Laura Piani - Charlie Anson: «Η Τζέιν Οστεν μας κατέστρεψε, και ήταν υπέροχο!»

To φετινό Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Ελλάδας, ανάμεσα στα φώτα, τις προβολές και τις φιλολογικές αναφορές, πρωτοπαρουσίασε στην Ελλάδα μια ταινία που κέρδισε χαμόγελα προτού καν ξεκινήσει: «Jane Austen a gâché ma vie», ελληνιστί «Η Τζέιν Οστεν με κατέστρεψε». Ενα (σκόπιμα) υπερβολικό, χιουμοριστικό και τρυφερό σχόλιο στην εμμονή μας με τον ρομαντισμό, το βιβλίο και την ανάγκη για ένα λυτρωτικό happy end. Με το έργο να βγαίνει σύντομα στις κινηματογραφικές αίθουσες, η Γαλλίδα σκηνοθέτις και σεναριογράφος Λόρα Πιάνι και ο «Βρετανός του καστ» Τσάρλι Ανσον μάς μίλησαν για τη δική τους εκδοχή του κλασικού μυθιστορήματος στη μεγάλη οθόνη.

Στην κινηματογραφική ιστορία, η κεντρική ηρωίδα, η Αγκάτ, είναι μια γυναίκα γεμάτη αντιθέσεις. «Ανύπαντρη αλλά ρομαντική, λαχταρά μια ιστορία αγάπης βγαλμένη από τις σελίδες της Τζέιν Οστεν», λέει η Πιάνι. «Εργάζεται ως βιβλιοπώλης, ενώ κρυφά ονειρεύεται να γίνει συγγραφέας. Εχει πλούσια φαντασία, αλλά καμία πραγματική ερωτική εμπειρία. Οταν όμως της δίνεται η ευκαιρία να συμμετάσχει σε μια συγγραφική εστία στην εξοχή της Αγγλίας, η Αγκάτ βρίσκεται αντιμέτωπη με τις ανασφάλειές της και με το ενδεχόμενο να ζήσει την ιστορία που πάντα φανταζόταν. Η αλήθεια είναι ότι η Αγκάτ είμαι εγώ κατά κάποιον τρόπο», ομολογεί.

Και ναι, η Λόρα Πιάνι εργαζόταν στο εμβληματικό βιβλιοπωλείο «Shakespeare & Company» στο Παρίσι, έκανε νυχτερινές βάρδιες, έγραφε σενάρια και περνούσε δημιουργικά μπλοκαρίσματα με άφθονο καφέ. «Το σκηνικό της ταινίας γεννήθηκε εκεί. Και το γράψιμο ήταν η προσωπική μου επανάσταση. Ηθελα να διακωμωδήσω τον εαυτό μου και το πόσο εύκολα βρίσκουμε δικαιολογίες για να μη γράψουμε». Η ιδέα της συγγραφικής residency, δηλαδή της καταναγκαστικής απόσυρσης σε έναν ειδυλλιακό χώρο με σκοπό τη συγγραφή, ήταν για εκείνη «η κόλαση μεταμφιεσμένη σε όνειρο»: «Φαντάσου να είσαι κλεισμένος σε ένα τέλειο σπίτι για να γράψεις. Και να μην μπορείς. Ε, αυτό είναι η Αγκάτ».

Ο Τσάρλι Ανσον, η πιο «βρετανική» φιγούρα του καστ, αποδέχτηκε με χιούμορ τη θέση του ως ο Mr Darcy της ταινίας. «Μου άρεσε που ο ήρωάς μου είναι πληγωμένος, λίγο χαμένος, λίγο απομονωμένος, και μετατρέπει αυτόν τον πόνο σε κάτι γοητευτικό. Νομίζω πως ταυτίζομαι με όλο αυτό, με αυτή τη μελαγχολία που έχει μια κάποια γλύκα. Θα έλεγα ότι υπάρχει μια πλευρά μου που λατρεύει να λυπάται τον εαυτό μου. Iσως επειδή είναι πιο ρομαντικό από το να νιώθεις απλώς καλά», αυτοσαρκάζεται. «Αυτός ο ρόλος με άγγιξε, γιατί ένιωσα ότι πρόκειται για έναν άντρα που παλεύει να βρει ξανά το νόημα, όχι μόνο στην αγάπη, αλλά και στον ίδιο του τον εαυτό. Κουβαλάει ένα παρελθόν, μια απώλεια. Και όμως, δεν γίνεται κακός. Γίνεται ποιητικός. Αυτό ήθελα να δείξω». Αμφότεροι δηλώνουν ρομαντικοί, με τον δικό τους τρόπο. «Είμαι ρομαντική, αλλά όχι με την παλιά έννοια του όρου», λέει η Λόρα. «Το ρομαντικό σήμερα σημαίνει κάτι άλλο: σύνδεση, επιθυμία, παρουσία. Και το να μην είσαι μόνος καθώς αναζητάς τον εαυτό σου». Ο Τσάρλι συμφωνεί: «Το να θες να βρεις τον έναν και μοναδικό άνθρωπο και να αφοσιωθείς σ’ αυτόν είναι πλέον λίγο ντεμοντέ. Αλλά εγώ το θέλω. Και μάλλον αυτό με κάνει “παλαιών αρχών”, αλλά δεν με πειράζει».

Ο τίτλος της ταινίας, που παραλίγο να αλλάξει, αποδείχθηκε τελικά το δυνατό χαρτί της. «Ολοι μου έλεγαν να τον αλλάξω, ότι ήταν μεγάλος, περίεργος, δύσκολος. Αλλά είχε κάτι. Και τελικά, πολλοί πήγαν να δουν την ταινία επειδή διάβασαν τον τίτλο», επισημαίνει η Λόρα και ο Τσάρλι σχολιάζει: «Ηταν από εκείνες τις κακές ιδέες που τελικά αποδεικνύονται σπουδαίες. Χρειάζεται τόλμη για να τις πιστέψεις. Η Τζέιν Οστεν μάς “διέλυσε” τη ζωή -και ήταν υπέροχο!».

Στο φιλμ, ο ρομαντισμός συναντά το χιούμορ και η εσωτερική αναζήτηση πατάει πάνω στην κλασική φόρμα του rom-com, με ένα νεύμα στη λογοτεχνική παράδοση. «Η Τζέιν Οστεν, χωρίς να το ξέρει, εφηύρε τη ρομαντική κομεντί», λέει η Λόρα Πιάνι. «Ηθελα να παίξω με αυτό, να το αποδομήσω λίγο, να του δώσω νέα πνοή». Τι θα έλεγαν στη θρυλική Βρετανίδα συγγραφέα αν την είχαν μπροστά τους; Η Λόρα αρχίζει να πυροβολεί με ερωτήσεις: «Πότε έγραφες; Πώς ξεκινούσες; Αρχιζες από τους χαρακτήρες ή από την πλοκή; Πώς ένιωθες για την απόφασή σου να μην παντρευτείς;». Ο Τσάρλι, πάλι, θα ήθελε να τη δει να μιλά με έναν σκηνοθέτη. «Θα ήθελα να δω πώς θα αντιδρούσε σε μια κινηματογραφική μεταφορά του έργου της. Θα συμφωνούσε; Θα διαφωνούσε; Θα φρίκαρε;».

Οσο για την προετοιμασία για τον περίφημο ρόλο; «Εκανα τα μαθήματά μου. Ο,τι βιβλίο αναφέρει ο χαρακτήρας μου, το διάβασα. Ακόμα κι αν ήταν μία λέξη -Ντίκενς, Σαίξπηρ- ήθελα να νιώθω ότι το εννοώ. Αυτό που μου άρεσε περισσότερο στο σενάριο, πάντως, είναι ότι έχει χιούμορ, αλλά όχι χαζό χιούμορ. Είναι διασκεδαστικό με τρόπο έξυπνο, ανθρώπινο. Δεν χρειαζόταν να γυρίσουμε μια φτηνή κωμωδία για να γελάσει ο κόσμος», λέει ο Ανσον και η Πιάνι καταλήγει: «Το χιούμορ δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο επιβίωσης. Και αγάπης. Και η επόμενη ταινία μου θα είναι κωμωδία. Νομίζω ότι το έχουμε ανάγκη, ειδικά τώρα. Το γέλιο μπορεί να είναι και πολιτική πράξη. Και ένα χαμόγελο να αλλάξει τη μέρα σου» ◆