Οι πατάτες προστατεύουν την καρδιά

Νέα δεδομένα για τα οφέλη από την κατανάλωση πατάτας παρουσιάστηκαν προχθές σε συνέντευξη τύπου που  πραγματοποίησε η McCain στο Αμστερνταμ, στο περιθώριο του Καρδιολογικού Συνεδρίου. Όπως αναφέρθηκε, μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στα Ιατρικά Χρονικά με θέμα «Ο Ρόλος της Πατάτας και των Στοιχείων της στην Καρδιομεταβολική Υγεία: Έκθεση», εξέτασε την επίδραση της κατανάλωσης πατάτας σε αρκετούς βασικούς δείκτες καρδιομεταβολικής υγείας όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερίνη, το λιπιδικό προφίλ, οι δείκτες φλεγμονής, η γλυκαιμική απόκριση και άλλοι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με το διαβήτη τύπου 2 και το βάρος σώματος.

Ο επικεφαλής συγγραφέας καθηγητής Jean-Davignon δήλωσε πως «παρ’ όλο που απαιτούνται περισσότερες κλινικές δοκιμές ώστε να επιβεβαιωθούν τα δεδομένα που παρουσιάζονται στην έκθεσή μας ως προς τα πλεονεκτήματα της πατάτας για την υγεία, είναι σημαντικό να σημειωθεί πως οι πατάτες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά και χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα». Η μελέτη αναφέρει πως οι πατάτες περιέχουν αρκετά βασικά θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνη C, κάλιο και φυτικές ίνες αλλά και άλλα στοιχεία που έχουν αποδειχθεί ευεργετικά σε σχέση με ορισμένους δείκτες καρδιομεταβολικής υγείας. Όταν καταναλώνεται σε λογικές ποσότητες και σε συνδυασμό με ποικιλία άλλων υγιεινών τροφών μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός υγιεινού τρόπου διατροφής. Επίσης, η περιεκτικότητα της πατάτας σε πρωτεΐνη, αν και χαμηλή, την κατατάσσει ισότιμη ποιοτικά με τη σόγια, που αποτελεί πηγή πρωτεϊνών για τους χορτοφάγους.

Αρτηριακή πίεση
Τα πλέον ενδιαφέροντα δεδομένα σχετικά με τον πιθανό επίδραση της κατανάλωσης πατάτας στην καρδιομεταβολική υγεία σχετίζονται με το διατροφικό προφίλ της πατάτας. Φορείς όπως η FDA αναφέρουν πως τα χαμηλά επίπεδα νατρίου και σχετικά υψηλά επίπεδα καλίου σχετίζονται με τη διατήρηση χαμηλής αρτηριακής πίεσης και καλύτερης καρδιαγγειακής υγείας. Άλλα θρεπτικά συστατικά της πατάτας, όπως η βιταμίνη C, το ασβέστιο, το μαγνήσιο, η νιασίνη, το φυλλικό οξύ και η βιταμίνη B6 έχουν συνδεθεί επίσης με τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Λιπιδικό προφίλ και δείκτες φλεγμονής
Παρόλο το γεγονός ότι  η χοληστερίνη αποτελεί σημαντικό  συστατικό των κυττάρων και τα τριγλυκερίδια είναι σημαντική πηγή ενέργειας για το σώμα, άτομα που εκδηλώνουν διαταραχή του λιπιδικού προφίλ παρουσιάζουν επίσης υψηλά επίπεδα χοληστερόλης χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (LDL-c) και τριγλυκεριδίων ή χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (HDL-c) αντιμετωπίζοντας αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακής νόσου.

Ο τρόπος ζωής και το διατροφής  έχουν αποδεδειγμένα σημαντική επίδραση στην πρόληψη της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Υπάρχουν αρκετές επιστημονικές μελέτες που παρουσιάζουν το ρόλο της πατάτας στη μείωση των επιπέδων ολικής χοληστερόλης ή της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης-χοληστερόλης στον ορό. Έχει βρεθεί επίσης ότι τα πεπτίδια της πατάτας αυξάνουν την ονομαζόμενη «καλή»χοληστερόλη ή HDL-c ενώ μειώνουν τα επίπεδα τριγλυκεριδίων και ελεύθερων λιπαρών οξέων.

Οι δείκτες φλεγμονής  όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) ή  η προ-φλεγμονώδης κυτοκίνη ιντερλευκίνη-6 (IL-6) σχετίζονται με το σχηματισμό αρτηριακής πλάκας που μπορεί να οδηγήσει σε αρτηριοσκλήρυνση ή να δημιουργήσει θρομβώσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη ότι οι πατάτες με μεγαλύτερη περιεκτικότητα χρωστικών ουσιών μπορεί να έχουν ευεργετική στις φλεγμονώδεις διεργασίες σε υγιή άτομα, σε σύγκριση με τις λευκές πατάτες.

Διαβήτης τύπου 2
Η εξάπλωση του διαβήτη  τύπου 2 λαμβάνει διαστάσεις επιδημίας καθώς η μορφή αυτή αντιπροσωπεύει περίπου το 90% όλων των περιπτώσεων  διαβήτη. Παρόλο που υπάρχουν μελέτες  που φανερώνουν θετική σχέση μεταξύ της κατανάλωσης πατάτας και  του μειωμένου κινδύνου εκδήλωσης  διαβήτη, υπάρχουν επίσης μελέτες που  αποδεικνύουν το αντίθετο, επισημαίνοντας την ανάγκη εκτενέστερης κλινικής έρευνας. Πράγματι, έχει διαπιστωθεί πως η  ποικιλία της πατάτας, ο βαθμός ζελατινοποίησης  του αμύλου, η παρουσία ινών, ο  τρόπος μαγειρέματος και οι τροφές με τις οποίες συνδυάζεται η πατάτα έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο γλυκαιμικό δείκτη και τη γλυκαιμική απόκριση. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι τηγανιτές πατάτες σε σύγκριση με τις βραστές σχετίζονται με χαμηλότερη γλυκαιμική απόκριση.

Σωματικό βάρος
Μία από τις σημαντικότερες παρανοήσεις όσον αφορά στις τηγανιτές πατάτες σχετίζεται με την επίδραση της τροφής αυτής στο σωματικό βάρος. Αυτό αφορά γενικότερα τις αμυλούχες τροφές. Λίγοι είναι αυτοί που αντιλαμβάνονται ότι οι αμυλούχες τροφές πρέπει να αποτελούν, σύμφωνα με ιατρικές μελέτες, το 45-65% μιας ισορροπημένης διατροφής. Οι τροφές αυτές οδηγούν σε παχυσαρκία μόνο όταν καταναλώνονται σε υπερβολικές ποσότητες.

Οι πατάτες ανήκουν σε μια συγκεκριμένη κατηγορία σύνθετων υδατανθράκων και ως εκ τούτου συγκρίνονται με το ρύζι, το ψωμί και τα ζυμαρικά. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας  σε θρεπτικά συστατικά, της χαμηλής  ενεργειακής πυκνότητάς τους αλλά και του χαμηλού κόστους της τροφής αυτής, οι πατάτες αποτελούν τρόφιμο προσιτό σε όλους που μπορεί να ενισχύσει την υγεία της καρδιάς και να βοηθήσει στη διαχείριση του  σωματικού βάρους όταν καταναλώνεται  στο πλαίσιο καλά ισορροπημένων  γευμάτων. Παρόλα αυτά, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη μέθοδο μαγειρέματος, στη προσθήκη επιπλέον ελαίων ή βουτύρου, στα συνοδευτικά φαγητά και στις ποσότητες που  καταναλώνονται.