Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού: Τι κατάφερε μέσα σε έναν χρόνο ο νέος εθνικός φορέας για το βιβλίο και τι ετοιμάζει για τη συνέχεια

Ακριβώς έναν χρόνο μετά την ανακοίνωση της στρατηγικής και των στόχων του, το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), ο νέος εθνικός φορέας για το βιβλίο, άνοιξε, για πρώτη φορά επισήμως, τις πόρτες του νέου του σπιτιού, που στεγάζεται στην καρδιά της Αθήνας, στο υπέροχο νεοκλασικό κτίριο της οδού Ερμού 134-136, πρώην στέγη του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων που παραχωρήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, και παρουσίασε τα αποτελέσματα του πρώτου κύκλου δράσης του και τα μελλοντικά του σχέδια, μεταξύ των οποίων και η διοργάνωση της 22ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα.

Η βαθιά ικανοποίηση για τους σημαντικούς στόχους που επιτεύχθηκαν στο μικρό χρονικό διάστημα λειτουργίας του νέου φορέα επικράτησε κατά τη διάρκεια της παρουσίασης με τους ομιλητές να εκφράζουν, επίσης, μεγάλη αισιοδοξία για το μέλλον.

«Η δημιουργία και η λειτουργία του ΕΛΙΒΙΠ εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού, για τη συγκρότηση μιας συνεκτικής και σύγχρονης πολιτικής για το βιβλίο. Η απόφαση για την παραχώρηση της χρήσης του κτηρίου της οδού Ερμού στο ΕΛΙΒΙΠ εξυπηρετεί απολύτως αυτή τη στόχευση. Να βρίσκεται το βιβλίο στην καρδιά της πόλης, στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να μετέχουν εύκολα και ουσιαστικά στις δράσεις του» σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και πρόσθεσε: «Η ανακήρυξη του 2026 ως Έτους Φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη του προγράμματος GreekLit και η δημιουργία νέων θεσμών, όπως η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου για Παιδιά και Νέους, αποτυπώνουν τη στόχευση του Υπουργείου Πολιτισμού για την ενίσχυση του βιβλίου. Παράλληλα, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης συνεχίζει να ενισχύει τον ρόλο της ως σημαντικός θεσμός με διεθνή απήχηση, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προβολή της ελληνικής λογοτεχνίας και στη διεύρυνση των συνεργασιών στον χώρο του βιβλίου.»

Για «δικαίωση» εκ του αποτελέσματος μιας πολιτικής που απαιτεί όραμα, υπομονή και ικανότητα έκανε λόγο ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσωνας Φωτήλας: «Το στοίχημα ήταν μεγάλο και όλοι το γνωρίζαμε: πώς ενώνεις δύο προβληματικούς οργανισμούς και δημιουργείς κάτι νέο, φιλόδοξο, με σαφή ταυτότητα και ουσιαστική δυνατότητα δράσης; Η συγχώνευση δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση. Το ΕΛΙΒΙΠ, υπό την ηγεσία του Νίκου Μπακουνάκη, με το Διοικητικό Συμβούλιο και τα στελέχη του, πέτυχε έναν πραγματικό άθλο σε λιγότερο από έναν χρόνο. Αντιμετώπισε προβλήματα και εκκρεμότητες του παρελθόντος, έθεσε τις θεσμικές βάσεις λειτουργίας και ανέλαβε σταδιακά τον καθοριστικό ρόλο που του αναλογεί στη χάραξη και υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής για το βιβλίο και τα γράμματα.»

Ο Πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ Νίκος Μπακουνάκης, εξέφρασε τη χαρά του για το νέο Σπίτι του Βιβλίου αλλά και τις θερμές ευχαριστίες του στο υπουργείο Πολιτισμού για την πολύπλευρη και πολύτιμη στήριξή του. Αναφέρθηκε επίσης στα βασικά εργαλεία προώθησης του βιβλίου που έχουν ως στόχο να το φέρουν στο κέντρο της δημόσιας ζωής και του διαλόγου. Ανάμεσά τους οι ψηφιακές υποδομές όπως η δημιουργία και ανάπτυξη νέου ιστότοπου του ΕΛΙΒΙΠ και η δυναμική επανεκκίνηση του GreekLit με τη μετάφραση 83 βιβλίων σε 24 γλώσσες που λειτουργούν ως εργαλείο επικοινωνίας και διάχυσης της πληροφορίας στο οικοσύστημα του βιβλίου αλλά και της νέας πλατφόρμας για τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, η αναβάθμιση και επέκταση της Βιβλιοnet, της εθνικής ψηφιακής πλατφόρμας για το ελληνικό βιβλίο, η τεκμηρίωση και η έρευνα του πολύτιμου αρχειακού υλικού των περιοδικών που είχαν ψηφιοποιηθεί την περίοδο του ΕΚΕΒΙ αλλά και ο δομικός εκσυγχρονισμός μέσα από τη δημιουργία, για πρώτη φορά, Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και Οργανογράμματος θέσεων και θεσμικού, οικονομικού και λειτουργικού εξορθολογισμού.

Ανάμεσα στις δράσεις που πραγματοποιήθηκαν τους προηγούμενους μήνες ξεχώρισαν το πρόγραμμα με τίτλο «Από το Βιβλίο στην Οθόνη» με προβολές στον κήπο του ΕΛΙΒΙΠ τον Ιούλιο του 2025 σε συνεργασία με το Athens Open Air Film Festival και τον Μάρτιο του 2026 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, το πρόγραμμα «Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες» που, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, φιλοξένησε σημαντικά ονόματα της λογοτεχνίας, οι συνέργειες με άλλους οργανισμούς και η σύνδεση του βιβλίου με τις άλλες τέχνες.

Έτος Φιλαναγνωσίας

Σημαντική θέση στο πρώτο έτος δράσης του ΕΛΙΒΙΠ αποτελεί η κήρυξη του 2026 ως Έτους Φιλαναγνωσίας με επίκεντρο τα παιδιά και τους εφήβους, με γενικό τίτλο «ΔιαβάΖΟΥΜΕ». Στο πλαίσιο της ανάπτυξης πολιτικών και δράσεων για τη φιλαναγνωσία, ο νέος εθνικός φορέας βιβλίου έχει εντάξει στους καταστατικούς του στόχους, εκτός των άλλων, την καλλιέργεια αναγνωστικών πρακτικών σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες, με έμφαση στα παιδιά και στους εφήβους, καθώς και στις ευάλωτες ομάδες, μέσω ίδιων ενεργειών, καθώς και μέσω συνεργασίας με συναρμόδια υπουργεία, ή μέσω συμπράξεων με φορείς της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Επιπρόσθετα, ακολουθώντας στρατηγικούς πυλώνες όπως η εξωστρέφεια, οι συνέργειες, η δικτύωση και ο συντονισμός δράσεων σχετικών με το βιβλίο, τον εκδοτικό κλάδο, την ανάγνωση και το ευρύτερο πεδίο των γραμμάτων, το ΕΛΙΒΙΠ σχεδιάζει προγράμματα που αναπτύσσουν την κουλτούρα της συνεργασίας στον χώρο του ελληνικού βιβλίου – σε αυτό το πλαίσιο, οργάνωσε και υλοποιεί, σε όλη τη διάρκεια του 2026, δράσεις για τη στήριξη της φιλαναγνωσίας και της αγάπης για το βιβλίο, εστιάζει στα παιδιά, στους εφήβους και στη νέα γενιά, ενώ απευθύνεται στην πιλοτική του αυτή φάση σε θεσμικούς φορείς του πεδίου (δημόσιους ή ιδιωτικούς).

22η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ)

Με τη συμμετοχή 318 εκθετών, μεταξύ των οποίων 30 εκδοτικοί οίκοι που συμμετέχουν για πρώτη φορά, θα πραγματοποιηθεί, από τις 7 μέχρι τις 10 Μαΐου στο Διεθνές Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο ΔΕΘ-HELEXPO, η 22η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης με θέμα «Γενιά Αναγνωστών / Δημιουργοί Βιβλίων (GeneReaders_BookGenerators)».

Στο πλαίσιό της θα πραγματοποιηθούν 330 εκδηλώσεις για ενήλικες, περισσότερες από 100 εκδηλώσεις για παιδιά και εφήβους ενώ θα φιλοξενηθούν 25 είναι οι ξένοι συγγραφείς μεταξύ των οποίων οι Christopher King, Vanessa Springora κ.α, και 50 διακεκριμένοι επαγγελματίες από σημαντικούς εκδοτικούς οίκους και οργανισμούς για το βιβλίο.

Τιμώμενη χώρα θα είναι φέτος η Βουλγαρία: «Την τελευταία δεκαετία η βουλγαρική λογοτεχνία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς. Εξέχουσες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής πεζογραφίας κερδίζουν παγκόσμια αναγνώριση ενώ εκδίδονται πολυάριθμες μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες. Η βουλγαρική λογοτεχνία είναι περήφανη για το Διεθνές Βραβείο Booker του Georgi Gospodinov 2023)» υπογράμμισε στη σημερινή παρουσίαση ο υφυπουργός Πολιτισμού της Βουλγαρίας Victor Stoyanov συμπληρώνοντας πως «η συμμετοχή της Βουλγαρίας ως Τιμώμενης Χώρας περιλαμβάνει παρουσιάσεις του σύγχρονου βουλγαρικού λογοτεχνικού τοπίου, μια συνολική εικόνα της αγοράς, εκδοτικές τάσεις, ευκαιρίες επιχορηγήσεων και προγράμματα χρηματοδότησης.»

1η Διεθνής Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου (ΔΕΠΕΒ)

Η 1η Διεθνής Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου (ΔΕΠΕΒ) στην Πάτρα θα υλοποιηθεί από το ΕΛΙΒΙΠ με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του υπουργείου Πολιτισμού. Προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο, με τη συμμετοχή εκδοτικών οίκων, συγγραφέων, εικονογράφων, μεταφραστών, εκπαιδευτικών και φορέων πολιτισμού. Η κεντρική διοργάνωση περιλαμβάνει παράλληλες δράσεις, διαδραστικά εργαστήρια, παραστάσεις, ημερίδες και καινοτόμες εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Ο χώρος διοργάνωσής της στην Πάτρα είναι το νεοκλασικό κτήριο του Σκαγιοπούλειου Ορφανοτροφείου, χώρος συνδεδεμένος με τη μνήμη της παιδικής ηλικίας αλλά και με τη λογοτεχνική ιστορία της χώρας.