Οι εναέριες λήψεις της ριψοκίνδυνης φωτογράφου θάλασσας και ιστιοπλοΐας είναι το πρώτο πράγμα για το οποίο είναι διάσημη. Το άλλο έχει να κάνει με τη διάσωση της Ιστορίας
Η Βρετανίδα Κος Εβανς φωτογραφίζει τη θάλασσα εδώ και 40 χρόνια. Ξεκίνησε στα 5 της με μια μηχανή και όταν λίγο αργότερα οι γονείς της τής έμαθαν ιστιοπλοΐα, το νερό δεν έφυγε ποτέ από το κάδρο της. Πλέον είναι μία από τις πιο περιζήτητες φωτογράφους του θαλάσσιου αθλητισμού, με πελατολόγιο όπως οι Rolex, McLaren, Bentley, Henri Lloyd, Musto, North, Ratsey & Lapthorn. Φωτογραφίζει σκαρφαλωμένη σε κατάρτια, μέσα από ελικόπτερα, κάτω από καρίνες αγωνιστικών σκαφών, εν μέσω θαλασσοταραχής. Τίποτα δεν την τρομάζει.
Με την ομάδα της επί το έργον
Τα τελευταία χρόνια η Εβανς κάνει παράλληλα κάτι εντελώς διαφορετικό: παίρνει πανιά από θρυλικά σκάφη -πανιά που κανονικά θα κατέληγαν σε χωματερή- και τα μετατρέπει σε έργα τέχνης. Δουλεύει με την κυανοτυπία, μία από τις πρώτες τεχνικές φωτογραφικής εκτύπωσης, αποτυπώνοντας τις λήψεις της στα βαμβακερά πανιά ιστορικών σκαφών του βρετανικού οίκου Ratsey & Lapthorn, του παλαιότερου sail loft στον κόσμο, συνδεδεμένου για πάνω από έναν αιώνα με το America’s Cup.
Πανί από το γιοτ του Πιτ Τάουνσεντ των Who
Το τελευταίο της έργο παρουσιάστηκε στο Thomas Macy Warehouse του Ναντάκετ: η σειρά «Rock and Royals» εστιάζει σε πανιά σκαφών που ανήκαν σε διάσημους μουσικούς, γαλαζοαίματους, όπως ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος και ο πρίγκιπας Φίλιππος, και άλλους ισχυρούς του κόσμου.
Κυανοτυπία που απεικονίζει τις τεχνίτριες της Ratsey & Lapthorn
Τμήμα από το ιστίο του εμβληματικού «Britannia» (1934), ενσωματωμένο σε σύγχρονο πανί αγώνων America’s Cup
Κάθε δημιουργία της είναι φτιαγμένη από πανί και πίσω από κάθε πανί κρύβεται μια ιστορία: ένα προέρχεται από το κλασικό ξύλινο ιστιοφόρο του Πιτ Τάουνσεντ, του κιθαρίστα των Who, ο οποίος ολοκλήρωσε την τελευταία του τουρνέ στη Βόρεια Αμερική το 2025.
Πορτρέτο του Τζον Φ. Κένεντι σε πανί του ιστορικού ιστιοπλοϊκού «Manitou»
Εργο σε αυθεντικό πανί του «Bribón», με το οποίο ο Χουάν Κάρλος κατέκτησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ιστιοπλοΐας στο Βανκούβερ
Αλλο ήταν κομμάτι του «Manitou», του 19 μέτρων ιστιοφόρου σχεδιασμένου από τους Sparkman & Stephens και ναυπηγημένου το 1937 στο Μέριλαντ. Χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του ’60, φιλοξενούσε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζον Φ. Κένεντι, κερδίζοντας το προσωνύμιο «Πλωτός Λευκός Οίκος».
Νωρίτερα, είχε περάσει από πιο σεμνά καθήκοντα, ως εκπαιδευτικό σκάφος της Ακαδημίας της Αμερικανικής Ακτοφυλακής. Υπάρχει και το πανί από το «Santana», το 17 μέτρων ιστιοφόρο που αγόρασε ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ το 1945 αντί 50.000 δολαρίων από τον συνάδελφό του ηθοποιό Ντικ Πάουελ. Ο Μπόγκαρτ το κράτησε 12 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 1957, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον από τους συνολικά 11 ιδιοκτήτες του σκάφους.
Από το πρότζεκτ «Sail Sculptures»
Αργότερα το σκάφος πέρασε στην ιδιοκτησία της Γουέντι Σμιντ, ιδρύτριας του Schmidt Ocean Institute και συνιδρύτριας του 11th Hour Racing, ολοκληρώνοντας έτσι έναν κύκλο από το Χόλιγουντ στην έρευνα του βυθού. Το έργο της Εβανς πάνω στο συγκεκριμένο πανί απεικονίζει ένα κρινοειδές αστέρι που ανακάλυψε αποστολή του Ινστιτούτου στα βάθη του ωκεανού.
Πριν από το «Rock and Royals» υπήρξε ένα άλλο φιλόδοξο πρότζεκτ, το «Sail Sculptures»: πανιά ιστορικών σκαφών του America’s Cup, της διασημότερης ρεγκάτας της ιστιοπλοΐας και παλαιότερου τρόπαιου στον διεθνή αθλητισμό (1851), μεταμορφωμένα σε γλυπτά μεγάλης κλίμακας.
Pop art πορτρέτα των θρύλων του Κυπέλλου Αμερικής, Τεντ Τέρνερ, Ντένις Κόνερ και Αλαν Μποντ, φωτογραφημένα από την Κος, πάνω στο ιστορικό πανί του «Courageous»
Ανάμεσά τους, ένα έργο με έναν καρχαρία στα ρηχά της ατόλης Ρανγκάλι στις Μαλδίβες, τυπωμένο στο πανί της Alinghi Red Bull Racing από το 37ο America’s Cup στη Βαρκελώνη.
Κι ένα άλλο, αφιερωμένο στον τετράκις χρυσό ολυμπιονίκη ιστιοπλόο σερ Μπεν Εϊνσλι και τη βρετανική ομάδα ιστιοπλοΐας INEOS Britannia, που ενσωματώνει κομμάτι από την αληθινή «Britannia» του 1934, το σκάφος του βασιλιά Γεωργίου Ε’ που βυθίστηκε σκόπιμα μετά τον θάνατό του.
Αεροφωτογραφία του θρυλικού «Ranger», τυπωμένη στο χέρι με την τεχνική της κυανοτυπίας πάνω σε αυθεντικό βαμβακερό πανί του «Endeavour»
Η σειρά παρουσιάστηκε πέρυσι, στο πλαίσιο του 37ου America’s Cup στη Βαρκελώνη, με έργα από πανιά που καλύπτουν μια περίοδο 90 ετών, από το 1934 έως σήμερα.
Τα πιο σημαντικά έργα της πωλούνται σε ιδιώτες συλλέκτες, με τη δέσμευση να τα διαθέτουν περιοδικά σε εκθέσεις μουσείων ή γκαλερί, αφού η Κος Εβανς θεωρεί πως η ιστορία και η τέχνη ανήκουν σε όλους. Η ίδια περιγράφει το συγκεκριμένο εγχείρημα ως ένα πενταετές, παγκόσμιας εμβέλειας πρότζεκτ.
Νέες εκθέσεις της αναμένονται στις ΗΠΑ μέσα στο επόμενο διάστημα, αφού τα πανιά, όπως φαίνεται, δεν σταματούν να ταξιδεύουν ◆