Χιλή: Το πείραμα με τους σολομούς που ξέφυγε από τον έλεγχο το 1970 και έφτασε μέχρι την Αργεντινή

Η εισαγωγή ενός ζωικού είδους σε ένα περιβάλλον στο οποίο δεν ζούσε φυσιολογικά μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στα οικοσυστήματα. Τα ξενικά είδη, όταν εγκαθίστανται και εξαπλώνονται ανεξέλεγκτα, ενδέχεται να επηρεάσουν την τροφική αλυσίδα και να μεταβάλουν την παρουσία των αυτόχθονων ειδών.

Μια τέτοια περίπτωση καταγράφηκε στη Λατινική Αμερική, όταν η Χιλή εισήγαγε τη δεκαετία του 1970 σολομούς Chinook, γνωστούς και ως βασιλικούς σολομούς, από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στόχος ήταν η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας και ο εμπλουτισμός των πληθυσμών ψαριών. Ωστόσο, περίπου μισό αιώνα αργότερα, η παρουσία του είδους έχει ξεπεράσει τα όρια των περιοχών όπου αρχικά εισήχθη, φτάνοντας μέχρι και σε ποτάμια της γειτονικής Αργεντινής.

Από τη Χιλή στα ποτάμια της Αργεντινής
Ορισμένοι σολομοί εγκατέλειψαν τις περιοχές στις οποίες είχαν απελευθερωθεί και κατάφεραν να εξαπλωθούν σε διαφορετικά υδρογραφικά συστήματα. Μέσω θαλάσσιων διαδρομών και ποτάμιων συνδέσεων, έφτασαν σε νερά της Αργεντινής, δημιουργώντας ένα φαινόμενο που ξεπερνά τα σύνορα των δύο χωρών. Ο σολομός Chinook, με επιστημονική ονομασία Oncorhynchus tshawytscha, είναι ένα ανάδρομο ψάρι. Αυτό σημαίνει ότι γεννιέται σε γλυκά νερά, μεταναστεύει στον ωκεανό για να αναπτυχθεί και επιστρέφει σε ποτάμια για να αναπαραχθεί.

Συνήθως, οι σολομοί επιστρέφουν στο ποτάμι όπου γεννήθηκαν. Ωστόσο, εάν συναντήσουν κατάλληλες συνθήκες σε ένα νέο περιβάλλον, όπως κατάλληλη θερμοκρασία, επαρκή ροή νερού και βυθό με χαλίκια, μπορούν να δημιουργήσουν νέους πληθυσμούς. Σύμφωνα με αναλύσεις που επικαλείται η ισπανική εφημερίδα AS, μεγάλο μέρος των σολομών που εντοπίστηκαν στον ποταμό De las Vueltas, στην επαρχία Σάντα Κρουζ της Αργεντινής, συνδέεται με πληθυσμούς που έχουν εγκατασταθεί στη φύση στην περιοχή Αϊσέν της Χιλής. Η παρουσία τους στον συγκεκριμένο ποταμό αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 2006 και έκτοτε δεν αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Γιατί είναι δύσκολος ο περιορισμός τους
Ο σολομός Chinook θεωρείται ο μεγαλύτερος σολομός στον κόσμο, καθώς ορισμένα άτομα μπορούν να φτάσουν σε βάρος τα 60 κιλά και σε μήκος το 1,5 μέτρο. Η εξάπλωσή του, ωστόσο, προκαλεί συζητήσεις σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Η εγκατάσταση ενός ξενικού είδους μπορεί να επηρεάσει τα τοπικά οικοσυστήματα, να μεταβάλει τις σχέσεις μεταξύ των ειδών και να ασκήσει πιέσεις στην αυτόχθονη πανίδα. Από την άλλη πλευρά, η παρουσία των σολομών αντιμετωπίζεται από ορισμένους ως πιθανή οικονομική ευκαιρία. Η αθλητική αλιεία μπορεί να προσελκύσει επισκέπτες και να ενισχύσει τον τουρισμό, δημιουργώντας έσοδα για καταλύματα, επιχειρήσεις εστίασης και άλλα καταστήματα της περιοχής.

Η πλήρης εξάλειψη των πληθυσμών που έχουν ήδη εγκατασταθεί στη φύση είναι δύσκολη, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες αναπαραγωγής και ενεργές υδρογραφικές συνδέσεις που διευκολύνουν την εξάπλωσή τους. Έτσι, οι αρμόδιες αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με μια σύνθετη πρόκληση. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης του είδους για την ανάπτυξη της αθλητικής αλιείας και του τουρισμού, ενώ από την άλλη, προτεραιότητα στις προστατευόμενες περιοχές αποτελεί ο περιορισμός της εξάπλωσής του για τη διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων. Η περίπτωση του σολομού Chinook δείχνει πώς μια οργανωμένη εισαγωγή ενός είδους για οικονομικούς σκοπούς μπορεί, με την πάροδο των δεκαετιών, να οδηγήσει σε απρόβλεπτες οικολογικές εξελίξεις που επηρεάζουν περισσότερες από μία χώρες.

www.gazzetta.gr