Βύθισαν 2 εκατ. λάστιχα για να σώσουν τη θάλασσα: 50 χρόνια μετά αποδείχθηκαν οικολογική καταστροφή

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Φλόριντα αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα με τη διαχείριση των άχρηστων ελαστικών. Η ιδέα να βυθιστούν περίπου δύο εκατομμύρια λάστιχα ώστε να δημιουργηθεί ένας τεχνητός ύφαλος έμοιαζε, στα χαρτιά, ωφέλιμη για τη θαλάσσια ζωή.

Έτσι δημιουργήθηκε ο ύφαλος Όσμπορν (Osborne Reef), ανοιχτά του Φορτ Λόντερντεϊλ. Η θεωρία ήταν ότι κοράλλια και άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί θα αποίκιζαν τα ελαστικά, δημιουργώντας νέους βιότοπους για τα ψάρια. Για τον σκοπό αυτό καλύφθηκαν περίπου 15 εκτάρια βυθού, σε βάθος περίπου 20 μέτρων.

Από τεχνητός ύφαλος σε οικολογική καταστροφή
Το αποτέλεσμα, όμως, ήταν εντελώς διαφορετικό από το αναμενόμενο. Αντί να επεκταθεί ο ήδη υπάρχων τεχνητός ύφαλος από τσιμεντένιους ογκόλιθους, το έργο εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές καταστροφές. Παρότι είχε τη στήριξη δημόσιων φορέων και επιχειρήσεων, τα ελαστικά, που ήταν δεμένα μεταξύ τους με αλυσίδες και συστήματα στερέωσης, υπέστησαν διάβρωση από το θαλασσινό νερό.

Με την πάροδο των χρόνων, τις θαλάσσιες συνθήκες, τις καταιγίδες και τους τυφώνες, οι αλυσίδες έσπασαν. Τα λάστιχα άρχισαν να παρασύρονται στον βυθό, καταστρέφοντας φυσικούς κοραλλιογενείς υφάλους της περιοχής. Ορισμένα μάλιστα εντοπίστηκαν ακόμη και στα ανοικτά της Βόρειας Καρολίνας, επιβεβαιώνοντας την αποτυχία του εγχειρήματος.

Η επιχείρηση απομάκρυνσης συνεχίζεται
Τρεις δεκαετίες αργότερα αναγνωρίστηκε ότι το σχέδιο ήταν λανθασμένο και ξεκίνησαν προσπάθειες αποκατάστασης. Το 2007, δύτες των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ άρχισαν επιχειρήσεις ανάσυρσης των ελαστικών, σε μια δύσκολη και ιδιαίτερα δαπανηρή αποστολή που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Το πρόγραμμα απομάκρυνσης, το οποίο συντονίζει κυρίως το Τμήμα Προστασίας Περιβάλλοντος της Φλόριντα, παραμένει σε εξέλιξη. Έως το 2019 είχε απομακρυνθεί περίπου το ένα τρίτο των ελαστικών. Ωστόσο, πολλά εξακολουθούν να είναι διασκορπισμένα σε μεγάλη θαλάσσια έκταση, ενώ άλλα βρίσκονται ανάμεσα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, γεγονός που καθιστά την απομάκρυνσή τους ιδιαίτερα απαιτητική.

Παρότι το οικοσύστημα έχει ανακάμψει εν μέρει, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πλήρης αποκατάσταση της περιοχής θα απαιτήσει πολλά ακόμη χρόνια διαχείρισης και παρακολούθησης. Η υπόθεση του υφάλου Όσμπορν αποτελεί σήμερα χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάγκης να προηγούνται επιστημονικές μελέτες πριν από την εφαρμογή αντίστοιχων έργων, καθώς και της σημασίας λύσεων με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, όπως οι ειδικές κατασκευές από θαλάσσιο σκυρόδεμα.

www.gazzetta.gr