Tα έσοδα από φόρους θα κρίνουν τις νέες παροχές σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, τι σχεδιάζεται για φοροελαφρύνσεις και ασφαλιστικές εισφορές

Ο μήνας της αλήθειας για το τι «ταμείο» έκανε το κράτος το 2025 και ποιες νέες ελαφρύνσεις θα δουν στα ταμεία τους οι επιχειρήσεις το 2026 και 2027 είναι ο Φεβρουάριος. Με την είσπραξη και της τελευταίας δόσης των φόρων εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ από το 2025 κλείνει οριστικά το δημοσιονομικό έτος και δίνεται το πράσινο φως για τις παροχές.

Στα μέτρα που σχεδιάζει η κυβέρνηση είναι και η αύξηση ή διεύρυνση των δικαιούχων του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ για συνταξιούχους άνω των 65 ετών με εισοδηματικά κριτήρια

Οι εισπράξεις φόρων έως τις 27 του μηνός (που είναι η τελευταία εργάσιμη του Φεβρουαρίου φέτος) είναι οι τελευταίες και πιο κρίσιμες για τη χρονιά που πέρασε. Αυτές θα οριστικοποιήσουν την εικόνα των εσόδων που προέκυψαν συνολικά το 2025. Στη συνέχεια, Αθήνα και Βρυξέλλες θα κρίνουν ποια από τα έσοδα αυτά θεωρούνται διατηρήσιμα και επαναλαμβανόμενα στα επόμενα χρόνια (βάσει της ανάπτυξης και των μέτρων καταπολέμησης της φοροδιαφυγής) ώστε να επιτρέψουν στην κυβέρνηση να προχωρήσει στο σχέδιο για τις νέες μόνιμες ελαφρύνσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2026.

Ο άγνωστος Χ

Νωρίτερα μέσα στον μήνα, πάντως, θα έχει φανεί και τι ρόλο έπαιξε ένας ακόμα απρόβλεπτος παράγοντας: αν και κατά πόσο ανακόπηκε η ανοδική πορεία που είχαν τα κρατικά έσοδα στη μεγαλύτερη διάρκεια του 2025 από τις αγροτικές κινητοποιήσεις, τα μπλόκα στις εθνικές οδούς και στα τελωνεία τον Δεκέμβριο. Καθώς όλα αυτά συνέβησαν πάνω στην περίοδο των εορτών, το οικονομικό τους αποτύπωμα θα αποκαλυφθεί στον ΦΠΑ που απέδωσε το σύνολο των επιχειρήσεων στο τέλος Ιανουαρίου.

Τα έσοδα αυτά ανακοινώνονται στις 16 Φεβρουαρίου. Και έναν μήνα αργότερα, όταν ανακοινωθούν τα στοιχεία ΦΠΑ που θα έχει εισπραχθεί τον Φεβρουάριο, θα φανεί αν είχαν τυχόν περαιτέρω αρνητική επίδραση στον τζίρο και τα κέρδη της αγοράς στο α’ τρίμηνο του 2026. Στη σκιά των εξελίξεων αυτών, λοιπόν, τα ταμειακά στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους στο δωδεκάμηνο Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2025 (τα οποία δεν ταυτίζονται με τα δημοσιονομικά) έδειχναν πως είχε προκύψει μια σημαντική υπέρβαση έναντι των στόχων του Προϋπολογισμού, κατά 831 εκατ. ευρώ, στο πρωτογενές αποτέλεσμα. Η υπέρβαση αυτή αποτελεί -έως τώρα τουλάχιστον- το «καύσιμο» για τις νέες παρεμβάσεις που δρομολογούνται.

Τι προβλέπεται

Στην πρώτη γραμμή των πρωτοβουλιών τη φορά αυτή μπαίνουν επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες. Και αυτό διότι στις παροχές του 2025 περιλαμβάνονταν -κατά μείζονα λόγο- μέτρα για τα νοικοκυριά, οι οποίες ξεδιπλώνονται ήδη (όπως η επιστροφή ενοικίου, η μείωση κρατήσεων σε μισθούς και συντάξεις κ.λπ.), αλλά συνεχίζονται και ολοκληρώνονται το 2027 με την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς των συνταξιούχων, τα τελικά εκκαθαριστικά φόρου εισοδήματος που θα εκδοθούν την άνοιξη κ.λπ.

Το πακέτο μέτρων για τις επιχειρήσεις σχεδιάζεται ήδη και σε αυτό εξετάζονται παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν:

■ Την ολοκληρωτική κατάργηση -μετά από μια δεκαπενταετία- του τέλους επιτηδεύματος και για τις εταιρείες. Μετά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες το Δημόσιο θα στερηθεί περί τα 240 εκατ. ευρώ ετησίως, κόστος όμως που θεωρείται διαχειρίσιμο.

■ Τη μείωση προκαταβολής φόρου στο 50% (αντί 80% που φτάνει σήμερα) με στόχο να αυξηθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων.
Στο ζύγι μπαίνουν επίσης αιτήματα και εισηγήσεις επιμελητηρίων και άλλων φορέων της αγοράς τα οποία, μεταξύ άλλων, προβλέπουν αύξηση του ορίου για τον ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό και περισσότερες δόσεις στην πάγια ρύθμιση οφειλών. Μόνιμα μέτρα όπως αυτά εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης για ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά. Πάντοτε όμως στο πλαίσιο διατήρησης της δημοσιονομικής ευστάθειας και στο μέλλον, όπως μαρτυρά και η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού να εντάξει στο σχέδιο πρότασης για τη συνταγματική αναθεώρηση το «φρένο» στην παραγωγή νέων ελλειμμάτων και χρέους για χάρη των επόμενων γενεών.

«Καλάθι» για νοικοκυριά

Ο σχεδιασμός των νέων παροχών όμως περιλαμβάνει και τα νοικοκυριά (φυσικά πρόσωπα) με ελαφρύνσεις και μέτρα στήριξης όπως:

■ Ακόμα μεγαλύτερη μείωση των ασφαλιστικών κρατήσεων.

■ Νέες μειώσεις στην τεκμαρτή φορολόγηση των επαγγελματιών, είτε στοχευμένα (όπως π.χ. μείωση κατά 50% ή έως και 70% στο τεκμαρτό εισόδημα για τους επαγγελματίες λαϊκών αγορών) είτε οριζόντια, όμως με επιβολή ενός μόνο ποσού για πρόσωπα που έχουν πάνω από μία εταιρείες και όχι αθροιστικά όπως ισχύει σήμερα.

■ Αύξηση ή διεύρυνση των δικαιούχων του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ για συνταξιούχους άνω των 65 ετών με εισοδηματικά κριτήρια. Το συγκεκριμένο μέτρο ανακοινώθηκε τον Απρίλιο πέρυσι, γεγονός που προϊδεάζει για σχετικές εξαγγελίες εκ νέου πριν το Πάσχα φέτος - αν το επιτρέψουν τα μεγέθη και οι συνθήκες.

Το «εισιτήριο» για ελαφρύνσεις

Η δυνατότητα για μόνιμες φοροελαφρύνσεις πάντως δεν προέκυψε αυτόματα, αλλά βασίστηκε στο «εισιτήριο» που εκδόθηκε το 2024. Οπως επισημαίνει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), ο ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών ήταν αρνητικός (-0,2%) το 2024, γεγονός που δημιούργησε τον απαιτούμενο χώρο για τις παροχές που δόθηκαν φέτος με βάση τους νέους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες. Καθώς η κυβέρνηση εκμεταλλεύτηκε κατάλληλα τα περιθώρια για νομοθέτηση ελαφρύνσεων χωρίς να παραβιάζονται οι κανόνες της Ε.Ε., ήδη δημιουργεί και νέα, αφού το αρνητικό υπόλοιπο του «Λογαριασμού Ελέγχου» (-0,3% του ΑΕΠ) διασφαλίζει ότι η χώρα παραμένει σε ασφαλή τροχιά, επιτρέποντας παράλληλα τις κοινωνικές και επιχειρηματικές παροχές.

Ο τελικός λογαριασμός από ΕΛΣΤΑΤ και Eurostat

Η τελική επιβεβαίωση για το αν το κοινωνικό μέρισμα θα επεκταθεί περαιτέρω σε συνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες θα έρθει την άνοιξη. Με βάση το ταμείο της χρονιάς και τις εισπράξεις του Φεβρουαρίου, στις 22 Απριλίου 2026 θα δημοσιευτούν τα επίσημα δημοσιονομικά στοιχεία από τη Eurostat. Νωρίτερα, στις 6 Μαρτίου, η ΕΛΣΤΑΤ θα ανακοινώσει τα προσωρινά στοιχεία για το ΑΕΠ του 2025. Αυτές οι δύο ημερομηνίες είναι καθοριστικές: τότε τα δισ. των εισπράξεων του 2025 δεν θα μεταφράζονται απλώς σε τάξη μεγέθους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά σε χρήματα σε ευρώ που θα μπορούν να δοθούν για παροχές.