Νέο «μάτι» σε καταθέσεις, κάρτες και εισοδήματα από την ΑΑΔΕ, πώς θα προβλέπει ποιοι πρέπει να ελεγχθούν

Καταθέσεις, κινήσεις καρτών, φορολογικές δηλώσεις, οφειλές και επαγγελματική δραστηριότητα μπαίνουν στην ίδια ψηφιακή οθόνη της ΑΑΔΕ. Η νέα Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων πιάνει δουλειά, δημιουργώντας πλήρες προφίλ για κάθε ΑΦΜ και επιστρατεύοντας αλγορίθμους που θα εντοπίζουν ύποπτες αποκλίσεις πριν ακόμη ξεκινήσει ο φορολογικός έλεγχος.

Η ΓΔ ΨΗΦΥΣ, όπως είναι ο διακριτικός τίτλος της νέας διεύθυνσης, αναλαμβάνει από σήμερα, 24 Αυγούστου, κεντρικό ρόλο στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης. Αντικαθιστά τη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και φέρνει στο επίκεντρο την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Big Data και τα συστήματα ανάλυσης κινδύνου.

Η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επιλέγονται οι φορολογούμενοι και οι επιχειρήσεις που θα ελέγχονται. Αντί οι έλεγχοι να ξεκινούν μόνο έπειτα από μια καταγγελία ή τον εντοπισμό μιας παράβασης, τα νέα συστήματα θα αναζητούν εκ των προτέρων ενδείξεις φοροδιαφυγής και θα κατατάσσουν τις υποθέσεις ανάλογα με τον βαθμό επικινδυνότητας.

Στην πράξη, οι αλγόριθμοι θα συγκρίνουν τα εισοδήματα που δηλώνει ένας φορολογούμενος με τις καταθέσεις, τις τραπεζικές συναλλαγές, τις κινήσεις καρτών, τις οφειλές και τα υπόλοιπα στοιχεία που διαθέτει η ΑΑΔΕ. Όταν εμφανίζονται μεγάλες αποκλίσεις ή ασυνήθιστες μεταβολές, το σύστημα θα χτυπά «καμπανάκι» και η υπόθεση θα ανεβαίνει ψηλότερα στη λίστα των ελέγχων.

Στο ψηφιακό μικροσκόπιο θα μπαίνουν επίσης τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων, οι εισαγωγές και οι εξαγωγές, η επαγγελματική δραστηριότητα, οι βεβαιωμένες οφειλές, η συνέπεια στις πληρωμές και οι πληροφορίες που φτάνουν στην ΑΑΔΕ μέσω καταγγελιών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δίνεται στις επιχειρήσεις που εμφανίζουν τζίρο σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο του κλάδου τους, σε φορολογουμένους των οποίων οι συναλλαγές δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα και σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται απότομες ή ανεξήγητες μεταβολές στην οικονομική δραστηριότητα.

Το νέο Σύστημα Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης και Ανάλυσης Δεδομένων θα μπορεί να αναδεικνύει επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου, να εντοπίζει ύποπτες συναλλαγές στο ηλεκτρονικό εμπόριο και να προβλέπει την πιθανότητα παραβατικότητας με τεχνικές μηχανικής μάθησης.

Τα ίδια εργαλεία θα χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση απάτης στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, την αποκάλυψη κυκλωμάτων φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου και τη συμπεριφορική ανάλυση φυσικών και νομικών προσώπων.

Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχει η λεγόμενη «Επιχειρησιακή Λίμνη Δεδομένων». Πρόκειται για μια ενιαία ψηφιακή δεξαμενή στην οποία θα συγκεντρώνονται και θα επεξεργάζονται μεγάλες ποσότητες πληροφοριών από διαφορετικές πηγές και σε διαφορετικές μορφές.

Παράλληλα, δημιουργείται Επιχειρησιακή Αποθήκη Δεδομένων, στην οποία θα οργανώνονται και θα επικαιροποιούνται οι διαθέσιμες πληροφορίες, καθώς και σύστημα διαδραστικών αναφορών που θα επιτρέπει στις ελεγκτικές υπηρεσίες να έχουν άμεση εικόνα για κάθε υπόθεση.

Αλλαγές έρχονται και στον τρόπο αξιοποίησης των καταγγελιών. Κάθε πληροφορία που φτάνει στην ΑΑΔΕ θα μπορεί να συνδυάζεται με τα φορολογικά και οικονομικά δεδομένα του προσώπου ή της επιχείρησης που καταγγέλλεται. Στη συνέχεια θα ακολουθεί ανάλυση κινδύνου, ώστε να διαπιστώνεται εάν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για να ξεκινήσει έλεγχος.

Τα νέα συστήματα θα παρακολουθούν επίσης την πορεία των δημοσίων εσόδων, θα πραγματοποιούν προβλέψεις για τις εισπράξεις και θα αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών δράσεων και των μέτρων φορολογικής συμμόρφωσης.

Η ΑΑΔΕ επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει τους τυχαίους ή χαμηλής απόδοσης ελέγχους και να κατευθύνει το ελεγκτικό δυναμικό στις υποθέσεις με τις περισσότερες πιθανότητες να κρύβουν φοροδιαφυγή.