papadopoulos_thanos

Η αμηχανία των οικονομολόγων για μισθούς και ημερομίσθια

Θάνος Παπαδόπουλος


Οι οικονομολόγοι βρίσκονται σε αμηχανία επειδή δεν μπορούν να καταλάβουν και να εξηγήσουν γιατί δεν ανεβαίνουν οι μισθοί και τα ημερομίσθια στις ανεπτυγμένες χώρες.

Στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία, παρόλο που η κρίση έχει περάσει εδώ και χρόνια και η ανεργία έχει μειωθεί δραματικά, οι μισθοί και τα ημερομίσθια παραμένουν καθηλωμένοι χωρίς να μετακινούνται προς τα πάνω.

Η αδυναμία των οικονομολόγων και των πολιτικών να κατανοήσουν και ν' αντιμετωπίσουν το φαινόμενο οφείλεται στον περιορισμένο ορίζοντα μέσα στον οποίο ερευνούν, μελετούν και μετρούν τα μεγέθη και τις εξελίξεις στην οικονομία. Κυρίως επειδή δεν παίρνουν σοβαρά υπόψη τους την παγκοσμιοποίηση και τις εξελίξεις που αυτή επιβάλλει. Τα μοντέλα με τα οποία μελετούν και μετρούν τα μεγέθη και τις εξελίξεις είναι προσαρμοσμένα να ερευνούν τις εθνικές οικονομίες. Αν άνοιγαν λίγο τους ορίζοντές τους και τροποποιούσαν κατάλληλα τα μοντέλα τους, τότε θα κατανοούσαν με σχετική ευκολία το… ακατανόητο!

Το φαινόμενο της καθήλωσης των μισθών και ημερομισθίων δεν είναι νέο. Έχει εμφανιστεί από τις αρχές του αιώνα - αν όχι πιο πριν - και γίνεται ολοένα και πιο έντονο. Οφείλεται κυρίως στην είσοδο στην παγκόσμια οικονομία της Κίνας, της Ινδίας, του Βιετνάμ και άλλων ασιατικών χωρών, εξάγοντας μαζικά προϊόντα σε πολύ χαμηλές τιμές. Ο λόγος γι' αυτή την καθίζηση των τιμών είναι το χαμηλό εργατικό κόστος, (χαμηλοί μισθοί και ημερομίσθια), οι φτηνές πρώτες ύλες και τα υποτιμημένα νομίσματα των χωρών παραγωγής των προϊόντων, τουλάχιστον κατά την πρώτη είσοδό τους στη διεθνή αγορά.

Οι επιχειρήσεις, και ιδίως οι πολυεθνικές και όσες σχετίζονται με εξαγωγές προϊόντων ανταγωνιστικών των ασιατικών χωρών, αναγκάστηκαν να κρατήσουν χαμηλά τις τιμές των προϊόντων τους, αν όχι και να τις μειώσουν, για να παραμείνουν στην αγορά. Έπρεπε λοιπόν να διαλέξουν ανάμεσα στη μείωση των κερδών και των μερισμάτων καθώς και των μπόνους των διευθυντών και στην καθήλωση για χρόνια των μισθών και των ημερομισθίων των εργαζομένων τους. Φυσικά διάλεξαν την καθήλωση των μισθών και των ημερομισθίων σε συνδυασμό και με οικονομίες κλίμακας στις επιχειρήσεις.

Την (άλλη) λύση της μείωσης κερδών και μερισμάτων ούτε καν τη σκέφτηκαν, τη θεώρησαν αντιπαραγωγική για τα δικά τους εισοδήματα οι μάνατζερ και οι μεγαλομέτοχοι και την απέρριψαν. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν την κρίση που οι ίδιοι προκάλεσαν με την απληστία τους, για να δικαιολογήσουν την καθήλωση των μισθών και των ημερομισθίων. Ο κλασικός μηχανισμός της ανεργίας και της μείωσης της απασχόλησης βοήθησε στην πίεση των μισθών και των ημερομισθίων, όπως σε κάθε κρίση.

Οι κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων οικονομικά χωρών συναίνεσαν σ' αυτή την εξέλιξη ως αναγκαία.

Εξαίρεση αποτέλεσε ο Μπάρακ Ομπάμα, που επιδίωξε να ανεβάσει μετά την κρίση τα κατώτερα ημερομίσθια και γενικότερα ευνόησε την άνοδο των μισθών και ημερομισθίων στις ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντίθετα, με το φορολογικό του νόμο προικοδότησε τους πλούσιους των ΗΠΑ (και τον εαυτό του) με 100 δισ. δολάρια απαλλαγές φόρων. Όσον αφορά τα χαμηλά εισοδήματα, τους υποσχέθηκε ότι θα τα βελτιώσει με τον εμπορικό πόλεμο εναντίον της Κίνας, της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, καθώς και με τη διάλυση της ΝΑFTA με το Μεξικό και τον Καναδά. Βέβαια, αγνοεί ότι ο εμπορικός πόλεμος θα βλάψει τα χαμηλά εισοδήματα που θα πληρώσουν στις αυξημένες τιμές των προϊόντων, την αύξηση των δασμών στον χάλυβα και στο αλουμίνιο. Εξάλλου, οι αντίπαλοί του στον εμπορικό πόλεμο στοχοποιούν τα εισοδήματα των λαϊκών στρωμάτων που είναι προνομιακοί ψηφοφόροι του. Χτυπάνε εκεί που πονάει.

Η Ιαπωνία χρησιμοποιεί τώρα τον εμπορικό πόλεμο, όπως προηγουμένως την κρίση, για να συνεχίσει να κρατά καθηλωμένους τους μισθούς και τα ημερομίσθια.
Εξαίρεση φαίνεται ότι τώρα τελευταία είναι η Ευρώπη, η οποία αποφάσισε να ευνοήσει την άνοδο των μισθών και ημερομισθίων, ύστερα μάλιστα κι από τις παραινέσεις του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ευρώπης Μάριο Ντράγκι προς τους Γερμανούς εργαζόμενους και τα Συνδικάτα να ζητήσουν γενναίες αυξήσεις, πράγμα που οι Γερμανοί έκαναν και πέτυχαν. Επίσης, οι εργαζόμενοι και τα συνδικάτα ορισμένων πολυεθνικών εταιρειών (Amazon, Uber, Ryanair κλπ.) φαίνεται ότι έχουν αντιληφθεί το ζήτημα και με κινητοποιήσεις και απεργίες ζητήσουν ή ζητούν αυξήσεις στους μισθούς και στα ημερομίσθια τους.

Είναι φανερό λοιπόν ότι οι μισθοί και τα ημερομίσθια θα συναντήσουν εμπόδια στην προσπάθεια ν' ανέβουν ψηλότερα. Τουλάχιστον, όσο χρόνο οι μισθοί και τα ημερομίσθια των ασιατικών οικονομιών δεν θα προσεγγίζουν τα επίπεδα των ανεπτυγμένων χωρών των ΗΠΑ, της Ευρώπης της Ιαπωνίας. Με δεδομένο όμως ότι οι χώρες του πρώην "Τρίτου Κόσμου" οδηγούν το τρένο της παγκόσμιας ανάπτυξης της Οικονομίας, τα Συνδικάτα και οι εργαζόμενοι μπορούν ν' αρχίσουν στις ανεπτυγμένες χώρες να πιέζουν για αυξήσεις μισθών και ημερομισθίων. Τους ευνοεί η μεγάλη μείωση της ανεργίας η οποία συνεχίζεται χωρίς διακοπή. Εξάλλου, η άνοδος των μισθών και ημερομισθίων στις ανεπτυγμένες χώρες θα ευνοήσει τη σταθεροποίηση και τη βελτίωση της ανάπτυξης.

* Ο Θάνος Παπαδόπουλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας

ΣΧΟΛΙΑ (8)

μητσος

Αρα αμα εισαι ευρωπαιος γιατι ακριβώς θές την παγκοσμιοποίηση; Αν αντι να παράγεις ο ίδιος εισαγεις, κάνεις πλουσιώτερο τον εισαγωγέα και φτωχότερο τον εργαζόμενο, ας είναι και πολύ καλύτερος από τον κινέζο η ασιάτη . Αρα καλα κανουν οι αμερικανοι που ψηφίζουν Τραμπ και το κάθε αντιευρωπαικό κόμμα. Επιπλέον, οι τενεκέδες που λέγονται μάνατζερ με κάποιον περίεργο για την παραπάνω ανάλυση τρόπο όχι μόνο δεν έχουν μειώσεις, αλλά αυξήσεις!

Ζω με την εργασία ΜΟΥ

γράφει κλείνοντας το άρθρο του... "... Εξάλλου, η άνοδος των μισθών και ημερομισθίων στις ανεπτυγμένες χώρες θα ευνοήσει τη σταθεροποίηση και τη βελτίωση της ανάπτυξης." Μάλιστα...τρομερός...απίστευτος...κατάλαβε και έλυσε το πρόβλημα που δεν μπορούν να λύσουν ΟΛΟΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ...μόνο που ξέχασε μια μικρή λεπτομέρεια...ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ...(Productivity...στα Τσιπρο-Πασοκο-ΝΔ οικονομικά εδώ και δεκαετίες) ας έρθει μια βόλτα μέχρι το Evanston στο Northwestern να τα εξηγήσει και στο καθηγητή Gordon...να μην γράφει άσκοπα βιβλία και κουράζεται...!!!

Κουμάντο κάνει ο καταναλωτής

Στη σημερινή εποχή κουμάντο κάνει ήδη ο εργαζόμενος και ο μισθωτός, αλλά κυρίως με το προφίλ του ως καταναλωτής. Ως καταναλωτής απολαμβάνει τις χαμηλές τιμές και υψηλότερη ποιότητα των προϊόντων της παγκοσμιοποίησης. Ήδη, δηλαδή, έστω και αν δεν φαίνεται ο μισθός του να είναι υψηλότερος, στην πραγματικότητα είναι ήδη! Και αυτό και πάλι ακριβώς λόγω της παγκοσμιοποίησης! Γι αυτό και βλέπουμε και σχεδόν παντού πια Ινδούς, Κινέζους, Βιετναμέζους και Βραζιλιάνους τουρίστες! και όχι λίγους, αλλά πολλούς. Aν όμως με διοικητική πράξη αυξάνονταν οι μισθοί για μια ομάδα εργαζομένων πέρα από το όριο που δικαιολογεί ο διεθνής ανταγωνισμός που καιροφυλακτεί, αργά ή γρήγορα αυτή η ομάδα θα έχανε τη δουλειά τους, διότι οι άλλοι εργαζόμενοι (ως καταναλωτές) θα προτιμούσαν τα προϊόντα των ανταγωνιστών που θα ήταν πιο ανταγωνιστικά. Ο καταναλωτής βασιλεύει. Και ο εργαζόμενος (στις φιλελεύθερες οικονομίες) βασιλεύει, κυρίως μέσω του προφίλ του ως παντοδύναμος καταναλωτής που επιλέγει.

Με δύο

λόγια απαντήσατε στο άρθρο αποσαθρώνοντάς το πλήρως. Ιδιαίτερα η παρατήρηση ότι η πραγματική αμοιβή της εργασίας έχει αυξηθεί διοτι με τα ίδια χρήματα αγοράζεις περισσότερα ή καλύτερα αγαθά / υπηρεσίες αλλά και η πληθυσμιακή αύξηση της παγκοσμιας μεσαίας τάξης κατά δεκάδες εκατομμύρια είναι δύο ισχυρά και εύκολα αντιληπτά επιχειρήματα. Στην Ελλάδα βέβαια η μεσαία τάξη αποδεκατίζεται γιατί μεταφυσικές απόψεις, όπως του κ. αρθρογράφου, επικρατούν και συνιστούν εφαρμοσμένη πολιτική.

μακιςςς

Συμφωνώ με τον φίλο ότι πρόκειται για ανάλυση καφενείου με τους συνήθεις όρους περί μάχης πλουσίων και φτωχών και τις κακές πολυεθνικές που δεν θέλουν να μειώσουν τα κέρδη τους. Από την άλλη ακούμε για εξωφρενική αύξηση της μεσαίας τάξης σε αναδυόμενες οικονομίες όπως Κίνα, Ινδία και Βραζιλία. Διαβάζουμε από το Economic Anthropology ότι μεταξύ το 2008 και 2011, 35 εκατομμύρια Βραζιλιάνοι μπήκαν από την φτωχή τάξη, στη μεσαία. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα εισοδήματα κάποιων άλλων δεν έχουν καθηλωθεί. Απλώς σημαίνει ότι η απλοική ανάλυση, πλούσιος εναντίον φτωχού δεν μπορεί να σταθεί γιατί τα φαινόμενα της παγκόσμιας διανομής του μεριδίου της ανάπτυξης, είναι περίπλοκα και μπορούν να αναλυθούν με εργαλεία που δεν είναι κατανοητά στον μη μυημένο άνθρωπο. Είναι ατυχές αυτό, αλλά έχει γραφτεί ξανά και ξανά, ότι το πρόβλημα του μεταμοντέρνου κόσμου είναι η περιπλοκότητα και η αδυναμία μεγάλων κομματιών του πληθυσμού να ακολουθήσουν την ξέφρενη πορεία της τεχνολογίας και της επιστήμης. Αυτοί που δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, καταλήγουν συνήθως σε θεωρίες συνωμοσίας και ψηφίζουν ψεκασμένους πολιτικούς. Οι Τραμπ, Σαλβίνι, Λεπέν, Αλέξης Καμμένος κλπ είναι όλοι προϊόντα αυτής της διαδικασίας.

κωστας

Στον τριτο κοσμο, οταν παιρνουν 1 δολ τη μερα, εχουν πολυ χωρο να ανεβουν. Αλλα στις ανεπτυγμενες χωρες με πολυ χαμηλο πληθωρισμο γιατι να ανεβουν οι μισθοι; Να φτιαχνουμε το ιδιο πραγμα και να αμοιβομαστε καλυτερα; Πολυ σοσιαλιστικο μου ακουγεται, και μαλλον πρεπει να αντιβαινει καμμια δεκαρια φυσικους νομους. Τωρα για το ποσο λαθος ειναι ο Τραμπ και ποσο αγνοει το τι θα κανει ο εμπορικος πολεμος, μου φαινεται υπερβολικα υπερφιαλη αντιμετωπιση οτι ο ταδε δημοσιογραφισκος σε μια σχεδον τριτοκοσμικη χωρα εχει την δυνατοτητα/εκπαιδευση/στοιχεια να κρινει. Τουλαχιστον πειτε οτι επιλεγει να κανει ετσι.

Πολύ επιφανειακη

ανάλυση από τον συμπαθή, κατά τα λοιπά, δημοσιογράφο ο οποίος όμως μπαίνει σε χωράφια που δεν τα κατέχει με αποτέλεσμα το οικονομικό του πόνημα να είναι επιπέδου καφενείου...

Ωχ

Βάθος σκέψης και στοχασμού ! Πριν 14 χρόνια και πλέον (~2004) στο ΠαΠει σε ομιλία του Έλληνας πανεπιστημιακός από Γερμανία σε ομιλία του προς φοιτητές είχε πει: "Οι μισθοί στην Κίνα και την Ασία γενικότερα για επιστήμονες ΙΤ με ΜSc ή PHD είναι 300$ οι ευρωπαϊκοί είναι 8000$. Λόγω του παγκόσμιου χωριού στο οποίο όλοι μαζί ζούμε και επιχειρούμε, νομοτελειακά οι μισθοί θα συγκλίνουν και πολύ φοβάμαι όχι στο πάνω όριο!" Όποιος κατάλαβε κατάλαβε!! Απλά μαθηματικά, πρώτης γυμνασίου. Όποιος ονειρεύεται τζάμπα λεφτά ας πάει σε άλλο πλανήτη. Οι μισθοί δεν καθορίζονται με διοικητικές πράξεις αλλά από τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία