Η ελληνική γλώσσα ως «διαβατήριο» για επιχειρηματικές και ερευνητικές συνεργασίες στην Αυστραλία

Μπορεί η ελληνική γλώσσα να αποτελέσει αφετηρία για νέες επιχειρηματικές, ερευνητικές και τεχνολογικές συνεργασίες στην άλλη άκρη του κόσμου; Η απάντηση θα επιχειρηθεί να δοθεί στο Σίδνεϊ, όπου στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 η ελληνική ακαδημαϊκή και επιχειρηματική παρουσία θα συναντήσει την αυστραλιανή, με επίκεντρο όχι μόνο τον πολιτισμό και τη γλώσσα, αλλά και τις μεγάλες ευκαιρίες που ανοίγονται στην έρευνα, την καινοτομία, την τεχνολογία και την επιχειρηματικότητα.

Η πρωτοβουλία, με τίτλο «Ο ρόλος του επιχειρείν στη διάδοση της ελληνικής γλώσσας – Γέφυρες καινοτομίας μεταξύ Αυστραλίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης», πραγματοποιείται στο αμφιθέατρο Rex Vowels Theatre του University of New South Wales (UNSW), στο κτήριο του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων, με ώρα έναρξης τις 9 το πρωί.

Η δράση εντάσσεται στην έκτη και καταληκτική ημέρα του 12ου Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου «Ελληνική Γλώσσα, Πολιτισμός και Μέσα Ενημέρωσης», το οποίο συνδιοργανώνεται από το Εργαστήριο Μελέτης Κοινωνικών Θεμάτων, ΜΜΕ και Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τη Unity in Philia και το Foundation for Hellenic Studies UNSW.

Το Θερινό Πανεπιστήμιο τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, και με τη στήριξη της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας.

Από τη γλώσσα στη διεθνή συνεργασία

Η ιδιαίτερη σημασία της πρωτοβουλίας βρίσκεται στο ότι επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση για την ελληνική γλώσσα πέρα από τα παραδοσιακά όρια της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.

Η γλώσσα μπορεί να λειτουργήσει και ως στοιχείο διεθνούς δικτύωσης: να δημιουργήσει κοινότητες, να ενισχύσει τις σχέσεις της ελληνικής διασποράς με την Ελλάδα, να συνδέσει πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα και, τελικά, να δημιουργήσει ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο πολιτιστικές σχέσεις μπορούν να εξελιχθούν σε επαγγελματικές και επιχειρηματικές συνεργασίες.

Αυτό είναι το στοίχημα της συνάντησης στο UNSW: να συνδεθεί η ελληνική γλώσσα και η πολιτιστική παρουσία με το σύγχρονο οικοσύστημα της έρευνας, της τεχνολογίας, των επενδύσεων και της επιχειρηματικότητας.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία ολοκλήρωσαν στις 24 Μαρτίου 2026 τις διαπραγματεύσεις τους για Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου, ύστερα από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων. Η συμφωνία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ, καθώς ακολουθούν οι διαδικασίες υπογραφής και κύρωσης, όμως δημιουργεί ήδη ένα νέο πλαίσιο για τις οικονομικές σχέσεις των δύο πλευρών.

Οι οικονομικές διαστάσεις της σχέσης είναι σημαντικές. Το διμερές εμπόριο αγαθών μεταξύ ΕΕ και Αυστραλίας έφτασε τα 49,4 δισ. ευρώ το 2024, ενώ το εμπόριο υπηρεσιών ανήλθε σε 38,1 δισ. ευρώ το 2023. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά, μεταξύ άλλων, ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα επωφεληθούν από την κατάργηση δασμών, με ετήσια εξοικονόμηση άνω του 1 δισ. ευρώ για τους Ευρωπαίους εξαγωγείς.

Παράλληλα, η νέα συμφωνία δημιουργεί προοπτικές και για τους Ευρωπαίους παραγωγούς τροφίμων, καθώς προβλέπει την κατάργηση των δασμών στις εξαγωγές ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών προϊόντων προς την Αυστραλία, μεταξύ άλλων στο κρασί, τη σοκολάτα, τα ζαχαρώδη και το παγωτό.

Το μεγάλο «παράθυρο» του Horizon Europe

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την έρευνα και την καινοτομία έχει η παράλληλη εξέλιξη γύρω από το Horizon Europe.

Στις 9 Ιουνίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Αυστραλία ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Αυστραλίας στο Horizon Europe. Η Αυστραλία βρίσκεται πλέον στη διαδικασία ολοκλήρωσης των εσωτερικών διαδικασιών της και αναμένεται να συνδεθεί με το πρόγραμμα για το 2027.

Το Horizon Europe αποτελεί το εμβληματικό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, με προϋπολογισμό περίπου 95,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027. Η αυστραλιανή συμμετοχή θα αφορά τον Πυλώνα ΙΙ, που καλύπτει μεγάλα πεδία, όπως οι ψηφιακές τεχνολογίες, η βιομηχανία και το διάστημα, το κλίμα, η ενέργεια και η κινητικότητα, η υγεία, η γεωργία, η βιοοικονομία και οι φυσικοί πόροι.

Για τους αυστραλιανούς ερευνητές και οργανισμούς, η εξέλιξη σημαίνει τη δυνατότητα συμμετοχής και, υπό τους προβλεπόμενους όρους, ηγετικού ρόλου σε μεγάλης κλίμακας διεθνή ερευνητικά έργα. Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης κρίσιμες τεχνολογίες, προηγμένοι υπολογιστές, η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική αλλαγή και η καθαρή ενέργεια, η υγεία, το διάστημα και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι πάνω από το 60% της αυστραλιανής επιστημονικής έρευνας πραγματοποιείται με διεθνή εταίρο, ενώ τα κράτη-μέλη της ΕΕ αποτελούν συλλογικά τον σημαντικότερο επιστημονικό εταίρο της Αυστραλίας εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Μόνο το 2024 καταγράφηκαν σχεδόν 17.000 κοινές επιστημονικές δημοσιεύσεις μεταξύ Αυστραλίας και κρατών-μελών της ΕΕ.

Με αυτά τα δεδομένα, η συνάντηση στο Σίδνεϊ αποκτά χαρακτήρα πολύ περισσότερο από μια ακόμη ακαδημαϊκή εκδήλωση.

Η Ελλάδα ανάμεσα σε δύο κόσμους

Ο βασικός στόχος είναι η διασύνδεση ακαδημαϊκών, ερευνητικών ιδρυμάτων, επαγγελματιών, επενδυτών, νεοφυών επιχειρήσεων και φορέων καινοτομίας από την Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Αυστραλία.

Η επιδίωξη δεν είναι απλώς η ανταλλαγή απόψεων. Μέσα από παρουσιάσεις, στρογγυλές τράπεζες και στοχευμένη δικτύωση, η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα λειτουργικό δίκτυο συνεργασίας, ικανό να οδηγήσει σε κοινά έργα και, σε επόμενο στάδιο, στη συγκρότηση διεθνών κοινοπραξιών για το Horizon Europe και άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα.

Σε αυτή τη διαδικασία η Ελλάδα επιχειρεί να διεκδικήσει έναν ιδιαίτερο ρόλο: όχι απλώς ως χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ισχυρή παρουσία στην Αυστραλία λόγω της ελληνικής διασποράς, αλλά ως γέφυρα ανάμεσα στα δύο οικοσυστήματα.

Η Unity in Philia έχει αναλάβει τη συγκρότηση και τον συντονισμό μιας στοχευμένης ακαδημαϊκής και επιχειρηματικής αποστολής από την Ελλάδα. Σε αυτή συμμετέχουν πανεπιστήμια, ερευνητικοί φορείς, οργανισμοί καινοτομίας και επιχειρήσεις με διεθνή προσανατολισμό.

Κύριος αυστραλιανός εταίρος είναι η Professionals in International Trade (PIT). Στόχος της αποστολής είναι να δημιουργηθούν ουσιαστικές επαφές με αυστραλιανούς εταίρους, να εντοπιστούν πεδία για κοινά έργα και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για συνεργασίες με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Την πρωτοβουλία στηρίζουν οι συνιδρυτές της Unity in Philia, Δρ. Βασίλης Αδραχτάς και Κωνσταντίνος Σγούρας, στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους για ενίσχυση των διεθνών ακαδημαϊκών, πολιτιστικών και επαγγελματικών συνεργασιών.

Το ζητούμενο είναι, τελικά, η συγκεκριμένη συνάντηση να μην παραμείνει μια μεμονωμένη δράση. Φιλοδοξία των διοργανωτών είναι να αποτελέσει την αφετηρία μιας σταθερής και επαναλαμβανόμενης πλατφόρμας συνεργασίας.

Ποιοι συμμετέχουν

Η σύνθεση των συμμετεχόντων αποτυπώνει ακριβώς αυτή την προσπάθεια να συναντηθούν διαφορετικοί κόσμοι: πανεπιστήμια, έρευνα, χρηματοδοτικά εργαλεία, επιχειρήσεις και διεθνείς αγορές.

Στη συζήτηση συμμετέχουν ο Κωνσταντίνος Σγούρας, Συνιδρυτής και Επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων της Unity in Philia και Πρόεδρος της αυστραλιανής ΜΚΟ Professionals in International Trade, καθώς και η Χριστίνα Στεφανίδου, Σύμβουλος Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Α΄ και Επικεφαλής του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Ελληνικής Πρεσβείας, με αρμοδιότητα για την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Παρόντες θα είναι επίσης η Yidi Yan (Γίντι Γιάν), Αντιπρόεδρος της Professionals in International Trade, ο Βασίλης Κυριαζής, Σύμβουλος Ευρωπαϊκών Χρηματοδοτικών Προγραμμάτων της The Thoms, και ο Δρ. Αχιλλέας Καμέας, Ιδρυτής και Επικεφαλής του DAISSy Research Group του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.

Από την πλευρά της έρευνας και της τεχνολογίας θα συμμετάσχουν μέσω βίντεο ο Δρ. Γιώργιος Παπαμιχαήλ, Διευθυντής του Επιστημονικού και Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης του ΙΤΕ και Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΑΠ/ΕΤΕΠ-Κ Α.Ε., και ο Δρ. Βασίλειος Καππάτος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης.

Το επιχειρηματικό σκέλος εκπροσωπούν ο Πάνος Μυλωνάς, CEO της Proverna Group, η Doris Dunon, CEO της Smart Mango, ο Xavier Heynan, Head of Corporate Services της Polyglot Group, ο Torben Soelvsteen, CEO της Nord South Partners, και η Penny Wong, Co-Founder & Director της Radmis.

Η Proverna Group, η Smart Mango, η Polyglot Group, η Nord South Partners και η Radmis αποτελούν διαφορετικές επιχειρηματικές παρουσίες που προσθέτουν στην εκδήλωση μια πρακτική διάσταση: τη δυνατότητα η συζήτηση για διεθνείς συνεργασίες να μεταφραστεί σε πραγματικές επαγγελματικές σχέσεις, επενδύσεις, υπηρεσίες, τεχνολογικές εφαρμογές και κοινά εγχειρήματα.

Ο συντονισμός της δράσης θα γίνει από τον Κωνσταντίνο Σγούρα και την Καθηγήτρια Γλωσσολογίας Νικολέττα Τσιτσανούδη-Μαλλίδη.

Η γλώσσα ως «κεφάλαιο» διεθνών σχέσεων

Η πρωτοβουλία έχει, επομένως, μια διάσταση που ξεπερνά την επιχειρηματικότητα.

Η ελληνική γλώσσα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της διεθνούς παρουσίας του ελληνισμού. Η σύνδεσή της όμως με το σύγχρονο επιχειρείν μπορεί να δώσει μια διαφορετική διάσταση στη λεγόμενη πολιτιστική και δημόσια διπλωματία: η γλώσσα δεν λειτουργεί μόνο ως φορέας ιστορικής μνήμης, αλλά και ως εργαλείο επικοινωνίας, δικτύωσης και δημιουργίας σχέσεων.

Ιδιαίτερα στην Αυστραλία, όπου υπάρχει μια πολυάριθμη και ιστορικά εδραιωμένη ελληνική κοινότητα, το πεδίο αυτό αποκτά ξεχωριστή δυναμική. Η σύνδεση των ανθρώπων που διατηρούν την ελληνική γλώσσα και πολιτιστική ταυτότητα με επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικούς οργανισμούς μπορεί να δημιουργήσει νέους διαύλους ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αυστραλία.

Το ζητούμενο δεν είναι, συνεπώς, μόνο να διατηρηθεί η ελληνική γλώσσα στο εξωτερικό. Είναι να παραμείνει ζωντανή μέσα σε νέες μορφές συνεργασίας.

Μια συγκυρία που δημιουργεί ευκαιρίες

Η χρονική συγκυρία για μια τέτοια πρωτοβουλία δεν είναι τυχαία. Από τη μία πλευρά, η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ–Αυστραλίας δημιουργεί ένα νέο οικονομικό πλαίσιο, το οποίο θα χρειαστεί να μεταφραστεί σε πραγματικές επιχειρηματικές ευκαιρίες μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών για την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.

Από την άλλη, η πορεία της Αυστραλίας προς το Horizon Europe δημιουργεί ένα σημαντικό παράθυρο για ερευνητικές συνεργασίες. Η αυστραλιανή κυβέρνηση αναμένει ότι, μετά την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών, οι αυστραλιανοί φορείς θα μπορούν από την 1η Ιανουαρίου 2027 να υποβάλλουν αιτήσεις για ευκαιρίες χρηματοδότησης του Πυλώνα ΙΙ.

Άρα, το ερώτημα που τίθεται στο Σίδνεϊ είναι πρακτικό: ποιοι θα είναι οι επόμενοι εταίροι, ποια θα είναι τα κοινά έργα και ποιος θα πάρει θέση στα νέα διεθνή δίκτυα που δημιουργούνται;

Η Ελλάδα διαθέτει πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, τεχνολογικές επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες και μια ισχυρή διασπορική παρουσία στην Αυστραλία. Το στοίχημα είναι να συνδεθούν αυτά τα διαφορετικά κεφάλαια.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο σύγχρονη εκδοχή της έννοιας «γέφυρα»: όχι μόνο η πολιτιστική γέφυρα ανάμεσα σε δύο χώρες, αλλά ένα δίκτυο ανθρώπων, ιδεών, τεχνολογιών και επιχειρηματικών ευκαιριών, μέσα στο οποίο η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός μπορούν να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης για συνεργασίες με διεθνές αποτύπωμα. Η εκδήλωση της 11ης Σεπτεμβρίου στο UNSW φιλοδοξεί να είναι το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Περισσότερες πληροφορίες για το 12ο Διεθνές Θερινό Πανεπιστήμιο: summerschool.ac.uoi.gr