θα λάβουν αυτόματα τη διαφορά ή εάν θα απαιτηθεί νέα αίτηση.

Τιμαριθμοποίηση αναπηρικών επιδομάτων: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 καθιερώνεται μόνιμος μηχανισμός αναπροσαρμογής των ποσών των αναπηρικών επιδομάτων βάσει της εξέλιξης των τιμών. Με την εξειδίκευση του μέτρου αναμένεται να καθοριστούν ο δείκτης που θα χρησιμοποιείται, το ποσοστό της ετήσιας αύξησης και ο χρόνος αναπροσαρμογής.

Μείωση του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος: Ο πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο τη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία. Ως πρώτο συγκεκριμένο βήμα, από την 1η Ιανουαρίου 2027 η βασική χρέωση Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους οικιακούς λογαριασμούς μειώνεται κατά 50%, από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η παρέμβαση αφορά όλες τις οικιακές παροχές, δηλαδή περισσότερους από έξι εκατομμύρια λογαριασμούς.

Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»: Από τον Ιανουάριο του 2027 ξεκινά το νέο στεγαστικό πρόγραμμα συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, με στόχο να στηρίξει περίπου 40.000 νέα ζευγάρια στην αγορά πρώτης κατοικίας. Μέσω επιδοτούμενων στεγαστικών δανείων, επιδιώκεται η μηνιαία δόση να είναι χαμηλότερη από το ενοίκιο που θα κατέβαλλαν οι δικαιούχοι για ένα αντίστοιχο ακίνητο. Τα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια, η ανώτατη αξία των ακινήτων και οι υπόλοιποι όροι ένταξης θα ανακοινωθούν με την εξειδίκευση του προγράμματος.

Το φορολογικό «φρένο» στους ξένους αγοραστές: Την έκπληξη στο στεγαστικό πακέτο αποτέλεσε η απόφαση για πενταπλασιασμό του φόρου μεταβίβασης ακινήτων, από 3% σε 15%, όταν ο αγοραστής προέρχεται από τρίτη χώρα, δηλαδή από κράτος εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια στοχευμένη παρέμβαση με την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει την επίδραση των ξένων κεφαλαίων στην αγορά κατοικίας, χωρίς να ανατρέψει προγράμματα προσέλκυσης επενδύσεων όπως η Golden Visa.

Η λογική του μέτρου είναι να διατηρηθεί ανοιχτός ο δρόμος των ξένων επενδύσεων, αλλά να τοποθετηθεί ένα ισχυρό φορολογικό φίλτρο στις αγορές κατοικιών που περιορίζουν την προσφορά και πιέζουν τις τιμές για τα ελληνικά νοικοκυριά. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ειδικά στο ενδιαφέρον από χώρες όπως η Κίνα, η Τουρκία και το Ισραήλ, σημειώνοντας ότι «μπορεί να είναι σε έναν βαθμό καλοδεχούμενο», αλλά έχει δημιουργήσει σε αρκετές περιοχές ένα περιβάλλον που καθιστά πολύ δυσκολότερη την προσπάθεια των Ελλήνων να αποκτήσουν δικό τους σπίτι.

Η αύξηση του συντελεστή από 3% σε 15% προσθέτει στον αγοραστή κόστος ίσο με το 12% της αξίας της επένδυσης, μια επιβάρυνση που η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα λειτουργήσει ως ισχυρό αντικίνητρο για νέες αγορές ακινήτων από πολίτες τρίτων χωρών.

Σε ακίνητο αξίας 300.000 ευρώ, ο φόρος αυξάνεται από 9.000 σε 45.000 ευρώ, δηλαδή κατά 36.000 ευρώ. Σε ακίνητο αξίας 500.000 ευρώ ανεβαίνει από 15.000 σε 75.000 ευρώ, με πρόσθετη επιβάρυνση 60.000 ευρώ.

Η παρέμβαση λειτουργεί παράλληλα με το «Σπίτι μου ΙΙΙ». Το νέο στεγαστικό πρόγραμμα ενισχύει τη δυνατότητα περίπου 40.000 ζευγαριών να αποκτήσουν πρώτη κατοικία, ενώ ο φόρος 15% επιχειρεί να μειώσει τον ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουν από αγοραστές τρίτων χωρών. Το ένα μέτρο ενισχύει την αγοραστική δυνατότητα των ελληνικών νοικοκυριών και το άλλο επιχειρεί να απελευθερώσει χώρο στην αγορά κατοικίας.