Senna: Το είδωλο των ταχυτήτων

Μπορεί να πέρασαν κιόλας είκοσι χρόνια από τη στιγμή-και το σημαντικότερο τη σκηνή-του θανάτου του πιλότου της Φόρμουλα 1 Άιρτον Σέννα αλλά τίποτα δεν έχει κλονίσει τη δύναμη του άστρου του: Τα παραμύθια του κόσμου της ταχύτητας εξακολουθούν να πασπαλίζονται από την αστραφτερή βραζιλιάνικη χρυσόσκονη που ο Σένα χάρισε σε ένα άθλημα αρκετά πιο τραχύ, αντρικό και επιφανειακό στις διάφορες προσεγγίσεις του. Ο Σένα δεν κατέγραψε μόνο εκπληκτικές επιδόσεις αλλά επιβεβαίωσε ότι το χάρισμα του καλλιτέχνη ξεφεύγει από τα αυστηρά όρια του αθλητή και τελικά μετατρέπει τις ταχύτητες σε πρώτα υλικά μιας πανέμορφης πινακοθήκης. Εκεί ο Σένα έβαλε, πατώντας τέρμα το γκάζι, την ανεξήγητη πολλές φορές ομορφιά, την άψογη εκτέλεση, το πάθος, την έμπνευση-πράγματα που δεν χωράνε στον αθλητισμό αλλά μάλλον σε ένα περιούσιο έργο τέχνης. Γέννησε μάλιστα με τον θάνατο του ένα γλυκόπικρο “σαουντάτζι”-αυτό το ποιητικό αίσθημα νοσταλγίας που κρύβει βαθιά στην καρδιά του κάθε Βραζιλιάνος και κάθε οπαδός της τέχνης του Σένα σε ολόκληρο τον κόσμο.
 
Και από εδώ ακριβώς αρχίζει η αφήγηση που στήνει τόσο περίτεχνα ο Τσακίρογλου: με το βιβλίο του “Senna/Το Πνεύμα της Ταχύτητας” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις KeyBooks. Η συγγραφική και ερμηνευτική συμβολή του έγκειται στο ότι κατάλαβε και τελικά ασπάστηκε το γεγονός ότι η τέχνη του Σένα ξέφυγε από τα ανθρώπινα όρια και δεν χαρίστηκε σε καμία σύμβαση και σε καμία εύκολη χειρονομία-ούτε καν αυτή του αθλητή. Ο Σένα του Τσακίρογλου δεν είναι ο βραζιλιάνος πιλότος των ρεκόρ αλλά το είδωλο με τα απαράμιλλα σύμβολα (το κίτρινο κράνος, τα τριμμένα γάντια, το χαρακτηριστικό μονόγραμμα). Επίσης δεν είναι-μόνο-ο ιδανικός αντίπαλος του Προστ αλλά ο ακριβοδίκαιος υπερασπιστής της αρμονίας (εξου και το ότι δεν δεχόταν εύκολα την αδικία). Καμία του κουβέντα, αν και Βραζιλιάνος, δεν περίσσευε, καμία του κίνηση δεν πήγαινε χαμένη. Υπάκουε στους άγραφους κανόνες της ομορφιάς, του ταλέντου, της ακρίβειας που υπαγόρευαν η άψογη εκτέλεση και η τέλεια εικόνα. Κι ο μόνος τρόπος για να στραπατσαριστεί-κι αυτό είναι κάτι που ήξερε ασυνείδητα ο ίδιος ο Σένα και κατάλαβε απόλυτα ο Τσακίρογλου-ήταν ο θάνατος.  




Στην προσπάθεια του δηλαδή να ξεπεράσει όσο γίνεται περισσότερο τον εαυτό του ο Σένα έφτασε να φλερτάρει μονίμως με το μοναδικό όριο που μπορούσε να τον σταματήσει-τον ίδιο τον θάνατο. Όλα τα υπόλοιπα έπρεπε να καταργηθούν ακόμη και το απόλυτο φάσμα της τελειότητας. Άπαξ κι αυτό όμως συμβεί, είναι αρχαιόθεν γνωστό ότι διαπράττεται η ύψιστη ύβρις που θέλει τον άνθρωπο να μένει αυστηρά στα επίγεια και τα ανθρώπινα. Δεν μπορεί να κοιτάει κατάματα το θεό-ούτε μπορεί να μετέρχεται όλα όσα η φύση αδυνατεί- ακόμη και σε έναν υπεράνθρωπο- να δώσει. Πρόκειται για το ακροτελεύτιο υλικό κάθε τραγωδίας αλλά και κάθε μορφής τέχνης που ξέρει ότι μόνο έτσι μπορεί να υπερβεί τα δεδομένα και τα επίγεια. Βιρτουόζος αντίστοιχα της αυτοκατάλυσης που σπάει τα δεσμά από τον κόσμο για να αφοσιωθεί σε ένα ολοκληρωμένο έργο για τον Σένα ο Βασίλης Τσακίρογλου φαίνεται να κατάλαβε τον ήρωα του καλύτερα από τον καθένα. Όχι μόνο στη ζωή του αλλά την οριακή εκείνη στιγμή του θανάτου. Τη στιγμή, δηλαδή, εκείνη που ο Τσακίρογλου γεννιόταν ως συγγραφέας σκοτώνοντας μέσα του και κάπως άτυπα τον οπαδό του Σένα. Τελικά είναι μια η αναπνοή που μας ζει-η γραφή-και ένας ο θάνατος που μας πεθαίνει-οτιδήποτε έξω από αυτήν. Κι αυτό είναι το μυστικό που κρύβει το βιβλίο αυτό στο αναστοχαστικό και ακριβές επίμετρό του. 

Ίνφο: Το βιβλίο “Senna/To Πνεύμα της Ταχύτητας” παρουσιάζεται στο Public, αυτή την Πέμπτη 20 Νοεμβρίου στις 20:30. Για το βιβλίο θα συζητήσουν οι Αντώνης Πανούτσος, Γιώργος Ν. Πολίτης και ο συγγραφέας Βασίλης Τσακίρογλου. Θα συντονίσει η Τίνα Μανδηλαρά.