Eternal love: H αυθεντική Carmen στην Αθήνα

Είναι δύο από τους τέσσερις κορυφαίους χορευτές που θα ενσαρκώσουν στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής τους ρόλους της Τσιγγάνας Κάρμεν και του ερωτευμένου μαζί της στρατιώτη Δον Χοσέ. Η Εσμεράλντα Μανθάνας και ο Αλβαρο Μαντρίντ δανείζουν λίγο από το πάθος των ηρώων τους και από το προσωπικό πάθος τους για χορό, για να μυηθούμε από τώρα στη μαγεία που θα ζήσουμε ως θεατές.

GALA: Πώς βιώνετε τη συνάντησή σας με την εμβληματική «Carmen» των Αντόνιο Γκάδες και Κάρλος Σάουρα; Τι σημαίνει για εσάς η συμμετοχή σε αυτή την ιστορική παραγωγή;
ΑΛΒΑΡΟ ΜΑΝΤΡΊΝΤ: Είναι πάντοτε προνόμιο αλλά και τεράστια ευθύνη να ζωντανεύουμε αυτό το έργο και το κάνουμε με τον σεβασμό και τη φροντίδα που του αρμόζουν. Κάθε φορά που ξεκινά η μουσική εισαγωγή της «Carmen», συγκινούμαι βαθιά, καθώς ξαναμπαίνουμε σε εκείνο τον κόσμο μέσα από το έργο του Γκάδες.

ΕΣΜΕΡΆΛΝΤΑ ΜΑΝΘΆΝΑΣ: Το βιώνω πάντα με μεγάλο αίσθημα ευθύνης λόγω του τι σημαίνει να ερμηνεύεις την Κάρμεν και να συνεχίζεις αυτή την κληρονομιά, κάτι που είναι διαρκώς παρόν στη σκέψη μας. Από συναισθηματική και καλλιτεχνική σκοπιά, το ζω μέσα από δύο αντίθετες οπτικές: από τη μία είναι ο ενθουσιασμός, η επιθυμία, η πρόκληση που πάντα αντιπροσωπεύει, η αφοσίωση, η υπερηφάνεια και η ευγνωμοσύνη που νιώθω που μπορώ να χορεύω και να ερμηνεύω έναν τέτοιο ρόλο. Από την άλλη, είναι οι συναισθηματικές και ερμηνευτικές απαιτήσεις ενός τόσο ωμού και σπλαχνικού ρόλου όπως η Κάρμεν, η εσωτερική ανησυχία και η ταραχή που μου προκαλεί.

G.: Με ποιον τρόπο προσεγγίζετε τους χαρακτήρες σας ώστε να παραμένουν πιστοί στο πρωτότυπο έργο του Προσπέρ Μεριμέ, αλλά και ζωντανοί για το σημερινό κοινό;
ΑΛΒ.Μ.: Το υπόβαθρο του έργου, η ψυχή του, είναι διαχρονικό. Τα συναισθήματα που αποτυπώνονται εδώ δεν ανήκουν σε μια άλλη εποχή. Ανήκουν σε όλες τις εποχές. Είναι σύμφυτα με την ανθρώπινη φύση. Το κοινό συνδέεται γρήγορα, τα νιώθει οικεία ή ταυτίζεται με όσα αφηγείται κάθε χαρακτήρας.

ΕΣΜ.Μ.: Πιστεύω ότι το έργο είναι διαχρονικό και αγγίζει ζητήματα που παραμένουν επίκαιρα, όπως η προσωπική ελευθερία που διεκδικούν οι γυναίκες. Αυτό με βοηθά να προσεγγίζω τον χαρακτήρα με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και αλήθεια εκφράζοντας και δικές μου ανησυχίες και εμπειρίες.

G.: Καθώς το ερωτικό τρίγωνο αποτελεί τον πυρήνα της δράσης εδώ, πώς χτίζετε εσείς επί σκηνής αυτή την ένταση και τη συναισθηματική κλιμάκωση;

ΑΛΒ.Μ.: Για μένα, το πιο δύσκολο σημείο είναι η αρχή. Απαιτεί μεγάλη συγκέντρωση να βγω από το καμαρίνι και να δημιουργήσω τον χαρακτήρα. Στη συνέχεια, ό,τι συμβαίνει επί σκηνής σε γεμίζει και σε παρασύρει στον ρόλο κάνοντας την ερμηνεία πιο φυσική. Κατά τη διάρκεια της παράστασης επιτελώ και μια σημαντική συναισθηματική εργασία εμβαθύνοντας στα αισθήματα που θα μπορούσα να έχω αν μια τέτοια κατάσταση συνέβαινε στην πραγματική ζωή ή αντλώντας κάποιες φορές από δραματικές εμπειρίες μου, ώστε να προσδώσω αλήθεια σε όσα διαδραματίζονται στη σκηνή.

ΕΣΜ.Μ.: Μέσα από επίπονη τεχνική δουλειά, αλλά κυρίως από τη συναισθηματική και την ερμηνευτική εργασία, χωρίς να χορεύεις για τον εαυτό σου αλλά με γενναιοδωρία προς τον παρτενέρ σου, πιστεύω ότι μπορεί να δημιουργηθεί αυτή η κορύφωση.

G.: Με ποιον τρόπο προσεγγίζετε εσείς τον ρόλο του Δον Χοσέ ως ενός ανθρώπου που παλεύει ανάμεσα στο πάθος, στη ζήλια και την ανάγκη για έλεγχο; Πόσο επίκαιρη θεωρείτε σήμερα τη διαδρομή του, ιδίως σε σχέση με τα ζητήματα τοξικής αγάπης και προσωπικής ευθύνης;

ΑΛΒ.Μ.: Προσεγγίζω τον ρόλο από μια θέση οικειότητας, μέσα από συναισθήματα που μπορώ κι εγώ να βιώσω στην προσωπική μου ζωή. Δεν περιορίζομαι στην αφήγηση μιας ιστορίας χαρακτήρων των αρχών του 19ου αιώνα. Θεωρώ ότι το ίδιο το έργο του Γκάδες απελευθερώνεται από τέτοια χρονικά πλαίσια. Πάθος, ζήλια, ανάγκη για έλεγχο, τοξική αγάπη, μεγάλη ευθύνη· είναι ζητήματα που δεν χρειάζεται να ψάξω μακριά για να τα αποδώσω.

G.: Πόσο επίκαιρη θεωρείτε σήμερα τη θεματική της ελευθερίας και της προσωπικής επιλογής που ενσαρκώνει η Κάρμεν;

ΕΣΜ.Μ.: Η αναζήτηση της γυναικείας ελευθερίας σε όλους τους τομείς της ζωής είναι κάτι απολύτως σύγχρονο: η δυνατότητα επιλογής, ύπαρξης, έκφρασης συναισθημάτων. Για μένα, η Κάρμεν ήταν μια γυναίκα μπροστά από την εποχή της που έγινε σύμβολο και σημείο αναφοράς.

G.: Η «Carmen» πρωτοπαρουσιάστηκε το 1983 στο Παρίσι και έκτοτε ταξιδεύει διεθνώς. Πώς διαφοροποιείται, αν διαφοροποιείται, η ενέργειά σας ανάλογα με το κοινό και τη χώρα;

ΑΛΒ.Μ.: Κάθε φορά προσπαθούμε να δίνουμε τον καλύτερό μας εαυτό. Δεν ένιωσα ποτέ ότι έδωσα το μισό από μένα σε κάποια παράσταση. Ακόμη κι αν στην αίθουσα βρίσκεται ένας μόνο θεατής, προσπαθώ να προσφέρω το μέγιστο. Δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να σημαίνει για κάποιον η θέαση αυτού του έργου, ούτε πόση προσπάθεια έχει καταβάλει οικονομικά για να αγοράσει ένα εισιτήριο. Υπάρχει, φυσικά, και η επαγγελματική μας ευθύνη, όπως και η προσωπική ικανοποίηση του να κάνουμε τη δουλειά μας σωστά.

ΕΣΜ.Μ.: Η ενέργεια του κοινού και ο τρόπος που αντιδρά σε συγκεκριμένες στιγμές του έργου, ασφαλώς, αλλάζουν. Υπάρχει μια στιγμή ιδιαίτερα φορτισμένη, όταν η Κάρμεν πετά το δαχτυλίδι στον πρόσφατα αποθανόντα σύζυγό της. Κάποιοι θεατές αντιδρούν με έκπληξη, άλλοι με γέλιο, άλλοι με απόλυτη σιωπή.

G.: Τι ανακαλύπτετε κάθε φορά εκ νέου στους ρόλους σας έπειτα από τόσες παραστάσεις;

ΑΛΒ.Μ.: Σίγουρα είναι καλό να σταματά κανείς για λίγους μήνες να ερμηνεύει έναν ρόλο. Να τον αφήνει να αναπνεύσει. Οταν επιστρέφεις, πάντα έχεις εξελιχθεί προσθέτοντας νέες λεπτομέρειες. Είναι ρόλοι με μεγάλη ερμηνευτική βαρύτητα που απαιτούν ωρίμανση. Σαν καλό κρασί. Η ενέργεια, ωστόσο, αλλάζει ανάλογα με το κοινό. Υπάρχουν πολύ σιωπηλά και συγκρατημένα ακροατήρια, όπου δεν ξέρεις αν βρίσκονται ακόμα εκεί μέχρι το τελικό χειροκρότημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις έχουμε μόνο την ενέργεια των συναδέλφων μας, που είναι ήδη πολύτιμη. Υπάρχει και κοινό θερμό και εκδηλωτικό, παρόν σε κάθε στιγμή, σχεδόν σαν ένας ακόμη ερμηνευτής επί σκηνής. Αυτό το εκτιμούμε ιδιαίτερα.

ΕΣΜ.Μ.: Χάρη στη Στέλλα Αράουζο, την καλλιτεχνική διευθύντρια της Compañía Antonio Gades, που εργάζεται εντατικά μαζί μας πάνω στην αναζήτηση και επανανακάλυψη του χαρακτήρα, στο τι λέμε, τι μεταδίδουμε και τι ακόμη μπορούμε να αποκαλύψουμε, πιστεύω ότι ύστερα από τόσα χρόνια περισσότερο από το να ανακαλύπτω εγώ την Κάρμεν είναι εκείνη που έχει ανακαλύψει πλευρές του εαυτού μου. Στην προσπάθεια να δώσω κάθε φορά μια νέα διάσταση στον ρόλο, ανακάλυψα πράγματα για μένα.

G.: Και για το τέλος, τι θα θέλατε να νιώσει το ελληνικό κοινό στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών παρακολουθώντας αυτή την αυθεντική εκδοχή της «Carmen»;

ΑΛΒ.Μ.: Θα θέλαμε το κοινό να νιώσει μαζί μας όλα τα συναισθήματα που ζωντανεύουν στο έργο. Να απελευθερωθεί από την καθημερινότητα και να μεταφερθεί σε αυτή την πραγματικότητα. Να συγκινηθεί, να γελάσει, να δακρύσει και να απολαύσει μαζί μας το ταξίδι.

ΕΣΜ.Μ.: Θα ήθελα το κοινό να βιώσει όλα όσα είναι η «Carmen», όλες τις συναισθηματικές καταστάσεις που εμπεριέχει το έργο. Γιατί αυτό θα σήμαινε ότι επιτυγχάνουμε τον σκοπό μας, ότι επικοινωνούμε και αγγίζουμε το κοινό. Και αυτός είναι ο ύψιστος στόχος του καλλιτέχνη: να συγκινεί