Και ξαφνικά μας παρεδόθη αληθινά, τι τραγωδία...

Στο 11ο επεισόδιο της «Διαβολοδεκαετίας», ο Χρήστος Χωμενίδης ξεκινάει από τα επινίκια του Ιανουαρίου και φτάνει μέχρι την αναγγελία του δημοψηφίσματος. Διηγείται τη συγκρότηση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ -ΑΝΕΛ, την εκλογή του Προκόπη Παυλόπουλου ως Προέδρου της Δημοκρατίας, τη ρομαντική - ή δονκιχωτική- διαπραγμάτευση με τους δανειστές, το “chicken game” του Γιάνη Βαρουφάκη. Όσο ο πολιτικός χρόνος πύκνωνε, τόσο την αρχική ελπίδα διαδεχόταν η αμφιβολία. Για να καταλήξουμε σε μια ηρωική έξοδο που περισσότερο έμοιαζε με πήδημα στο κενό.

Όσοι είχαν ζήσει τον θρίαμβο του ΠΑΣΟΚ στις 18 Οκτωβρίου 1981, στις 25 Ιανουαρίου 2015 τον θυμήθηκαν. Επικρατούσε η ίδια ανάταση, η ίδια αίσθηση πως ο λαός είχε έρθει επιτέλους στην εξουσία. Πως η καινούργια κυβέρνηση θα υπηρετεί το δικό του δίκιο. Το 36,34% του Αλέξη Τσίπρα πόρρω απείχε βέβαια από το 48% του Ανδρέα Παπανδρέου. Η Αριστερά ωστόσο -η ανανεωτική, ριζοσπαστική, λαϊκίστικη, η όπως θες πες την Αριστερά- ουδέποτε είχε συγκεντρώσει τέτοιο ποσοστό. Ακόμα και το ΕΑΜ, εάν είχε μετρηθεί σε εκλογές μετά την Απελευθέρωση, πιθανόν να μην ξεπερνούσε τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο οποίος είχε γίνει πρώτη είδηση διεθνώς. Διότι, όπως τόνιζε ο Αλέξης Τσίπρας, η νίκη του σηματοδοτούσε αλλαγή πλεύσης για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι δύο πρώτες μέρες ήταν συμβολικά απολύτως φορτισμένες. Το πρωί της Δευτέρας, ο Αλέξης Τσίπρας ορκίστηκε πρωθυπουργός. Με πολιτικό όρκο, απουσία παπάδων. Σε μία κίνηση τακτ, είχε προηγουμένως επισκεφθεί τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο για να πάρει την ευχή του. Βγαίνοντας από το Προεδρικό Μέγαρο αντί να καταθέσει στεφάνι στον Άγνωστου Στρατιώτη, πήγε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και άφησε κόκκινα τριαντάφυλλα στο μνημείο των 200 εκτελεσθέντων την Πρωτομαγιά του 1944. Χαιρέτησε όχι με τη γροθιά αλλά με το χέρι στην καρδιά.

Ο Αντώνης Σαμαράς, από την άλλη, συμπεριφέρθηκε σαν κακός, χολωμένος παίκτης. Απαξίωσε να υποδεχθεί τον Τσίπρα στο Μέγαρο Μαξίμου. Να του πει, έστω τυπικά, ένα «καλή επιτυχία». Άφησε στο πόδι του τον διευθυντή του γραφείου του Κωνσταντίνο Μπούρα, ο οποίος έδειξε στους ανθρώπους του Σύριζα τα κατατόπια. Τους έδειξε κυρίως ένα χρηματοκιβώτιο. «Είναι, όπως βλέπετε, άδειο» τους έκανε και τους έδωσε τα κλειδιά.

«Τόσος είναι ο Σαμαράς…» σχολίαζαν δηλητηριωδώς ακόμα και άνθρωποι που δεν είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ. Εγώ βρισκόμουν σε πλήρη αμηχανία. Από το 2012, ίσως και νωρίτερα, πίστευα ακράδαντα, το είχα πει και το είχα γράψει σε όλους τους τόνους, ότι ο Σύριζα ουδεμία σχέση είχε με μία σύγχρονη Αριστερά. Πως αποτελούσε ένα καιροσκοπικό μόρφωμα, εντός του οποίου συστεγάζονταν ιδεοληπτικοί μαρξιστές-λενινιστές και τυχοδιώκτες χωρίς φραγμό και δίχως έρμα. Λες να είχε κάνει τρομερό λάθος; Λες να τον είχα εντελώς παρεξηγήσει και να είχα σταθεί ανεπιγνώστως, όπως με κατηγορούσε ένας φίλος, στο πλευρό των «κακών»; Στη λάθος πλευρά της Ιστορίας;

Όσο όμως και να το σκεφτόμουν, δεν μπορούσα να ξεχάσω τη συνύπαρξη των Συριζαίων με τους Χρυσαυγίτες στις πλατείες της Αγανάκτησης, το 2011, κάτω από τις ίδιες κρεμάλες. Τις δολοφονίες χαρακτήρων που αναλάμβαναν τα τρολ του διαδικτύου, από τα υπόγεια -όπως είχε καυχηθεί ο ίδιος ο Τσίπρας- των κεντρικών γραφείων του ΣΥΡΙΖΑ. Τη φράση του «κάποιοι Έλληνες είναι λιγότερο Έλληνες» που αφορούσε όσους υπερψήφιζαν τα μνημόνια.

Ο ιδιοκτήτης του εντύπου στο οποίο τότε δούλευα μού τηλεφώνησε και μού ανακοίνωσε τη διακοπή της συνεργασίας μας. «Άλλαξαν οι καιροί, το κλίμα…» μου είπε. «Εσύ έχεις ταυτιστεί με το παλιό…» Εκτίμησα την ειλικρίνειά του. Το γεγονός πως δεν μου έκρυψε ότι η απόλυσή μου οφειλόταν σε πολιτικούς λόγους. Διότι βεβαίως θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι τα κείμενά μου δεν του άρεσαν πλέον, πως είχα χάσει το μπρίο μου.

Ο Τύπος γενικά και η μεγάλη επιχειρηματικότητα εάν δεν υποστήριζαν ανοιχτά τον ΣΥΡΙΖΑ, έδειχναν πάντως έντονη συμπάθεια προς τον Αλέξη Τσίπρα. Ο Σταύρος Ψυχάρης, ιδιοκτήτης τότε του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη, εκδότης των «Νέων» και του «Βήματος» είχε συναντηθεί μυστικά μαζί του μετά τις ευρωεκλογές του 2014. Οι δυό τους, σε ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι. Μοναδικός μάρτυρας όσων είχαν πει; Μια γάτα σπάνιας ράτσας. Μια γάτα Ιμαλαϊων, η οποία έδωσε και τον τίτλο στο ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε εκ των υστέρων, το 2016, στο «Βήμα». Ο Τσίπρας έφτιαξε μόνος του καφέδες, οι δύο άνδρες κάθισαν στον καναπέ και -μεταφέρω αυτολεξεί τα γραφόμενα στο «Βήμα»- «… άρχισαν να μιλούν σχεδόν σαν να ήταν πατέρας και γιός, που είχαν χαθεί για χρόνια και ανακάλυψαν τυχαία ο ένας τον άλλον…»

Ο Σταύρος Ψυχάρης έδειξε την καλύτερη διάθεση προς τη νέα κυβέρνηση την επαύριο των εκλογών. «Τα Νέα» κυκλοφόρησαν με κόκκινο πρωτοσέλιδο και με ένα
πολύ ευμενές κύριο άρθρο. Ο Αλέξης Τσίπρας αντιθέτως θα δήλωνε το 2016:«Μπορεί αν χρειαστεί να συναντήσω και τον διάβολο αλλά δεν θα του πουλήσω την ψυχή μου. Εγώ τη γάτα Ιμαλαΐων την έσκισα.» Αλλά και η Γιάννα Αγγελοπούλου είχε επισκεφθεί τον Αλέξη Τσίπρα τον Νοέμβριο του 2014 στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ. Οργάνωσε μάλιστα, τον Σεπτέμβριο του 2015, και τη δημόσια συζήτηση του με τον Μπιλ Κλίντον, κατά την οποίαν ο Τσίπρας -με τα ελλιπή του αγγλικά, με την άρνησή του να χρησιμοποιήσει διερμηνέα- εξετέθη. Για να μην πω ρεζιλεύτηκε.

Πάμε πίσω στις 25 Ιανουαρίου του 2015. Με την τελική καταμέτρηση των ψήφων, ο Σύριζα κέρδιζε 149 έδρες. Του έλειπαν δύο για να έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Έπρεπε ή να κάνει νέες εκλογές -ο Τσίπρας το απέρριπτε διαρρήδην- ή να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας. Με ποιο κόμμα;