petrakis-panagiwtis

Το πλεόνασμα φόρων 8,6 δισ. και η ζημιά στην οικονομία

Παναγιώτης Ε. Πετράκης

Τι πραγματικά συνέβη στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης και, κατ’ επέκταση, και σε όλους εμάς τη διετία 2016-2017 στο ζήτημα της υπερφορολόγησης;

Είναι δυνατόν η κυβέρνηση που τόσα που είχε διακηρύξει να υπερέβη τους μνημονιακούς στόχους συγκέντρωσης πρωτογενούς πλεονάσματος κατά 8,6 δισ. ευρώ; Ωστόσο, αυτό πράγματι συνέβη παρόλο που φαίνεται να επέστρεψε με τα χριστουγεννιάτικα επιδόματα ένα μέρος τους! Η υπερφορολόγηση, όμως, έκαψε τα πολιτικά φτερά του ΣΥΡΙΖΑ απομακρύνοντας τη βάση του και οπλίζοντας αναλόγως τη Ν.Δ.

Στην οικονομία η υπερφορολόγηση προκάλεσε πολύ μεγάλη αφαίμαξη ρευστότητας, με αποτέλεσμα την παράταση της οικονομικής στασιμότητας στο σημείο να βλέπουμε με αγωνία την πορεία των οικονομικών δεικτών ακόμα και το 2018!

Ηταν επιλογή της κυβέρνησης η υπερφορολόγηση; Επιβλήθηκε από την τρόικα και δεν κατέστη δυνατόν να αξιολογηθεί επαρκώς για να αντιδράσει η ελληνική πλευρά ή πρόκειται για λάθος εκτιμήσεις της αποτελεσματικότητας των φορολογικών συντελεστών; Δεν αξιολόγησε κανείς με σχετική ακρίβεια τις επιπτώσεις των φορολογικών μέτρων και βρέθηκαν τα σεντούκια του Δημοσίου παραφουσκωμένα με κάποια δισεκατομμύρια;

Ως επιλογή της κυβέρνησης ακούγεται πιο πιθανόν ότι είχε στόχο τη συγκέντρωση πόρων με στόχο είτε την υποστήριξη της «καθαρής εξόδου» στις αγορές το 2018 είτε την πραγματοποίηση ενός τερματισμού γεμάτου παροχές και προσλήψεις στην πορεία για τις εκλογές! Εναλλακτικά θα μπορούσε να έχει έναν ισχυρό αναδιανεμητικό προσανατολισμό εφόσον οι πόροι της θα προσανατολίζονταν προς τους αδύνατους. Το να παίρνεις, όμως, τους πόρους από φτωχούς και να τους δίνεις στους πιο φτωχούς δύσκολα θεμελιώνεται ως λογική σκέψη. Αρα μάλλον το αποκλείουμε ως ερμηνεία.

Ηταν ένας ολισθηρός δρόμος που συνειδητά επιβλήθηκε από την τρόικα στην κυβέρνηση με σκοπό την πολιτική καταστροφή της; Προφανώς ένα τέτοιο σενάριο θα αρέσει σε πολλούς οπαδούς του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά αμφιβάλλω αν οι τροϊκανοί κάνουν τόσο σύνθετους πολιτικοοικονομικούς σχεδιασμούς! Εάν έκαναν παρόμοιους σχεδιασμούς, δεν θα βοηθούσαν τόσο πολύ την κυβέρνηση με τη χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής από το 2017 μέχρι σήμερα! Γιατί ομολογουμένως βοηθούν αρκετά στη δημιουργία ενός θετικού κλίματος εξόδου από το τρίτο μνημόνιο. Είτε γιατί οι ίδιοι το επιθυμούν (να ξεφορτωθούν πολιτικά το ελληνικό πρόβλημα) είτε γιατί ο ελληνικός λαός το αξίζει μετά από τόσες θυσίες!

Τι απομένει από εδώ και πέρα; Το λάθος. Σε εφαρμογή του τρίτου μνημονίου οι γραφειοκράτες της τρόικας πρότειναν -και η κυβέρνηση εφάρμοσε- μέτρα που είχαν ως κύριο χαρακτηριστικό τη φορολογική υπεραπόδοση! Πρόκειται για λάθος αντίστοιχο των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών των δύο πρώτων μνημονίων. Εξάλλου, παγκοσμίως οι περισσότερες αριστερές κυβερνήσεις είναι πολύ γνωστό ότι μπορούν να επιβάλλουν, χωρίς να καταστρέφονται άμεσα πολιτικά, συσταλτικές πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής!

Βεβαίως μια λογική κατάληξη της παραπάνω συζήτησης είναι ότι πολύ πιθανόν η πραγματικότητα εξελίχθηκε υπό το βάρος περισσότερων της μιας αιτιών (επιλογή, καθοδήγηση, λάθος).
Γνωρίζοντας, πάντως, αρκετές διαστάσεις της οικονομικής ζωής (τεχνοκρατικό επίπεδο, βάθος γνώσεων κ.τ.λ.), φοβάμαι ότι ο ρόλος του λάθους ήταν πολύ μεγαλύτερος απ’ ό,τι νομίζουμε! Στη συνέχεια, κάπου στη γωνία του δρόμου, εμφανίστηκε και η επιλογή της «καθαρής εξόδου» ως δικαιολογητική βάση της υπεροφορολόγησης. Ετσι κι αλλιώς, είτε προληπτική γραμμή πίστωσης είτε υβριδικό μοντέλο επίβλεψης, η έξοδος από το τρίτο μνημόνιο θα συμβεί ασχέτως πώς θα την ονομάσουμε και θα συνέβαινε και χωρίς το υπερπλεόνασμα.


*Καθηγητής ΕΚΠΑ

ΣΧΟΛΙΑ

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία