PROTOTHEMA

Blogs

Ο Πυθαγόρας, ο Αρίσταρχος, ο Ευπαλίνος... και η μικροπολιτική

ΕκτύπωσηΑποστολήΜέγεθος κειμένου 

Ο άνθρωπος, από την εμφάνιση του στην Γη, άρχισε να ερευνά το περιβάλλον του, με σκοπό την επιβίωση του και την προσαρμογή του σε αυτό. Έτσιέγιναν τα πρώτα βήματα της επιστήμης

Η Ελληνική Γή, ευδόκησε να γεννήσει κατά την αρχαιότητα τις μεγαλύτερες ανθρώπινες διάνοιες, που εξακόντισαν την ανθρώπινη σκέψη και γνώση σε θαυμαστά επίπεδα για την εποχή εκείνη…

Τον 5οπ.Χ. αιώνα , στο νησί της Σάμου, ο μεγάλος Πυθαγόρας θεμελίωσε την επιστήμη των μαθηματικών, ίδρυσε σχολή εκεί, και δίδασκε την νέα επιστήμη!…

Τον 3οπ.Χ. αιώνα, ο Αρίσταρχος, στο νησί της Σάμου, για πρώτη φορά , και αιώνες πριν από τον Πολωνό Κοπέρνικο, περιέγραψε την δομή του ηλιακού μας συστήματος. Μέχρι τότε πίστευαν ότι η Γή , ως κατοικία των θεών, είναι ακίνητη και όλοι οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από αυτήν… Ο Αρίσταρχος   περιέγραψε ότι ο Ήλιος είναι το κέντρο και οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω.

Τον 6οπ.Χ. αιώνα,κατασκευάσθηκε στο νησί της Σάμου, ίσως- το μεγαλύτερο- τεχνικό έργο της αρχαιότητας, από τον Ευπαλίνο.

Το Ευπαλίνειο όρυγμα είναι μια σήραγγα μήκους 1036 μέτρων κοντά στο Πυθαγόρειο της Σάμου για να χρησιμεύσει σαν υδραγωγείο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ήταν ότι ανοίχθηκε ταυτόχρονα και από τις δυο πλευρές του βουνού: το όρυγμα αυτό ήταν αμφίστομο όπως το χαρακτήρισε ο Ηρόδοτος. Οι δυο σήραγγες συναντήθηκαν στο μέσο της διαδρομής  με θαυμαστή ακρίβεια, κάτι που είναι απίστευτο επίτευγμα για το τεχνολογικό επίπεδο της εποχής …
Η συμβολή , όπως είναι αυτονόητο, της Σάμου στην παγκόσμια επιστήμη και την τεχνολογία , είναι ανεκτίμητη. 

Στις μέρες μας , αυτό το ακριτικό νησί του ανατολικού Αιγαίου,  έχει ταχθεί να «φυλάει  Θερμοπύλες».  Σε απόσταση αναπνοής από ένα απρόβλεπτο γείτονα που κάθε μέρα και περισσότερο απειλεί φραστικά και έμπρακτα παραβιάζοντας  τα σύνορά μας , και με ένα προσφυγικό συνεχές κύμα ταλαίπωρων φυγάδων,  που προτιμούν μια άθλια ζωή από ένα άσκοπο θάνατο . Φυγάδων από  μια μοίρα για την οποία δεν έχουν καμία ευθύνη, αλλά τους την επέβαλαν με στυγνό τρόπο άλλοι…

Και το βάρος αυτό, το υπομένει αλλά και το πληρώνει οικονομικά, κοινωνικά και ψυχολογικά…
…Πριν λίγες μέρες, ψηφίστηκε ένα ακόμα νομοσχέδιο για τηναναμόρφωση (…) της ανώτατης παιδείας. Ένα ακόμα νομοσχέδιο, που το μεγαλύτερο μέρος του αποτελεί οπισθοδρόμηση. Ένα νομοσχέδιο, που ολισθαίνει τα πανεπιστήμια σε εποχές παρακμής, όπου το κύριο βάρος δεν δινόταν στην μάθηση, αλλά σε “επαναστατικές” γυμναστικές επίδοξων “ηγετίσκων”.
Και το πλέον απογοητευτικό είναι, ότι πολλοί από αυτούς σήμερα βρίσκονται στην κεντρική πολιτική σκηνή…Και διαχειρίζονται το παρόν και το μέλλον της πατρίδας!... 
Σε αυτό το νομοσχέδιο υπήρχε άρθρο (ένα από τα πολύ λίγα σωστά, λογικά και λειτουργικά) , που προέβλεπε την ίδρυση πολυτεχνικής σχολής του πανεπιστημίου Αιγαίου, με έδρα το νησί της Σάμου. Πράγματι, σε ένα ιστορικό τόπο και καθοριστικό για την παγκόσμια επιστήμη διαχρονικά, και ιδιαίτερα για τις θετικές επιστήμες , στον τόπο που ουσιαστικά εδραιώθηκε η επιστήμη των μαθηματικών από τον Πυθαγόρα, η επιστήμη της αστρονομίας και της κοσμολογίας από τον Αρίσταρχο αλλά και η εφαρμοσμένη τεχνολογία με το τεχνικό θαύμα του Ευπαλίνου, τι πιο λογικό και δίκαιο, να λειτουργήσει ένα  “Πυθαγόρειο” ή ένα “Αριστάρχειο Πολυτεχνείο”!... Με το αδιαμφισβήτητο επιχείρημα, ότι ένα ανώτατο πνευματικό ίδρυμα, εκτός από τις δομές του και την λειτουργία του, ενισχύεται σημαντικά και από το όνομα του, όνομα που εκφράζει συμπυκνωμένα μια ιστορική επιστημονική κληρονομιά… Όπως το Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και το Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο της Θράκης. 
Το άρθρο αυτό, που όριζεέδρα της πολυτεχνικής σχολής την Σάμο, άλλαξε και παραπέμπει την απόφαση για την έδρα της πολυτεχνικής σχολής στην Σύγκλητο του πανεπιστημίου Αιγαίου. Και άλλαξε το άρθρο, γιατί αντέδρασαν οι βουλευτές που εκλέγονται στο νομό των Κυκλάδων, επικαλούμενοι μια παλαιότερη απόφαση της Συγκλήτου , που χωρίς ουσιαστικά επιχειρήματα, ήθελε την έδρα του πολυτεχνείου στην Σύρο…Το βασικό κριτήριο όμως αυτών που αντέδρασαν , είναι η  απαίτηση της τοπικής κοινωνίας και όχι αντικειμενικά και ισχυρά επιχειρήματα…Δηλαδή η μικροπολιτική, που υπονομεύει και διχάζει την χώρα μας… Η μικροπολιτική, που προτάσσει τον αυτοσκοπό της επανεκλογής, από το ιστορικά δίκαιο και το εθνικά συμφέρον!
Το πανεπιστήμιο του Αιγαίου, της ιστορικής θάλασσας του Ομήρου, μπορεί να μεγαλουργήσει. Γιατί έχει το προνόμιο να έχει έδρες σχολών του σε διάφορα νησιά του αρχιπελάγους…
Αλλά η προϋπόθεση για μεγαλουργία αυτού του πανεπιστημίου μας είναι,οι επιλογές των νησιών που θα αποτελούν τις έδρες σχολών ,να γίνονται με αντικειμενικά και επιστημονικά κριτήρια και όχι με κριτήριο τις ισορροπίες, τις πιέσεις και την μικροπολιτική…
Αυτά τα αντικειμενικά κριτήρια , επιβάλουν την έδρα της πολυτεχνικής σχολής στην Σάμο!
Ή, γιατί όχι, και μιας σχολής περιβάλλοντος, διατροφής και φυσιοθεραπείας, στο γειτονικό νησί της Ικαρίας. Το νησί, που η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, έχει αναγνωρίσει ως το νησί της μακροζωίας  και που αποτελεί ένα επιδημιολογικό θησαυρό! 

*Ο Χριστόδουλος  Ι. Στεφανάδης
Είναι καθηγητής Καρδιολογίας